पुण्यातील सेरिजेन कंपनीचे रेशीम प्रथिनांचे 'सेरिओस' बाजारात, नव्या केंद्राचे उद्घाटन

पुण्यातील सेरिजेन मेडिप्रोडक्ट्स या वैद्यकीय तंत्रज्ञान कंपनीने 'सेरिओस' हे उत्पादन व्यावसायिक वापरासाठी बाजारात आणले आहे. रेशीम प्रथिनांचा वापर करून हाडांच्या पुनर्निर्मितीसाठी ते तयार करण्यात आले आहे. व्यापक वैद्यकीय चाचण्या पूर्ण करून आणि आवश्यक नियामक मान्यता मिळवून आलेले हे जगातील पहिले रेशीम प्रथिनांवर आधारित बोन व्हॉइड फिलर असल्याचा कंपनीचा दावा आहे.

उत्पादन बाजारात आणण्याबरोबरच कंपनीने पुण्यात आयएसओ १३४८५ प्रमाणित नव्या उत्पादन केंद्राचे उद्घाटन केले. या केंद्रात आंतरराष्ट्रीय गुणवत्ता आणि सुरक्षिततेच्या मानकांप्रमाणे रेशीम प्रथिनांवर आधारित वैद्यकीय उपकरणे तयार केली जाणार आहेत.

या तंत्रज्ञानाची सुरुवात पुण्यातील सीएसआयआर-राष्ट्रीय रासायनिक प्रयोगशाळेत (CSIR-NCL) डॉ. अनूया निसाल यांच्या नेतृत्वाखाली झालेल्या संशोधनातून झाली. त्या संशोधनाचे वैद्यकीय उपकरणांत रूपांतर करण्यासाठी २०१५ मध्ये सेरिजेन मेडिप्रोडक्ट्सची स्थापना झाली. पुढे डॉ. स्वाती शुक्ला आणि डॉ. प्रेमनाथ वेणुगोपालन हे सहसंस्थापक म्हणून कंपनीशी जोडले गेले.

कंपनीचे व्हेंचर सेंटरमध्ये इनक्युबेशन झाले. बायोटेक्नॉलॉजी इंडस्ट्री रिसर्च असिस्टन्स कौन्सिल (BIRAC) कडून सुरुवातीला मिळालेल्या पाठबळामुळे संशोधन, प्रयोगपूर्व चाचण्या आणि नियामक मान्यतेच्या प्रक्रियेला गती मिळाली. सहसंस्थापकांच्या म्हणण्यानुसार, रेशीम प्रथिनांवर आधारित या तंत्रज्ञानाचा संशोधनापासून प्रत्यक्ष वैद्यकीय वापरापर्यंतचा प्रवास आता पूर्ण झाला आहे. दशकाहून अधिक काळ चाललेल्या संशोधन आणि चाचण्यांनंतर हे उत्पादन बाजारात आले आहे.

पारंपरिक बोन फिलर्सना पर्याय म्हणून 'सेरिओस' तयार करण्यात आले आहे. ते वापरायला सोपे असून रेशीम प्रथिनांचे जैविक गुणधर्म हाडांच्या पुनर्निर्मितीसाठी वापरण्याचा प्रयत्न त्यात केला आहे.

कंपनीच्या माहितीनुसार, प्राथमिक वैद्यकीय चाचण्यांनंतर पुण्यातील संचेती रुग्णालयात रुग्णांचा पाठपुरावा करण्यात आला. त्या काळात हाडांच्या पुनर्निर्मितीबाबत सकारात्मक निष्कर्ष नोंदवले गेल्याचे कंपनीने म्हटले आहे. त्यानंतर भारतातील विविध प्रमुख वैद्यकीय केंद्रांमध्ये बहुकेंद्रीय चाचण्या घेण्यात आल्या. कंपनीच्या दाव्यानुसार, तुलनात्मक अभ्यासात आघाडीच्या कृत्रिम बोन फिलर्सपेक्षा 'सेरिओस'ने नवीन हाडांच्या निर्मितीत आणि हाडांच्या संरचनेच्या पुनर्बांधणीत चांगले परिणाम दाखवले.

रेशीम प्रामुख्याने कापडासाठी ओळखले जाते, पण त्यातील प्रथिनांच्या खास रचनेमुळे त्याचा वैद्यकीय क्षेत्रातही उपयोग होऊ शकतो. भारतातील रेशीम उत्पादनाच्या क्षमतेचा वापर करून उच्च तंत्रज्ञानावर आधारित वैद्यकीय उत्पादने तयार करण्यावर सेरिजेन भर देत आहे.

कंपनीच्या उत्पादनांत रेशीम प्रथिनांवर आधारित 'सेरिडर्म' या ड्रेसिंगचाही समावेश आहे. जखमांवरील उपचारासाठी ते वापरले जाते, तीव्र तसेच दीर्घकाळ न भरणाऱ्या जखमांसाठीही. याशिवाय कर्करोगावरील शस्त्रक्रियेनंतर स्तनाच्या ऊतींच्या पुनर्निर्मितीसाठीही कंपनी तंत्रज्ञान विकसित करत आहे. स्वदेशी संशोधन, नैसर्गिक संसाधने आणि आधुनिक तंत्रज्ञान यांची सांगड घालून जागतिक दर्जाची वैद्यकीय उत्पादने भारतातच तयार करण्याच्या दिशेने 'सेरिओस' हे महत्त्वाचे पाऊल असल्याचे कंपनीने म्हटले आहे.