सेमिकॉन २०२६ मध्ये सेमीकंडक्टर क्षेत्रात १० अब्ज डॉलरचे गुंतवणूक करार, ओडिशात उभारणार मोठे हब

भारताला जगातल्या सेमीकंडक्टर उत्पादनाचं मोठं केंद्र बनवण्याच्या दिशेने एक महत्त्वाचं पाऊल पडलं आहे. नुकत्याच झालेल्या सेमिकॉन २०२६ या आंतरराष्ट्रीय परिषदेमुळे देशातल्या सेमीकंडक्टर इकोसिस्टीमला मोठी गती मिळाली आहे. या परिषदेत सेमीकंडक्टर क्षेत्रात जवळपास १० अब्ज डॉलर म्हणजे सुमारे ८३,००० कोटी रुपयांच्या गुंतवणुकीसाठी प्रयत्न झाले, चर्चा झाल्या आणि अनेक महत्त्वाचे सामंजस्य करार म्हणजे MoUs पूर्ण झाले. यामुळे भारतातल्या टेक्नॉलॉजी आणि उत्पादन क्षेत्रात उत्साहाचं वातावरण आहे.

लिंडे इंडिया लिमिटेडचे मॅनेजिंग डायरेक्टर मिलिंद साधुखान यांनी याबद्दल सांगितलं की, भारतातल्या सेमीकंडक्टर उद्योगासाठी सध्या खूप पॉझिटिव्ह आणि पोषक वातावरण तयार झालं आहे. सेमीकंडक्टर चिप्सचं उत्पादन, डिझायनिंग आणि टेस्टिंग करण्यासाठी जगातल्या मोठ्या कंपन्यांचा भारताकडे ओढा वाढतो आहे. सेमिकॉन २०२६ मुळे जगातल्या मोठ्या कंपन्यांना भारतात एक भक्कम, सुरक्षित आणि दीर्घकालीन पार्टनर दिसतो आहे, असं त्यांनी सांगितलं.

भारतातल्या या सेमीकंडक्टर क्रांतीमागे केंद्र सरकारचं दूरदृष्टी धोरण आणि विविध राज्य सरकारांची साथ ही मुख्य कारणं आहेत. केंद्र सरकारने सेमीकंडक्टर उत्पादनासाठी जाहीर केलेल्या PLI योजनेला अनेक राज्य सरकारांनी स्वतःच्या जादा सवलतींची जोड दिली आहे. त्यामुळे परदेशी आणि देशातल्या गुंतवणूकदारांना भारतात प्रकल्प उभारणं जास्त सोयीचं आणि फायद्याचं वाटायला लागलं आहे.

या वाढत्या उत्साहामुळे फक्त मोठमोठ्या कंपन्याच नाही, तर अनेक नवीन स्टार्टअप्सही या क्षेत्रात उतरत आहेत. या नव्या कंपन्यांचा भर प्रामुख्याने चिप पॅकेजिंग, टेस्टिंग आणि असेंब्ली म्हणजे ATMP सुविधा उभारण्यावर आहे. केंद्र सरकारने मंजूर केलेल्या सेमीकंडक्टर प्रकल्पांना लगेच जमीन, अखंड वीज आणि पाण्याची सोय देण्यासाठी वेगवेगळ्या राज्य सरकारांमध्ये चांगली स्पर्धा दिसते आहे, त्यामुळे पुढच्या काळात हे क्षेत्र वेगाने वाढणार आहे.

या स्पर्धेत ओडिशा राज्य एक मोठं आकर्षण केंद्र बनून पुढे आलं आहे. ओडिशा सरकारने कटक आणि भुवनेश्वर दरम्यान जवळपास १७८ एकर जागेवर एक मोठा आणि अत्याधुनिक औद्योगिक व सेमीकंडक्टर हब उभारण्याचा प्रस्ताव मांडला आहे. या प्रकल्पाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यातच अनेक मोठ्या कंपन्यांनी गुंतवणुकीची इच्छा दाखवत करारांवर सह्या केल्या आहेत.

औद्योगिक वायूंचा पुरवठा करणारी मोठी कंपनी लिंडे इंडियानेही या घडामोडींना चांगला प्रतिसाद दिला आहे. लिंडे इंडियाच्या मॅनेजमेंटने ओडिशाच्या मुख्यमंत्र्यांची भेट घेऊन राज्यातल्या सेमीकंडक्टर उत्पादनासाठी लागणाऱ्या औद्योगिक वायू पुरवठ्यावर सविस्तर चर्चा केली. कंपनीने गोपालपूर इथे अतिरिक्त जमीन घेतली असून कटकमधल्या सेमीकंडक्टर पार्कमध्ये मिळणाऱ्या संधी शोधायला सुरुवात केली आहे. ओडिशा सरकारकडून गुंतवणूकदारांना मिळणाऱ्या पायाभूत सुविधा आणि तत्पर प्रशासकीय पाठिंब्यामुळे राज्यात पुढच्या काळात हजारो नोकऱ्यांच्या संधी उपलब्ध होणार आहेत.

जगातल्या इलेक्ट्रॉनिक्स आणि सेमीकंडक्टर क्षेत्रातली पुरवठा साखळी अधिक मजबूत करण्यासाठी भारताचं हे पाऊल खूप महत्त्वाचं मानलं जात आहे. लिंडे इंडियासारख्या जागतिक नेटवर्क असलेल्या कंपन्या सध्या आंतरराष्ट्रीय सेमीकंडक्टर कंपन्यांच्या सतत संपर्कात आहेत आणि त्यांना भारतातल्या गुंतवणुकीच्या संधींची माहिती देत आहेत. केंद्र आणि राज्य सरकारांचं स्पष्ट धोरण, कोट्यवधी डॉलरची थेट विदेशी गुंतवणूक म्हणजे FDI, नवीन स्थानिक उद्योजकांचा सहभाग आणि ओडिशासारख्या राज्यांचा पुढाकार यामुळे भारत पुढच्या काही वर्षांत फक्त चिप्स आयात करणारा देश न राहता जगाला सेमीकंडक्टर पुरवणारा एक मोठा देश बनेल, असा विश्वास उद्योग क्षेत्रातून व्यक्त केला जातो आहे.