नागपूरचे उपायुक्त ऋषिकेश रेड्डी यांना केंद्रीय गृहमंत्री दक्षता पदक जाहीर

नागपूर झोन-१ चे पोलीस उपायुक्त (DCP) ऋषिकेश रेड्डी यांना "केंद्रीय गृहमंत्री दक्षता पदक २०२६" जाहीर झाले आहे. एका गाजलेल्या खुनाच्या तपासात त्यांनी केलेल्या कामगिरीबद्दल हा सन्मान देण्यात आला. या तपासातून आंतरराष्ट्रीय दहशतवादी जाळ्याचा कथित कट समोर आला होता.

केंद्रीय गृह मंत्रालयाने ३१ ऑक्टोबर रोजी ही पदके जाहीर केली. देशभरातील विविध राज्ये, केंद्रशासित प्रदेश, केंद्रीय सशस्त्र पोलीस दले आणि केंद्रीय पोलीस संघटना यांच्यातील एकूण ४९० जणांना यंदा हा सन्मान मिळाला आहे.

रेड्डी हे त्या वेळी संभाजीनगर येथे महाराष्ट्र दहशतवादविरोधी पथकात (ATS) पोलीस अधीक्षक म्हणून काम करत होते. नांदेडमधील कोणताही धागा हाताशी नसलेला खून अवघ्या २० दिवसांत उलगडल्याबद्दल त्यांची निवड झाली.

हे प्रकरण १० फेब्रुवारी २०२५ चे आहे. नांदेडमध्ये झालेल्या गोळीबारात एका तरुणाचा जीव गेला. सुरुवातीला हा अंधारात असलेला खुनाचा तपास वाटत होता. पुढे तपास जसा वाढला, तसा पाकिस्तानात असलेला दहशतवादी हरविंदर सिंग उर्फ रिंदा आणि त्याचा साथीदार हॅपी पासिया यांच्याशी संबंधित कथित कट उघड झाला. हे दोघेही बब्बर खालसा इंटरनॅशनल (BKI) शी जोडलेले असल्याचे सांगितले जाते.

तपासात एकूण १४ आरोपी निष्पन्न झाले. त्यापैकी १० जणांना अटक झाली आहे. उरलेल्या चौघांविरुद्ध लुकआउट सर्क्युलर काढण्यात आले आहे, कारण ते भारताबाहेर असल्याचे मानले जाते.

या तपासाला यश मिळाले ते महाराष्ट्र ATS, पंजाब पोलीस, गुप्तचर यंत्रणा, NATGRID आणि राष्ट्रीय तपास संस्था (NIA) यांच्या समन्वयामुळे.

रेड्डी यांच्यासोबत नागपूरशी संबंधित आणखी तीन अधिकाऱ्यांचीही या राष्ट्रीय सन्मानासाठी निवड झाली आहे. त्यात महाराष्ट्र राज्य न्यायवैद्यक प्रयोगशाळांचे संचालक विजय ठाकरे, पूर्वी धंतोली पोलीस स्टेशनमध्ये नेमणुकीला असलेल्या निरीक्षक प्रभावती एकुर्के आणि बेलतरोडी पोलीस स्टेशनचे निरीक्षक रितेश अहेर यांचा समावेश आहे.

निरीक्षक एकुर्के यांचा सन्मान जानेवारी २०२३ मधील धमकीच्या फोन कॉलच्या तपासासाठी झाला. केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांच्या नागपूरमधील जनसंपर्क कार्यालयात हे फोन आले होते. फोन करणाऱ्याने १०० कोटी रुपयांची मागणी केली आणि मंत्र्यांना जिवे मारण्याची धमकी दिल्याचा आरोप आहे.

हे कॉल कर्नाटकातील बेळगाव कारागृहातून बेकायदा चालवल्या जाणाऱ्या मोबाइल फोनवरून केले गेल्याचा आरोप असून, ते कुख्यात गुन्हेगार जयेश कांथा उर्फ जयेश पुजारी याच्यापर्यंत पोहोचले. याच तपासात लष्कर-ए-तैयबाचा कथित हस्तक अफसर पाशा याच्याशी असलेले संबंधही समोर आले. निरीक्षक रितेश अहेर यांनी या तपासात मदत केली.

केंद्रीय गृहमंत्री दक्षता पदक पोलीस कारवाई, तपास, गुप्तचर सेवा आणि न्यायवैद्यक विज्ञान या क्षेत्रातील उल्लेखनीय कामासाठी दिले जाते. गृह मंत्रालयाने फेब्रुवारी २०२४ मध्ये हे पदक सुरू केले. दरवर्षी ३१ ऑक्टोबरला, म्हणजे सरदार वल्लभभाई पटेल यांच्या जयंतीदिनी, ते जाहीर केले जाते.

रेड्डी यांच्या सन्मानातून संघटित गुन्हेगारी आणि राष्ट्रीय सुरक्षेशी निगडित तपासांमध्ये नागपूरच्या पोलीस नेतृत्वाचे योगदान दिसून येते. तिघा अन्य अधिकाऱ्यांची निवड झाल्याने पोलिसिंग आणि न्यायवैद्यक क्षेत्रात शहराची कामगिरी आणखी अधोरेखित झाली आहे.