कोपरखैरण्यात गणेशोत्सवात साताऱ्याच्या बावधन बगाड यात्रेची २० फुटी हुबेहूब प्रतिकृती

गणेशोत्सव आला की मुंबई आणि नवी मुंबईतल्या मंडळांमध्ये दरवर्षी वेगवेगळे देखावे आणि सामाजिक संदेश देणारी सजावट पाहायला मिळते. यंदाही अनेक मंडळांनी हटके संकल्पना घेतल्या, आणि त्यातलीच एक म्हणजे कोपरखैरणे इथल्या माऊली सार्वजनिक उत्सव मंडळाची. या मंडळाने सातारा जिल्ह्यातल्या बावधन गावची जी बगाड यात्रा राज्यभर प्रसिद्ध आहे, तिची तब्बल २० फूट उंचीची प्रतिकृती उभी केली आहे.

गणपती बाप्पा घरी येण्याच्या आदल्या दिवशी मंडळाने बावधनच्या शाही छबिना आणि पालखी सोहळ्याची झलक साकारली. मग बाप्पाच्या आगमनाच्या दिवशी गणपतीलाच बगाडावर बसवून मिरवणूक काढण्यात आली. या मिरवणुकीत बावधन गावातले तब्बल २० वादक आणि मर्दानी खेळ करणारी मंडळी सहभागी झाली होती. दोन्ही दिवसांचा हा कार्यक्रम पूर्णपणे पारंपरिक पद्धतीने पार पडला.

बावधनची बगाड यात्रा नावाजलेली असली तरी ती प्रत्यक्ष बघायला सगळ्यांनाच जमत नाही. रील्स किंवा फोटोतून बघण्यापेक्षा आपल्याच परिसरातल्या लोकांना ही यात्रा प्रत्यक्ष अनुभवता यावी, म्हणून मंडळाने ही संकल्पना राबवली. विशेष म्हणजे या वेळी DJ किंवा बँजो अजिबात न लावता, पारंपरिक वाद्यं आणि मर्दानी खेळांच्या साथीनं गणेशोत्सव साजरा करण्यात आला, त्यामुळे परिसरातल्या उत्सवाला वेगळाच रंग आला.

या मंडळाची सुरुवात खूप छोट्या पातळीवर झाली होती. २०११ साली कोपरखैरणे सेक्टर ३ मधल्या चाळीच्या कट्ट्यावर बसलेल्या काही लहान मुलांनी गणेशोत्सव साजरा करायचं ठरवलं आणि चाळीतल्या ऑफिसमध्ये गणेशमूर्तीची स्थापना केली. वर्षानुवर्षं हीच मुलं मोठी होत गेली आणि त्यांच्यातली जिद्दही वाढत गेली. आज हाच छोटासा उत्सव संपूर्ण विभागात ओळखला जातो आणि मंडळाचा बाप्पा 'गोड गणपती' म्हणून प्रसिद्ध झाला आहे.

२०२२ साली मंडळाने पहिल्यांदा उभी गणेशमूर्ती आणली, आणि अरुंद चाळीतून १४ फूट उंचीच्या 'गोड गणपती'चा प्रवास सुरू झाला. यंदा मात्र गणेशोत्सव पूर्णपणे पारंपरिक पद्धतीने साजरा करायचं ठरवून मंडळाने साताऱ्याच्या बावधन बगाड यात्रेची २० फूट प्रतिकृती उभारली. गेल्या पाच महिन्यांपासून यावर काम सुरू होतं. मे महिन्यात बावधन गावातल्या मान्यवरांशी आणि संबंधित लोकांशी चर्चा करून यात्रेचा नीट अभ्यास करण्यात आला, आणि नंतर गावातल्या लोकांच्याच मदतीने बगाडाचा रथ आणि यात्रेशी निगडित सगळ्या गोष्टी हुबेहूब उभारल्या गेल्या.

पुढच्या पाच वर्षांसाठी मंडळाने 'महाराष्ट्रातील पाच मोठ्या यात्रा' अशी संकल्पना ठरवली असून, त्यातली पहिली यात्रा म्हणून यंदा बावधन बगाड यात्रा निवडण्यात आली. गणेशोत्सवाशिवाय माऊली सार्वजनिक उत्सव मंडळ वर्षभर सामाजिक, शैक्षणिक आणि आरोग्याशी संबंधित विविध उपक्रमही राबवत असतं. त्यामुळे गणेशोत्सव फक्त उत्सव न राहता सामाजिक आणि सांस्कृतिक उपक्रमांशी जोडण्याचा मंडळाचा प्रयत्न असल्याचं दिसून येतं.