स्पॅम कॉल्स रोखण्यासाठी ट्रायचे नवे नियम, AI वापरून बनावट नंबर शोधणार, SIM ब्लॉक होणार
भारतीय दूरसंचार नियामक प्राधिकरणाने (ट्राय) स्पॅम कॉल्सवर आळा घालण्यासाठी नियम आणखी कडक केले असून, आता एआय तंत्रज्ञानाच्या मदतीने संशयास्पद नंबर ओळखले जाणार आहेत.
अनावश्यक आणि त्रासदायक स्पॅम कॉल्सला चाप लावण्यासाठी ट्रायने (भारतीय दूरसंचार नियामक प्राधिकरण) आपली नियमावली आणखी कडक केली आहे. स्पॅमचा संशय असलेले कॉल्स ओळखण्यासाठी आता एआय-आधारित पद्धतींचा वापर केला जाणार आहे. याशिवाय स्वयंचलित व्यावसायिक कॉल्ससाठीही नवीन नियम लागू करण्यात आले आहेत.
नव्या नियमांनुसार दूरसंचार कंपन्यांना स्पॅम कारवायांमध्ये सामील असल्याचा संशय असलेल्या क्रमांकांची माहिती एकमेकांशी शेअर करणे बंधनकारक असणार आहे. एकाच प्रेषकाशी संबंधित अनेक क्रमांक फ्लॅग झाल्यास पुढील तपासाला परवानगी दिली जाईल. या चौकटीत स्वयंचलित कॉल्ससाठी अटी ठरवण्यात आल्या असून, काही विशिष्ट A2P कॉल्ससाठी टर्मिनेशन शुल्क आकारले जाणार आहे. ग्राहकांना अपील करण्याची संधीही दिली आहे आणि कॉल-मॅनेजमेंट ॲप्सवर नवे निर्बंध लादले आहेत.
ट्रायने स्पष्ट केले आहे की, दूरसंचार कंपन्या स्पॅम कारवायांची दाट शक्यता असलेले नंबर ओळखण्यासाठी एआय-आधारित पद्धती वापरतील आणि ही माहिती इतर सेवा पुरवठादारांसोबत शेअर करतील. एकाच प्रेषकाशी संबंधित अनेक नंबरवरून स्पॅमची तक्रार आल्यास कंपन्यांना अधिक कठोर पावले उचलता येणार आहेत.
जर एखाद्या कंपनीने १० दिवसांच्या आत पाच किंवा त्याहून अधिक नंबर फ्लॅग केले, तर संबंधित प्रेषकाची पुन्हा केवायसी पडताळणी आणि प्रत्यक्ष पडताळणी सुरू केली जाऊ शकते. पुढच्या टप्प्यात आउटगोइंग सेवा ब्लॉक करणे शक्य आहे, तर वारंवार नियमभंग झाल्यास थेट कनेक्शन तोडले जाऊ शकते.
या नव्या नियमांमध्ये स्वयंचलित व्यावसायिक कॉल्सचाही समावेश करण्यात आला आहे. ट्रायने ॲप्लिकेशन-टू-पर्सन (A2P) कॉल्सची व्याख्या अशी केली आहे की, हे असे कॉल्स असतात जे एखादी व्यक्ती थेट नंबर डायल न करता ॲप्लिकेशन, सॉफ्टवेअर सिस्टीम किंवा स्वयंचलित प्लॅटफॉर्मद्वारे करते. यात ऑटो-डायल्ड कॉल्स, रोबोकॉल्स, आधीच रेकॉर्ड केलेले मेसेज आणि कृत्रिम किंवा रेकॉर्डेड आवाजाचा वापर करणारे कॉल्स यांचा समावेश होतो. A2P कॉलिंग सिस्टीम वापरणाऱ्या व्यवसायांनी आणि संस्थांनी आपल्या टेलिकॉम प्रोव्हायडरला याबाबत माहिती देणे आणि वापरलेले नंबर सांगणे गरजेचे आहे. अशी माहिती न दिल्यास ट्राय ते कॉल्स अनपेक्षित व्यावसायिक संवाद समजेल.
नव्या नियमांनुसार A2P कॉल्ससाठी प्रति मिनिट ५ पैशांपर्यंत टर्मिनेशन चार्ज लागू करण्यात आला आहे. व्यावसायिक संवादासाठी ठरवलेल्या नंबरिंग सिरीजमधील कॉल्स, तसेच प्राधिकरणाने खास मंजूर केलेल्या कॉल्सना ट्राय सूट देणार आहे.
ग्राहकांना अँटी-स्पॅम नियमांखाली झालेल्या कारवाईविरुद्ध अपील करण्याची यंत्रणाही या नव्या चौकटीत देण्यात आली आहे. व्यावसायिक हेडर आणि कंटेंट टेम्पलेट्सचा गैरवापर रोखण्यासाठी ट्रायने आणखी सुरक्षा उपाय केले आहेत. ठराविक नंबरिंग सिरीजमधून येणारे कॉल्स हाताळताना कॉल-मॅनेजमेंट ॲप्सना निर्बंध पाळावे लागणार आहेत. 140xx, 1600xx किंवा 1601xx सिरीजमधून येणारे कॉल्स पूर्णपणे ब्लॉक, फिल्टर किंवा स्पॅम म्हणून लेबल करता येणार नाहीत.
