सीएनजी, पीएनजी महागणार? सरकारने नैसर्गिक वायूचा कमाल दर वाढवला

सरकारने नैसर्गिक वायूच्या कमाल दरात वाढ केली आहे. दुर्गम आणि खोल समुद्रातील भागांतून उत्पादित होणाऱ्या नैसर्गिक वायूला हा नवा दर लागू होणार आहे. एकीकडे महागाईचा भडका उडाला असताना पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात आणखी वाढ होणार अशी चर्चा सुरू आहे. त्यातच आता सरकारने नैसर्गिक वायूचेही दर वाढवले आहेत.

नवीन दर १ ऑक्टोबर २०२६ पासून लागू होतील. ते पुढील सहा महिने, म्हणजे ३१ मार्च २०२७ पर्यंत अमलात राहतील.

पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालयाने खोल, अति-खोल आणि उच्च-दाब-उच्च-तापमान असलेल्या भागांतून निघणाऱ्या वायूचा कमाल दर प्रति MMBtu $८.९० वरून $९.८९ पर्यंत नेला आहे. भारतीय रुपयांत हा दर अंदाजे ९३० प्रति एमएमबीटीयू वरून अंदाजे १०३० प्रति एमएमबीटीयू पर्यंत वाढला आहे.

हा बदल विशेषतः अशा वायू क्षेत्रांना लागू होईल, जिथे वायू काढण्याचा खर्च इतर सामान्य क्षेत्रांपेक्षा जास्त आहे. दुर्गम सागरी भागांतून नैसर्गिक वायू काढणाऱ्या कंपन्यांनाही याचा फायदा होऊ शकतो. कृष्णा-गोदावरी खोऱ्यातील KG-D6 सारखे ब्लॉक्स या व्यवस्थेत येतात.

नैसर्गिक वायू अनेक क्षेत्रांत वापरला जातो. शहरांना CNG आणि PNG पुरवण्यासाठी तो लागतो. वाहनांमध्ये सीएनजी, तर घरांमध्ये पीएनजी वापरला जातो. शिवाय खत उत्पादन आणि वीज निर्मितीसाठी तो महत्त्वाचा कच्चा माल आहे. त्यामुळे देशांतर्गत वायूच्या किमतीतील बदलाचा या क्षेत्रांतील वायूच्या खर्चावर परिणाम होऊ शकतो.

मात्र केवळ वायूची कमाल किंमत वाढवल्याने सीएनजी आणि पीएनजीच्या किमतीही त्याच प्रमाणात लगेच वाढतीलच असे नाही. तरीही तुम्ही सीएनजी किंवा पीएनजी वापरत असाल, तर नैसर्गिक वायूच्या दरातील या बदलाचा तुमच्या बजेटवर परिणाम होऊ शकतो.

भारतात अनेक महत्त्वाच्या क्षेत्रांमध्ये नैसर्गिक वायूचा वापर होतो. अशा परिस्थितीत नैसर्गिक वायूच्या वाढत्या किमतींचा या क्षेत्रांवरही परिणाम होऊ शकतो. ज्या क्षेत्रांवर परिणाम होऊ शकतो, त्यांत सीएनजी आणि पीएनजी पुरवठा, खत उत्पादन, विद्युत निर्मिती आणि शहरी गॅस वितरण यांचा समावेश आहे.