नागपूर सायबर पोलिसांकडून सात दिवसांत सात आरोपींना अटक, चार गुन्ह्यांचा उलगडा

नागपूर शहर सायबर पोलिसांनी सात दिवसांत सात आरोपींना अटक केली आहे. चार वेगवेगळ्या पथकांनी अनेक शहरांत एकत्रितपणे केलेल्या कारवाईतून हे शक्य झाले.

या कारवाईत व्हॉइस क्लोनिंग, डिजिटल अरेस्ट, बनावट गुंतवणूक प्लॅटफॉर्म आणि व्हॉट्सअॅपवरून दुसऱ्याचे सोंग घेऊन केलेली फसवणूक अशा चार सायबर गुन्ह्यांचा उलगडा झाला. काही आरोपींचे हाँगकाँग आणि दुबईमार्गे चालणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय सायबर फसवणूक टोळ्यांशी संशयित संबंध असल्याचेही तपासात समोर आले आहे.

पहिल्या प्रकरणात नागपूरमधील एका रहिवाशाची ५० लाख रुपयांची फसवणूक झाल्याचा आरोप आहे. सायबर गुन्हेगारांनी कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर आधारित व्हॉइस क्लोनिंग तंत्रज्ञान वापरून एका सामाजिकदृष्ट्या प्रसिद्ध व्यक्तीचा आवाज काढला, असा आरोप आहे. तो आवाज वापरून आणीबाणीची परिस्थिती उभी केली आणि पैशांची मागणी केली, असेही म्हटले जाते. पोलिसांनी आरोपीचा माग काढत त्याला मध्य प्रदेशातील इंदूर येथून २८ ऑक्टोबर रोजी अटक केली. त्याच्याकडून दोन मोबाइल फोन जप्त करण्यात आले.

दुसऱ्या मोठ्या प्रकरणात बजाजनगर येथील एका रहिवाशाची सुमारे ३२.८७ कोटी रुपयांची फसवणूक झाल्याचा आरोप आहे. बनावट ऑनलाइन शेअर ट्रेडिंग आणि गुंतवणूक प्लॅटफॉर्मचा वापर झाला. इन्स्टाग्रामवरील फसव्या गुंतवणूक जाहिरातींमधून या व्यक्तीला जाळ्यात ओढण्यात आले आणि नंतर बनावट ट्रेडिंग चॅनेलमध्ये सामील करण्यात आले, जिथे आकर्षक परताव्याचे आमिष दाखवले गेले, असे सांगितले जाते. तपासादरम्यान पोलिसांनी मुंबई परिसरातून आणखी दोन आरोपींना ३० ऑक्टोबर रोजी अटक केली. हाँगकाँग आणि दुबईशी जोडलेल्या आंतरराष्ट्रीय सायबर फसवणूक नेटवर्कशी त्यांचे संशयित संबंध असल्याचे तपासकर्त्यांना आढळले आहे.

पोलिसांनी मोबाइल फोन, सिम कार्ड, लॅपटॉप, डिजिटल सिग्नेचर सर्टिफिकेट टोकन, बँकेची चेकबुके, डेबिट कार्ड आणि ओळखपत्रे अशी अनेक इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे आणि आर्थिक कागदपत्रे जप्त केली. या जप्त मुद्देमालाची किंमत सुमारे २० लाख रुपये आहे.

डिजिटल अरेस्टच्या प्रकरणात नागपूरमधील एका रहिवाशाला राष्ट्रीय तपास संस्थेचे (NIA) अधिकारी असल्याचे भासवणाऱ्यांनी धमकावल्याचा आरोप आहे. या व्यक्तीचे दहशतवाद्यांशी संबंध असल्याचे ते सांगत होते आणि बनावट कागदपत्रे व व्हिडिओ कॉलद्वारे त्यांना घाबरवले, असे म्हटले जाते. डिजिटल अरेस्टच्या नावाखाली त्यांना आरटीजीएसद्वारे अनेक बँक खात्यांमध्ये १.०४ कोटी रुपये भरण्यास भाग पाडले, असा आरोप आहे. या तपासात मुंबईतून दोन आरोपींना २८ ऑक्टोबर रोजी अटक करण्यात आली.

चौथ्या प्रकरणात जरीपटका येथील युनियन बँकेच्या एका शाखेच्या व्यवस्थापकाची ९.५ लाख रुपयांची फसवणूक झाल्याचा आरोप आहे. मोटार कंपनीचा कर्मचारी असल्याचे सांगणाऱ्या व्यक्तीने त्यांच्याशी संपर्क साधला, व्हॉट्सअॅपवर बनावट APK फाइल पाठवली आणि आरटीजीएसद्वारे पैसे पाठवण्यास भाग पाडले, असे सांगितले जाते. आरोपीचा माग उत्तर प्रदेशातील कानपूरपर्यंत काढण्यात आला आणि त्याला ३० ऑक्टोबर रोजी अटक झाली.

या चारही गुन्ह्यांत मिळून सुमारे ३४.५१ कोटी रुपयांचे आर्थिक नुकसान झाल्याचा आरोप आहे.

पोलीस आयुक्त विश्वास नांगरे पाटील, सह पोलीस आयुक्त नवीनचंद्र रेड्डी आणि इतर वरिष्ठ अधिकाऱ्यांच्या मार्गदर्शनाखाली ही कारवाई झाली. गुन्हेगार कृत्रिम बुद्धिमत्ता, डिजिटल सोंग, बनावट गुंतवणूक प्लॅटफॉर्म आणि सोशल इंजिनिअरिंगचा वापर करून सामान्य नागरिकांना लक्ष्य करत आहेत, त्यामुळे सायबर गुन्हे अधिकाधिक गुंतागुंतीचे होत आहेत, हेच या कारवाईतून दिसते.