सायबर फसवणूक रोखण्यासाठी एअरटेलचे AI-आधारित सेफ नेटवर्क, ओटीपी फ्रॉडपासूनही संरक्षण
एअरटेलच्या एआय-आधारित सेफ नेटवर्कमुळे ग्राहकांना स्पॅम कॉल, फसव्या लिंक्स आणि ओटीपी फ्रॉडपासून संरक्षण मिळणार आहे.
भारताची डिजिटल इकॉनॉमी झपाट्याने वाढते आहे, पण त्याचवेळी सायबर फसवणुकीच्या पद्धतीही बदलत चालल्या आहेत आणि अशा फसवणुकीचे प्रमाणही वाढले आहे. आधी स्पॅम कॉल्स आणि फिशिंग मेसेजच्या माध्यमातून लोकांना गंडवले जायचे. आता मात्र सायबर गुन्हेगार सतत नवनवीन क्लृप्त्या वापरत आहेत. इम्पर्सोनेशन स्कॅम्स, बनावट बँकिंग रिक्वेस्ट, मालिशस लिंक्स, इन्व्हेस्टमेंट फ्रॉड आणि ओटीपी स्कॅम अशा प्रकारांतून नागरिकांची आर्थिक फसवणूक होऊन त्यांच्याकडून पैसे उकळले जातात.
इंडियन सायबर क्राइम कोऑर्डिनेशन सेंटरने (आय४सी) दिलेल्या माहितीनुसार, गेल्या सहा वर्षांत भारतीयांनी सायबर फसवणुकीमुळे ५२,९७६ कोटी रुपयांहून अधिक रक्कम गमावली आहे. एनसीआरबीच्या आकडेवारीतूनही सायबर गुन्ह्यांमध्ये मोठी वाढ झाल्याचे स्पष्ट होते.
बँकिंग, पेमेंट, हेल्थकेअर, कॉमर्स आणि सरकारी सेवा यांसारख्या डिजिटल सर्व्हिसेसचा वापर आपल्या रोजच्या जगण्यात वाढला आहे, त्यामुळे या सुरक्षेत टेलिकॉम नेटवर्कची भूमिका महत्त्वाची ठरते आहे. आता ग्राहक टेलिकॉम कंपन्यांकडून फक्त चांगले नेटवर्क आणि कनेक्टिव्हिटी नाही, तर डिजिटल सुरक्षाही मागत आहेत.
याच अपेक्षा पूर्ण करण्यासाठी एअरटेलने २०२४ मध्ये पहिले नेटवर्क-बेस्ड, एआय-आधारित स्पॅम डिटेक्शन सोल्यूशन सुरू केले होते. यात नेटवर्क इंटेलिजन्स आणि आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचा एकत्रित वापर करून ग्राहकांना स्पॅम कॉल्स आणि एसएमएसपासून संरक्षण देण्याचा प्रयत्न झाला. त्यानंतर कंपनीने हे एआय-आधारित सेफ नेटवर्क इनिशिएटिव्ह आणखी वाढवण्याचा निर्णय घेतला, जेणेकरून ग्राहकांना वेगळे ॲप इन्स्टॉल करावे लागू नये किंवा धोका स्वतः रिपोर्ट करावा लागू नये. आता एअरटेलचे सेफ नेटवर्क हे नेटवर्क-आधारित डिजिटल सुरक्षा साधनांचा एक पूर्ण संच बनले आहे.
यातील एक फीचर म्हणजे ओटीपीशी संबंधित फ्रॉड प्रोटेक्शन. एअरटेलने सुरू केलेली ही एआय-आधारित सुरक्षा प्रणाली संशयास्पद संभाषणादरम्यान वापरकर्त्याला ओटीपी किंवा इतर संवेदनशील माहिती शेअर करण्यास सांगितले जात असल्याचे ओळखते आणि अशा वेळी हस्तक्षेप करते.
याआधी एअरटेलने फसव्या वेबसाइट आणि संशयास्पद लिंक्स रिअल-टाइममध्ये ओळखणारी मालिशस लिंक डिटेक्शन प्रणालीही लागू केली होती. ही प्रणाली सुरू झाल्यापासून सर्व मोबाइल आणि वाय-फाय ब्रॉडबँड ग्राहकांसाठी एसएमएस, मेसेजिंग ॲप्स, ईमेल आणि ब्राउझर रीडायरेक्टमधून शेअर होणाऱ्या १६.२ लाखांहून अधिक दुर्भावनापूर्ण लिंक्स ब्लॉक करण्यात आल्या आहेत.
सप्टेंबर २०२४ मध्ये एअरटेलने नेटवर्क स्तरावर एआय-चालित स्पॅम डिटेक्शन सिस्टिम सुरू केली होती. कंपनीच्या सांगण्यानुसार, तेव्हापासून या प्रणालीने ९८.४ अब्जांहून अधिक स्पॅम कॉल्स आणि ४.४ अब्ज स्पॅम मेसेजेस ओळखले आहेत.
याशिवाय एअरटेलने बिझनेस नेम डिस्प्ले हे फीचरही आणले आहे. यामुळे प्रमाणित व्यावसायिक कॉल आणि संभाव्य बनावट किंवा फसव्या क्रमांकांमधला फरक ओळखणे ग्राहकांना सोपे जाते. बँक किंवा ग्राहक सेवा प्रतिनिधी असल्याचे भासवून केल्या जाणाऱ्या घोटाळ्यांचा धोका यामुळे कमी होण्यास मदत होते.
