पितृपक्षात दारात आलेले कावळा, मुंग्या, कुत्रा, गाय, चिमणी यांना हाकलू नका, अशी मान्यता

पितृपक्षाचा काळ १६ दिवसांचा असतो. पूर्वजांबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी हा काळ असतो आणि या पंधरवड्यात पूर्वजांचे श्राद्ध केले जाते. आजोबा, पणजोबा या दिवसांत आपल्याला भेटायला येतात, वरून खाली येऊन घरावर लक्ष ठेवतात, असे म्हटले जाते.

गरुड पुराणातही सांगितले आहे की या दिवसांत पूर्वज कोणत्याही रूपात घरी येऊ शकतात, प्राण्याच्या रूपात किंवा पक्ष्याच्या रूपात. म्हणूनच दारात एखादा प्राणी आला तर त्याला मारू नये, हाकलू नये, काहीतरी खायला द्यावे, असे सांगितले जाते. पितृपक्षात घरी आले तर शुभ मानले जाणारे असे पाच जीव आहेत.

पहिला कावळा. पितृपक्ष आणि कावळा यांचे नाते खूप जुने आहे. कावळ्याला पूर्वजांचे रूप मानले जाते. गच्चीवर किंवा बाल्कनीत कावळा येऊन बसला आणि ओरडला, किंवा ठेवलेले जेवण त्याने शांतपणे खाल्ले, तर पूर्वज खुश आहेत असे समजा, असे सांगितले आहे. पितरांसाठी ठेवलेला घास कावळाच पहिला खातो. त्याने जेवण खाल्ले तर घरातील पितृदोष जातात आणि अडकलेला पैसा परत मिळतो, अशी मान्यता आहे.

दुसरा जीव काळ्या मुंग्या. स्वयंपाकघरात किंवा अंगणात काळ्या मुंग्यांची रांग दिसते. लोक कंटाळून त्या मारतात, पण पितृपक्षात असे करू नये. काळ्या मुंग्या दिसणे हा शुभ संकेत मानला जातो, म्हणजे घरातील गरिबी कमी होणार. त्यांना थोडी साखर किंवा कणीक टाकली तर खूप फायदा होतो, कामधंद्यात बरकत होते आणि डोक्यावरचे कर्ज फिटते, असे सांगितले आहे.

तिसरा काळा कुत्रा. तो भैरव बाबांचे वाहन आहे आणि त्याला यमराजाचा रखवालदारही म्हटले जाते. पितृपक्षात काळा कुत्रा दारात येऊन उभा राहिला, शेपटी हलवू लागला, तर त्याला रिकाम्या हाताने जाऊ देऊ नये. त्याला एक भाकरी किंवा बिस्किट द्यावे. असे केल्याने वाईट संकट टळते, कुंडलीतील राहू-केतूचा त्रास कमी होतो आणि पूर्वज रक्षण करतात, अशी मान्यता आहे.

चौथी गाय. गायीला आईचा दर्जा दिला जातो आणि तिच्या पोटात ३३ कोटी देव आहेत असे म्हणतात. श्राद्ध करताना पहिला घास गायीसाठी काढतात, त्याला गोग्रास म्हणतात. पितृपक्षात गाय स्वतःहून दारात आली आणि हंबरली, तर त्यापेक्षा शुभ काही नाही. तिला पहिली पोळी खाऊ घालावी आणि श्राद्धाचे जेवण द्यावे. त्याने घरात आजार येत नाहीत, मुलाबाळांची भरभराट होते आणि लक्ष्मी टिकून राहते, असे सांगितले आहे.

पाचवा जीव चिमणी आणि इतर छोटे पक्षी. अंगणात तुळशीजवळ किंवा बाल्कनीत चिमणी चिवचिव करत असेल, धान्य टिपत असेल तर ते चांगले लक्षण मानले जाते. श्राद्धाच्या काळात एखाद्या पक्ष्याने घरात घरटे केले किंवा धान्याला चोच मारली, तर पूर्वज समाधानी आहेत असे समजावे. घरातील वास्तुदोष जातो आणि लवकरच गोड बातमी ऐकायला मिळते, असे सांगितले आहे.

काही गोष्टी लक्षात ठेवायला सांगितल्या आहेत. घरी आलेल्या कोणत्याही जीवाला काठीने मारू नये आणि ओरडून हाकलूही नये. गच्चीवर एका भांड्यात पाणी आणि थोडे तांदूळ, बाजरी रोज ठेवावी, म्हणजे पक्षी पाणी पितील. श्राद्धाचे जेवण बनवले की त्यातले पाच घास आधी बाजूला काढावेत: एक देवासाठी, एक गायीसाठी, एक कुत्र्यासाठी, एक कावळ्यासाठी आणि एक मुंग्यांसाठी. याला पंचबली म्हणतात. असे केले की पितरांचा आशीर्वाद नक्की मिळतो, असे सांगितले आहे.

धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई अशा विषयांवरील लेख केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. असा कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा, असेही सांगितले आहे.