शारदीय नवरात्र ११ ऑक्टोबरपासून, घटस्थापनेसाठी सकाळी ६.१९ ते १०.१२ ची वेळ

यंदाची शारदीय नवरात्र ऑक्टोबर महिन्यात आहे. पंचांगानुसार प्रतिपदा १० ऑक्टोबरच्या रात्री ९ वाजून १९ मिनिटांनी सुरू होईल आणि ११ ऑक्टोबरला रात्री ९ वाजून ३० मिनिटांनी संपेल. नवरात्रीचा पहिला दिवस रविवार, ११ ऑक्टोबर २०२६ ला असेल. शेवटचा दिवस म्हणजे दसरा २० ऑक्टोबरला आहे. ११ ते २० ऑक्टोबर हे नऊ दिवस देवीचे असतील.

हिंदू धर्मात शारदीय नवरात्रीला खूप महत्त्व आहे, असे सांगितले जाते. या नऊ दिवसांत दुर्गा माता पृथ्वीवर येऊन भक्तांना आशीर्वाद देते, अशी मान्यता आहे. नऊ दिवस नऊ वेगवेगळ्या देवींची पूजा केली जाते. या काळात उपवास, जागरण आणि गरबा होतो.

नवरात्रीच्या पहिल्या दिवशी घट बसवतात, त्यालाच कलश स्थापना म्हणतात. यंदा मुहूर्त सकाळचा आहे. सकाळी ६ वाजून १९ मिनिटांपासून सकाळी १० वाजून १२ मिनिटांपर्यंत घट बसवण्यासाठी शुभ वेळ आहे. सकाळी जमले नाही, तर दुपारी अभिजीत मुहूर्त आहे. तो ११ वाजून ४४ मिनिटांपासून १२ वाजून ३१ मिनिटांपर्यंत आहे. या वेळेत घट बसवला तर खूप चांगले, असे सांगतात.

यंदा अष्टमी १८ ऑक्टोबरला आहे. त्या दिवशी महाअष्टमीचा उपवास धरला जातो. नवमी १९ ऑक्टोबरला असून सकाळी १० वाजून ५१ मिनिटांपर्यंत अष्टमी राहील आणि त्यानंतर नवमी लागेल. नवमीला हवन करतात. हवनासाठी सर्वात चांगली वेळ १९ ऑक्टोबरला सकाळी ११ वाजून ४४ मिनिटांपासून दुपारी १२ वाजून ३० मिनिटांपर्यंत आहे. या वेळी हवन केले की पूर्ण नवरात्रीचे पुण्य मिळते, असे सांगतात.

घरी घट बसवण्यासाठी पहिल्या दिवशी घरातला ईशान्य कोपरा स्वच्छ करून तिथे गंगाजल शिंपडायचे. तिथे एक पाट ठेवून त्यावर नवीन लाल कापड टाकायचे आणि देवीचा फोटो ठेवायचा. पाटासमोर मातीचे परळ घेऊन त्यात थोडी माती आणि जव टाकायचे. त्यावर पुन्हा थोडी माती टाकून थोडे पाणी शिंपडायचे. नऊ दिवसांत हे जव छान वाढते.

त्यानंतर तांब्याचा किंवा पितळेचा कलश घ्यायचा. त्याच्या गळ्याला लाल धागा बांधून कुंकवाने स्वस्तिक काढायचे. त्यात स्वच्छ पाणी भरून गंगाजल टाकायचे. त्यात एक रुपयाचे नाणे, सुपारी, थोडे तांदूळ, दुर्वा आणि हळद टाकायचे. कलशाच्या तोंडावर ५ आंब्याची पाने ठेवायची. नारळाला लाल कापड गुंडाळून तो कलशावर ठेवायचा. नारळाचे तोंड आपल्याकडे असू द्यायचे.

हा कलश जवाच्या परळाच्या मधोमध ठेवायचा. हातात पाणी आणि फुले घेऊन देवीला नऊ दिवस पूजा करणार असल्याचे सांगायचे. नंतर दिवा आणि अगरबत्ती लावायची. देवीला कुंकू, तांदूळ, फुले आणि फळे द्यायची. पहिल्या दिवशी शैलपुत्री देवीची गोष्ट वाचायची.

नऊ दिवसांचे वेळापत्रक असे: ११ ऑक्टोबरला शैलपुत्री, १२ ला ब्रह्मचारिणी, १३ ला चंद्रघंटा, १४ ला कुष्मांडा, १५ ला स्कंदमाता, १६ ला कात्यायनी, १७ ला कालरात्री. १८ ऑक्टोबरला महागौरी (अष्टमी), १९ ला सिद्धिदात्री (नवमी) आणि २० ऑक्टोबरला दसरा, विसर्जन आहे. या नऊ दिवसांत मनापासून देवीची पूजा केली, तर घरात सुख, पैसा आणि आरोग्य येईल, असे सांगितले जाते.