टिंडर, हिंजची मूळ कंपनी मॅच ग्रुप आणि I4C रोमान्स स्कॅमविरोधात एकत्र

टिंडर, हिंज आणि द लीग या ब्रँडची मूळ कंपनी असलेल्या मॅच ग्रुपने केंद्रीय गृह मंत्रालयाच्या अखत्यारीतील भारतीय सायबर गुन्हे समन्वय केंद्रासोबत (I4C) भागीदारी जाहीर केली आहे. भारतात आयोजित ट्रस्ट अँड सेफ्टी फेस्टिव्हलच्या दुसऱ्या आवृत्तीच्या निमित्ताने आज ही घोषणा झाली. या भागीदारीतून देशात रोमान्स स्कॅमबाबत जनजागृती मोहीम राबवली जाणार आहे.

डेटिंग करणाऱ्यांना फसवणुकीच्या नेहमीच्या पद्धती कोणत्या, धोक्याची चिन्हे कशी ओळखायची आणि सायबर गुन्ह्याची तक्रार करण्यासाठी व मदत मिळवण्यासाठी अधिकृत साधनांचा वापर कसा करायचा, याचे व्यावहारिक मार्गदर्शन या मोहिमेत दिले जाईल. रोमान्स स्कॅमचे अनेक प्रकार असू शकतात. फसवणूक करणारे आधी हळूहळू विश्वास मिळवतात आणि मग पैसे किंवा संवेदनशील माहिती मिळवण्याचा प्रयत्न करतात.

टिंडर, हिंज आणि द लीग आपापल्या प्लॅटफॉर्म्सवरून आणि माध्यमांतून वापरकर्त्यांपर्यंत उपयुक्त टिप्स पोहोचवतील. रोमान्स स्कॅमबद्दल आधीपासून उपलब्ध असलेल्या जनजागृती संदेशांवर आधारित ही माहिती भारतातील स्थानिक परिस्थिती लक्षात घेऊन I4C च्या सहकार्याने अधिक प्रभावी करण्यात आली आहे. वापरकर्त्यांना पाच प्रमुख मुद्द्यांवर मार्गदर्शन केले जाणार आहे.

पहिला मुद्दा संभाषणाबाबत आहे. नवीन ओळख झालेली व्यक्ती लगेच गप्पा दुसऱ्या प्लॅटफॉर्मवर नेण्याचा आग्रह धरत असेल, विशेषतः व्हिडिओ कॉल किंवा प्रत्यक्ष भेट टाळत असेल, तर सावध राहा, असे सांगितले जाईल. दुसरा मुद्दा समोरची व्यक्ती नेमकी कोण आहे हे तपासण्याचा आहे. प्रोफाइलवरील पडताळणीची चिन्हे बघावीत आणि प्रत्यक्ष भेटण्याआधी व्हिडिओ कॉलचा विचार करावा, म्हणजे ती व्यक्ती स्वतःबद्दल जे सांगते ते खरे आहे का हे कळू शकेल.

तिसरा मुद्दा संशयास्पद गुंतवणूक आणि आर्थिक सल्ल्याचा आहे. नवीन ओळखीची व्यक्ती क्रिप्टोकरन्सी किंवा गुंतवणुकीबद्दल सल्ला देत असेल, असामान्यपणे जास्त परताव्याचे आश्वासन देत असेल किंवा आकर्षक आर्थिक संधींचे आमिष दाखवत असेल, तर अशा प्रस्तावांपासून जागरूक राहण्याचे आवाहन केले जाईल. चौथा मुद्दा पैशांच्या मागण्यांकडे दुर्लक्ष करण्याचा आहे. व्हिसा शुल्क, वैद्यकीय खर्च, दुरुस्ती किंवा प्रवासाचा खर्च अशी कारणे सांगून फसवणूक करणारे पैसे मागू शकतात. म्हणून फक्त ऑनलाइन ओळख झालेल्या व्यक्तीला पैसे, गिफ्ट कार्ड किंवा गुंतवणुकीच्या रूपात रक्कम पाठवू नये, याची आठवण करून दिली जाईल.

पाचवा मुद्दा वेळेसह विश्वास मिळवण्याच्या प्रयत्नांचा आहे. काही फसवणुकीची प्रकरणे अनेक आठवडे किंवा महिने चालू शकतात. फसवणूक करणारे आधी नाते जुळवतात आणि नंतर आर्थिक मदत मागतात. त्यामुळे नवीन ओळख समजून घ्यायला पुरेसा वेळ द्यावा आणि घाईत निर्णय घेऊ नयेत, असे सांगितले जाईल.

मॅच ग्रुपचे वरिष्ठ उपाध्यक्ष आणि ट्रस्ट अँड सेफ्टी विभागाचे प्रमुख योएल रॉथ म्हणाले, "अधिक सुरक्षित ऑनलाइन डेटिंगचा अनुभव तयार करण्यासाठी कोणत्याही एका प्लॅटफॉर्मचे प्रयत्न पुरेसे नसतात. रोमान्स स्कॅमचे स्वरूप सतत बदलत आहे. म्हणूनच तंत्रज्ञान प्लॅटफॉर्म्स, कायद्याची अंमलबजावणी करणाऱ्या यंत्रणा आणि सुरक्षा क्षेत्रातील इतर भागीदार यांच्यात जागतिक स्तरावर सहकार्य असणे महत्त्वाचे आहे. I4C सोबतची आमची भागीदारी भारतात हा दृष्टिकोन प्रत्यक्षात आणते. ट्रस्ट अँड सेफ्टी क्षेत्रातील आमचा अनुभव आणि स्थानिक तज्ज्ञता यांच्या मदतीने लोकांना संभाव्य फसवणुकीची चिन्हे ओळखता येतील आणि ऑनलाइन डेटिंग करताना अधिक माहितीपूर्ण निर्णय घेता येतील. ऑनलाइन डेटिंगच्या संपूर्ण परिसंस्थेत सुरक्षिततेची जबाबदारी सामायिक असावी, या आमच्या सातत्यपूर्ण बांधिलकीचा हा एक महत्त्वाचा भाग आहे."

ही भागीदारी मॅच ग्रुप आपल्या वेगवेगळ्या ब्रँड्सखाली राबवत असलेल्या व्यापक ट्रस्ट अँड सेफ्टी उपक्रमांना पूरक आहे. या उपक्रमांत वापरकर्त्यांचे प्रबोधन, तंत्रज्ञानावर आधारित सुरक्षा उपाय आणि बाहेरील सुरक्षा भागीदारांसोबतचे सहकार्य येते. प्रोफाइल खरे आहे याची खात्री करणे, हानिकारक संवाद रोखणे आणि वापरकर्त्यांना त्यांच्या डेटिंग अनुभवावर अधिक नियंत्रण देणे, यासाठी साधने विकसित करण्यावर कंपनी सतत भर देत आहे.

टिंडरच्या सुरक्षा व्यवस्थेत Face Check आणि Photo Verification या सुविधा आहेत, ज्यामुळे प्रोफाइल खरे आहे का हे तपासता येते. हानिकारक वाटू शकणारे संवाद ओळखण्यासाठी "Are You Sure?" आणि "Does This Bother You?" ही साधने आहेत. नको असलेला संवाद आला तर वापरकर्ते Block, Report आणि Unmatch वापरू शकतात, तर Share My Date द्वारे भेटीचे नियोजन आणि ठिकाणाची माहिती विश्वासू व्यक्तींना कळवता येते.

हिंजने अलीकडेच भारतातील वापरकर्त्यांसाठी अद्ययावत अनुभव जाहीर केला आहे, ज्यात विश्वास, गोपनीयता आणि परस्पर आदर यांना प्राधान्य दिले आहे. काही नवीन वापरकर्त्यांना प्रोफाइल तयार केल्यानंतर वेटलिस्टमध्ये ठेवले जाईल. प्लॅटफॉर्मवरील प्रत्येकाने गंभीरपणे आणि हेतूने डेटिंग करावे, हा त्यामागचा उद्देश आहे. टिंडरने Centre for Social Research यांच्या सहकार्याने तयार केलेले Dating Safety Guide विविध प्रादेशिक भाषांमध्ये उपलब्ध आहे.

I4C चे संचालक निशांत कुमार म्हणाले, "ऑनलाइन विश्वास ठेवताना सावधगिरी बाळगणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. फसवणूक करणारे डेटिंग अॅप्स किंवा विवाहविषयक वेबसाइट्सवर बनावट ओळख तयार करतात. भावनिक नात्यांचा गैरफायदा घेत विश्वास मिळवतात आणि मग तातडीने पैसे पाठवण्यासाठी दबाव आणतात. I4C आणि गृह मंत्रालय नागरिकांना सतर्क राहण्याचे, समोरच्या व्यक्तीच्या ओळखीची नीट पडताळणी करण्याचे, वैयक्तिक माहिती विनाकारण शेअर न करण्याचे आणि आर्थिक व्यवहारांशी संबंधित गोपनीय माहिती सुरक्षित ठेवण्याचे आवाहन करतात. अशा फसवणुकीला बळी पडल्यास नागरिकांनी लगेच राष्ट्रीय सायबर गुन्हे हेल्पलाइन क्रमांक १९३० वर संपर्क साधावा किंवा cybercrime.gov.in या संकेतस्थळावर तक्रार नोंदवावी."

दिल्लीत आयोजित Trust & Safety India (TASI) Festival मधील मॅच ग्रुपच्या सहभागाच्या पार्श्वभूमीवर ही मोहीम सुरू होत आहे.