पितृपक्षात श्राद्धाचे अन्न कावळ्यालाच का दिले जाते? जाणून घ्या यामागील परंपरा

पितृपक्षात पूर्वजांसाठी श्राद्ध आणि तर्पण केले जाते. श्राद्धासाठी अन्न तयार करून ते ब्राह्मणांना अर्पण केले जाते. या अन्नाचे पाच भाग वेगवेगळ्या जीवांना आणि देवतांना दिले जातात, याला पंचबली श्राद्ध म्हणतात. श्राद्धाचे अन्न कावळ्यालाच का खाऊ घातले जाते, कावळा आणि पितरांचा संबंध काय आहे आणि पितृपक्षात कावळ्याला अन्न देण्याचे धार्मिक महत्त्व काय, याबद्दलची माहिती येथे दिली आहे.

पंचबली श्राद्ध गाय, कुत्रा, कावळा, देवता आणि मुंगी यांना अर्पण केले जाते. पंचबली भोजनांमध्ये कावळ्याला खाऊ घालणे विशेष महत्त्वाचे मानले जाते. धार्मिक श्रद्धेनुसार कावळ्याला खाऊ घातल्याशिवाय श्राद्ध पूर्ण मानले जात नाही.

यंदा पितृपक्षाची सुरुवात २६ सप्टेंबरपासून झाली. त्याच दिवशी पौर्णिमेचे श्राद्ध करण्यात आले. पितृपक्ष १० ऑक्टोबर रोजी संपणार आहे, म्हणजे सर्वपित्री अमावस्येला त्याची सांगता होईल. या काळात श्राद्ध, तर्पण आणि पिंडदान महत्त्वाचे आहेत. फक्त कावळ्यांनाच का खाऊ घातले जाते आणि इतर कोणत्याही पक्ष्यांना का नाही, हाही प्रश्न विचारला जातो.

पितृपक्षात ब्राह्मणांना जेवू घालण्यासोबतच कावळ्यांनाही खाऊ घातले जाते. धार्मिक श्रद्धेनुसार कावळ्यांना पूर्वजांचे दूत मानले जाते. असे म्हटले जाते की पितृपक्षात कावळ्यांना खाऊ घातल्यास ते थेट पूर्वजांपर्यंत पोहोचते. पितृपक्षात पूर्वज कावळ्यांच्या रूपात श्राद्धाचे अन्न स्वीकारतात, अशीही श्रद्धा आहे. आणखी एक मान्यता अशी की यमराजांनी एकदा कावळ्यांना वरदान दिले होते. कावळ्यांना खाऊ घातल्याने पूर्वजांच्या आत्म्यांना शांती मिळते, असे सांगितले जाते.

यामागे रामायण काळातील एक आख्यायिकाही सांगितली जाते. त्या आख्यायिकेनुसार भगवान इंद्राचा पुत्र जयंत एकदा पृथ्वीवर कावळ्याच्या रूपात राहत होता. या रूपात त्याने सीतेला चोच मारली आणि तिच्या पायातून रक्त येऊ लागले. त्यामुळे क्रोधित झालेल्या भगवान रामाने गवताच्या बाणाने त्या कावळ्याच्या डोळ्यात वार केला.

नंतर त्या कावळ्याने पश्चात्ताप करून माफी मागितली, तेव्हा भगवान रामाने त्याला क्षमा केली. प्रभू रामाने कावळ्यांना असा वर दिला की पितृपक्षात त्यांना खाऊ घातल्यास ती प्रथा थेट पूर्वजांपर्यंत पोहोचेल. तेव्हापासून कावळ्यांना खाऊ घालण्याची ही परंपरा सुरू झाली, असे मानले जाते.

धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई यांसारख्या विषयांवरील लेख केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.