संपापूर्वी रविवारी 27 सप्टेंबरला बँका सुरू, ग्राहकांना कामासाठी अतिरिक्त दिवस

बँकेतलं अत्यावश्यक काम अजून राहिलंय अशा ग्राहकांसाठी एक दिलासादायक बातमी आहे. 28 सप्टेंबरपासून सुरू होणाऱ्या तीन दिवसांच्या देशव्यापी बँक संपाच्या आधी, म्हणजे 27 सप्टेंबर या रविवारी सार्वजनिक क्षेत्रातील बँका आणि प्रादेशिक ग्रामीण बँका सुरू ठेवल्या जाणार आहेत. यामुळे संप सुरू होण्यापूर्वी गरजेची बँकिंगची कामं उरकून घेण्यासाठी ग्राहकांना एक जास्तीचा दिवस मिळेल.

याचं कारण म्हणजे 26 सप्टेंबरला चौथा शनिवार आणि त्यापाठोपाठ 27 सप्टेंबरला रविवार, अशा सलग सुट्ट्यांनंतर लगेच संप सुरू होणार होता. त्यामुळे बँकांचं नियमित शाखा कामकाज अनेक दिवस थांबण्याची शक्यता होती. ही गैरसोय टाळण्यासाठीच सरकारने 27 सप्टेंबरला बँका उघडण्याचा निर्णय घेतला, जेणेकरून ग्राहकांना त्या दिवशी शाखेत जाऊन आवश्यक व्यवहार करता येतील.

रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियानेही याला मंजुरी दिली असून 27 सप्टेंबरला बँकांच्या शाखा, कार्यालयं, एटीएमशी जोडलेल्या शाखा आणि करन्सी चेस्ट सुरू ठेवता येणार आहेत. बँक ग्राहकांची सोय हीच सरकारची प्राथमिकता असल्याचं सांगण्यात आलं आहे. दुसरीकडे प्रस्तावित संप पुढे ढकलावा यासाठी सरकार आणि बँक व्यवस्थापनांकडून कर्मचारी संघटनांशी बोलणी सुरू आहेत आणि अत्यावश्यक बँकिंग सेवा सुरळीत राहाव्यात यासाठी उपाययोजना केल्या जात आहेत.

युनायटेड फोरम ऑफ बँक युनियन्स म्हणजेच UFBU ने 28, 29 आणि 30 सप्टेंबर 2026 रोजी संपाची हाक दिली आहे. या संघटनेचं म्हणणं आहे की बँकिंग क्षेत्रातल्या जवळपास 90 टक्के कर्मचाऱ्यांचं प्रतिनिधित्व ती करते. बँकिंग क्षेत्रात 5 दिवसांचा वीक हवा, ही या संपामागची मुख्य मागणी आहे, आणि सरकारने यावर याआधी चर्चा केली असली तरी अजून त्यावर अंतिम तोडगा निघालेला नाही.

मंगळवारी UFBUचे प्रतिनिधी आणि उपमुख्य कामगार आयुक्त यांच्यात सलोखा बैठक झाली, पण त्यातून कोणताच ठोस निर्णय झाला नाही. वित्तीय सेवा विभाग, इंडियन बँक्स असोसिएशन आणि बँक व्यवस्थापनांनी संप पुढे ढकलण्याची विनंती केली होती, त्यावर UFBUने स्पष्ट सांगितलं की 5 दिवसांच्या बँकिंग आठवड्याच्या मागणीबाबत ठोस आणि सकारात्मक प्रगती झाली तरच संघटना त्याचा विचार करेल.

5 दिवसांच्या वीकाशिवाय UFBUच्या इतरही मागण्या आहेत, ज्यात पेन्शनमध्ये सुधारणा आणि तिचं अद्ययावतीकरण, सगळ्या पेन्शनधारकांसाठी महागाई भत्त्याची एकसमान पद्धत आणि नॅशनल पेन्शन सिस्टिम म्हणजेच NPSमधल्या कर्मचाऱ्यांना ओल्ड पेन्शन स्कीम म्हणजेच OPSमध्ये जाण्याचा पर्याय, यांचा समावेश आहे. या मुद्द्यांवर कर्मचारी संघटना, बँक व्यवस्थापन आणि सरकार यांच्यात बोलणी सुरूच आहेत.

संपाच्या पार्श्वभूमीवर अनेक सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांनी ग्राहकांना मोबाईल बँकिंग, एटीएम, इंटरनेट बँकिंग, बिझनेस करस्पॉन्डंट म्हणजेच BC Point आणि UPI यासारख्या डिजिटल सुविधा वापरण्याचा सल्ला दिला आहे. शाखेवर अवलंबून असणारी कामं शक्य असेल तर 27 सप्टेंबरलाच पूर्ण करून घ्यावीत, असंही सुचवण्यात आलं आहे.

28 ते 30 सप्टेंबर हा संपाचा प्रस्तावित काळ बँकांच्या अर्धवार्षिक खातेबंदीशी जुळतो. 30 सप्टेंबर हा दिवस बँकिंग क्षेत्रासाठी खासकरून महत्त्वाचा असतो, कारण त्या दिवशी सामंजस्य, तरतूद, आणि ट्रेझरी व मार्केट ऑपरेशन्सशी संबंधित कामांना विशेष महत्त्व असतं. त्यामुळे सलग सुट्ट्या आणि त्यानंतरचा तीन दिवसांचा संप यामुळे ग्राहक, व्यवसाय, सरकारी व्यवहार आणि आंतरराष्ट्रीय बँकिंग कामकाजावर परिणाम होऊ नये यासाठी 27 सप्टेंबरला बँका सुरू ठेवण्याचा निर्णय महत्त्वाचा ठरणार आहे.

ज्या ग्राहकांना शाखेत जाऊन रोख भरणा करायचा आहे, कागदपत्रं सादर करायची आहेत, KYCशी संबंधित काम करायचं आहे, धनादेशाशी संबंधित व्यवहार करायचे आहेत किंवा इतर अत्यावश्यक कामं आहेत, त्यांनी 27 सप्टेंबरच्या या अतिरिक्त कामकाजाच्या दिवसाचा उपयोग करून घ्यावा. 28 ते 30 सप्टेंबरचा प्रस्तावित संप शेवटी मागे घेतला जातो का, याकडे ग्राहकांचं लक्ष लागलं आहे. सध्या UFBUची तीन दिवसांच्या संपाची भूमिका कायम असल्याचं समजतं.

सरकारच्या अधिकृत माहितीनुसार, 28 ते 30 सप्टेंबरचा संप 30 सप्टेंबरच्या अर्धवार्षिक खातेबंदीसोबत येत असल्यामुळे बँकिंग सेवांवर परिणाम होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन 27 सप्टेंबरच्या अतिरिक्त कामकाजाची व्यवस्था करण्यात आली आहे.