नवरात्री ते दिवाळीत ५० हजारांच्या बजेटमध्ये सुरू करता येतील असे पाच व्यवसाय

श्रावण सुरू झाला की सणांची रांग लागते. गणेशोत्सवाचा जल्लोष नुकताच ओसरला आहे आणि आता नवरात्री, दसरा, करवा चौथ, धनतेरस आणि दिवाळी हे सण एकापाठोपाठ एक येत आहेत. छोट्या व्यवसायांसाठी वर्षातला हा सगळ्यात फायदेशीर काळ मानला जातो, कारण या दिवसांत अनेक लहान वस्तूंना बाजारात बरीच मागणी असते. कमी गुंतवणुकीत काही सुरू करायचे असेल आणि खर्चिक थाटमाट नको असेल, तर या काळात यशस्वी ठरू शकणारे पाच व्यवसाय पुढे दिले आहेत.

पहिला व्यवसाय म्हणजे पूजा साहित्य आणि सणासुदीच्या किट्स. नवरात्री आणि दिवाळीत पूजा साहित्याची मागणी झपाट्याने वाढते. अगरबत्ती, कापूर, तुपाचे दिवे, कापसाच्या वाती, चुनरी, नारळ, कलश, रोली, माऊली आणि पूजा थाळी अशा वस्तू किटच्या रूपात विकता येतात. हा व्यवसाय अंदाजे २०,००० ते ५०,००० रुपयांच्या गुंतवणुकीत सुरू होऊ शकतो. स्थानिक बाजारपेठा, वसाहतींचे प्रवेशद्वार, मंदिरांचा परिसर आणि ऑनलाइन माध्यमातून विक्री करता येते.

दुसरा पर्याय सुका मेवा आणि गिफ्ट पॅकिंगचा आहे. दिवाळीत सुकामेवा आणि गिफ्ट हॅम्पर्सना मोठी मागणी असते. बदाम, काजू, पिस्ता, मनुका आणि अंजीर घाऊक बाजारातून घेऊन आकर्षक पॅकेजिंगमध्ये विकता येतात. चांगले पॅकेजिंग आणि ब्रँडिंग केले तर प्रत्येक बॉक्समागे १५ ते ३० टक्के नफा मिळू शकतो. यासाठी ५०,००० रुपयांची गुंतवणूक लागते. कॉर्पोरेट गिफ्टिंग आणि निवासी सोसायट्या हे यातले मुख्य ग्राहक असू शकतात.

तिसरा व्यवसाय सजावट आणि रोषणाईच्या साहित्याचा. नवरात्री आणि दिवाळीत घरे, दुकाने आणि कार्यालये सजवली जातात, तेव्हा एलईडी दिवे, रांगोळी स्टिकर्स, कृत्रिम फुले, भिंतीवरील सजावट आणि फेयरी लाइट्सची मागणी वाढते. हा माल दिल्ली, जयपूर, सुरत किंवा स्थानिक घाऊक बाजारातून घेऊन विकता येतो. ३०,००० ते १ लाख रुपयांच्या गुंतवणुकीत हा व्यवसाय सुरू होतो आणि वाढलेल्या मागणीमुळे विक्रीत मोठी वाढ होते.

चौथा पर्याय घरगुती नमकीन, मिठाई आणि स्नॅक्सचा आहे. सणांत लोक मिठाई आणि नमकीन मोठ्या प्रमाणात घेतात. खाद्यपदार्थ बनवण्याचा अनुभव असेल तर घरबसल्या नमकीन, चिवडा, मठरी, लाडू, शक्करपारा किंवा इतर स्नॅक्स करून विकता येतात. कमी गुंतवणुकीत सुरू होणाऱ्या या व्यवसायातून चांगला नफा मिळू शकतो. सोशल मीडिया, व्हॉट्सॲप ग्रुप्स आणि स्थानिक डिलिव्हरी नेटवर्कमधून ऑर्डर घेता येतात. मात्र मोठ्या प्रमाणावर काम करायचे असेल तर FSSAI चे नियम पाळणे आवश्यक आहे.

पाचवा व्यवसाय मातीचे दिवे आणि पर्यावरणपूरक उत्पादनांचा. गेल्या काही वर्षांपासून मातीचे दिवे, शेणाचे दिवे, नैसर्गिक रांगोळी, सेंद्रिय सजावटीच्या वस्तू आणि हस्तनिर्मित उत्पादनांची मागणी वाढत आहे. ही उत्पादने कुंभार किंवा स्वयं-सहायता गटांकडून घेऊन शहरांत आणि ऑनलाइन प्लॅटफॉर्मवर विकता येतात. यामुळे ग्रामीण उत्पादकांना बाजारपेठ मिळते आणि त्यांना चांगला नफा कमावण्याची संधीही मिळते. सणांत अनेक उत्पादनांवर १५ ते ४० टक्के नफा मिळू शकतो. सणापूर्वी मालाचा साठा करणे, आकर्षक पॅकेजिंग आणि डिजिटल प्रमोशन यामुळे विक्री वाढण्यास मदत होऊ शकते.

काही गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात. सणांच्या काळात मागणी झपाट्याने बदलते, म्हणून बाजाराचा अभ्यास केल्याशिवाय मोठ्या प्रमाणात माल घेणे टाळावे. खाद्यपदार्थ विकताना गुणवत्ता आणि नियमांचे पालन सांभाळावे. डिजिटल पेमेंट आणि होम डिलिव्हरी या सोयी ग्राहकांना आवडू शकतात. चांगल्या पॅकेजिंगसोबत एखादी वस्तू मोफत दिली तर विक्री वाढण्याची शक्यता आहे.