शारदीय नवरात्रीत जास्वंद, पारिजात, तुळस, शमी आणि अपराजिता लावणे शुभ मानले जाते

शारदीय नवरात्री हा हिंदू धर्मातील सर्वात महत्त्वाच्या आणि पवित्र सणांपैकी एक आहे. नऊ दिवसांच्या या काळात देवी दुर्गेच्या नऊ रूपांची पूजा केली जाते. भक्त उपवास, प्रार्थना, आरती आणि कन्या पूजन असे धार्मिक विधी करतात. नवरात्रीत देवी दुर्गेची पूजा केल्याने घरात शांती आणि आनंद नांदतो आणि देवीचा आशीर्वाद मिळतो, असे मानले जाते. त्यामुळे या काळात केल्या जाणाऱ्या शुभ कार्यांना विशेष महत्त्व दिले जाते.

हिंदू धर्मात वनस्पती आणि झाडांना खास स्थान आहे. अनेक वनस्पती देवदेवतांशी जोडलेल्या आहेत. घरात त्या असणे सकारात्मक ऊर्जा, आनंद, समृद्धी आणि शांतीशी जोडले जाते. म्हणूनच नवरात्रीदरम्यान काही विशिष्ट रोपे घरात लावणे शुभ मानले जाते. धार्मिक श्रद्धा आणि वास्तूनुसार ही रोपे योग्य दिशेला लावली, तर घरातील वातावरण सकारात्मक राहते.

यंदा शारदीय नवरात्रीची सुरुवात रविवार, ११ ऑक्टोबर रोजी घटस्थापनेने होणार आहे. नवरात्री रविवारी सुरू होत असल्याने देवी हत्तीवर स्थिर स्वार होऊन येणार आहे. धर्मग्रंथांमध्ये हे शुभ मानले जाते आणि सुख-समृद्धीचे प्रतीक आहे. घटस्थापनेसाठी शुभ मुहूर्त सकाळी ६:१९ ते सकाळी १०:१२ आहे. अभिजित मुहूर्त सकाळी ११:२० ते दुपारी १२:०७ आहे. महाअष्टमी आणि महानवमी तिथी सोमवार, १९ ऑक्टोबर रोजी, म्हणजे एकाच दिवशी येत आहेत.

नवरात्रीदरम्यान जास्वंद, पारिजातक आणि तुळशीची रोपे घरी लावणे सर्वात शुभ मानले जाते. लाल जास्वंदीचे रोप देवी दुर्गेला अत्यंत प्रिय आहे. ते लावल्याने घरात सकारात्मक ऊर्जा येते. वास्तुशास्त्रानुसार जास्वंदीचे रोप घराच्या पूर्व किंवा उत्तर दिशेला लावणे सर्वात शुभ मानले जाते.

पारिजात स्वर्गातील वनस्पती म्हणूनही ओळखला जातो. त्याची फुले देवी लक्ष्मी आणि देवी दुर्गा यांना प्रिय आहेत. वास्तूनुसार पारिजाताचे रोप उत्तर किंवा पूर्व दिशेला, म्हणजेच ईशान्य दिशेलाही लावणे सर्वात शुभ मानले जाते.

तुळस ही देवी लक्ष्मीचे प्रतीक मानली जाते. अंगणात तुळस लावल्याने घरात शांती आणि आनंद नांदतो. वास्तूनुसार तुळस नेहमी घराच्या उत्तर, पूर्व किंवा ईशान्य दिशेला लावली जाते.

शमीचे झाड देवी दुर्गा आणि भगवान शिव यांना प्रिय आहे. हे झाड लावल्याने संकटे दूर होण्यास मदत होते, असे मानले जाते. मुख्य प्रवेशद्वाराच्या बाहेर उजव्या बाजूला (दक्षिण किंवा पश्चिम) किंवा दक्षिणाभिमुख छतावर शमीचे झाड लावणे सर्वात शुभ मानले जाते.

अपराजिताच्या रोपाची निळी किंवा पांढरी फुले देवीला अर्पण केल्याने घरात समृद्धी येते. वास्तूनुसार अपराजिताचे रोप नेहमी ईशान्य, उत्तर किंवा पूर्व दिशेला लावावे.

रोपे लावताना घरातील योग्य दिशा आणि त्यांची नियमित काळजी घेणे महत्त्वाचे आहे. नवरात्रीत देवीची पूजा करताना या रोपांजवळ दिवा लावण्याची परंपराही काही ठिकाणी आढळते. धर्म, ज्योतिष आणि वास्तूसंबंधी ही माहिती केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहे. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे.