नागपूरच्या कोराडीत APK फाइलमुळे महिलेच्या खात्यातून ८.९९ लाख रुपये गायब

सायबर गुन्हेगारांनी लोकांना फसवण्यासाठी आता APK फाइलचा वापर सुरू केला आहे. मोबाइलवर आलेल्या एका फाइलवर क्लिक करणे किती महागात पडू शकते, याचे ताजे उदाहरण नागपूरच्या कोराडी पोलीस स्टेशन हद्दीत समोर आले आहे. येथे एका महिलेच्या बँक खात्यातून सायबर चोरट्यांनी ८ लाख ९९ हजार रुपये काढून घेतल्याचा आरोप आहे. तक्रार मिळाल्यानंतर कोराडी पोलिसांनी गुन्हा नोंदवून तपास सुरू केला आहे.

पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार, कोराडी येथे राहणाऱ्या गीता राजू वैरागडे (५४) यांनी गेल्या वर्षी आपली जमीन विकली होती. या व्यवहारातून त्यांना १० जून २०२५ रोजी १० लाख रुपये मिळाले. ही रक्कम सुरक्षित राहावी म्हणून त्यांनी बोखारा येथील केनरा बँकेच्या शाखेत जमा केली होती. जमीन विकून आलेली ही रक्कम त्यांची मोठी जमा पूंजी होती.

काही काळानंतर सायबर गुन्हेगारांनी नेमके हेच बँक खाते लक्ष्य केले. तंत्रज्ञानाचा वापर करून महिलेच्या खात्यातून लाखो रुपये दुसऱ्या खात्यांमध्ये वळवण्यात आले, असा आरोप आहे.

सांगितले जाते की १३ ते २२ ऑक्टोबर २०२६ दरम्यान महिलेच्या वॉट्सऐपवर एका नंबरवरून APK फाइल आली होती. त्या फाइलवर महिलेच्या मुलाने क्लिक केले. त्यानंतर खात्यातून पैसे निघण्यास सुरुवात झाली. वेगवेगळ्या व्यवहारांतून एकूण ८ लाख ९९ हजार रुपये दुसऱ्या एका खात्यात वळवले गेले, असा आरोप आहे.

इतकी मोठी रक्कम खात्यातून गेल्याने महिलेला आर्थिक फटका बसला. प्राथमिक माहितीनुसार, हा प्रकार मोबाइलवर पाठवलेल्या APK फाइलशी जोडलेला आहे. मात्र ती फाइल कोणत्या नंबरवरून आली, तिच्या मदतीने मोबाइलपर्यंत किंवा बँक खात्यापर्यंत कसा शिरकाव झाला आणि रक्कम कोणत्या खात्यांमध्ये गेली, या सगळ्या गोष्टींचा तपास करणे गरजेचे आहे.

APK म्हणजे काय? याचे पूर्ण नाव Android Package Kit आहे. अँड्रॉइड मोबाइलमध्ये ॲप इन्स्टॉल करण्यासाठी वापरली जाणारी ही फाइल असते. साधारणपणे ॲप अधिकृत ॲप स्टोअरवरून डाउनलोड केले जातात, पण सायबर गुन्हेगार अनेकदा वॉट्सऐप किंवा इतर मार्गांनी संशयास्पद APK फाइल पाठवतात.

अशी फाइल इन्स्टॉल केल्यास किंवा तिला परवानग्या दिल्यास मोबाइलच्या सुरक्षेला धोका होऊ शकतो. काही हानिकारक ॲप संवेदनशील माहिती मिळवण्यासाठी, मेसेज वाचण्यासाठी किंवा इतर संशयास्पद कामांसाठी वापरले जाऊ शकतात. तरीही फक्त फाइलवर क्लिक केल्यामुळेच खात्यातून पैसे गेले, असे ठामपणे सांगता येत नाही. या प्रकरणात तांत्रिक तपासानंतरच फसवणुकीची खरी पद्धत स्पष्ट होईल.

कोराडी पोलिसांनी या घटनेबाबत गुन्हा दाखल केला आहे. ती APK फाइल कोणी पाठवली, पैसे कोणत्या बँक खात्यांमध्ये गेले आणि या प्रकारामागे कोण आहेत, याचा शोध आता पोलीस घेणार आहेत. सायबर गुन्हेगारांपर्यंत पोहोचण्यासाठी मोबाइलशी संबंधित डिजिटल पुरावे आणि बँक व्यवहारांची माहिती महत्त्वाची ठरू शकते.

सध्या आरोपींचा थांगपत्ता लागणे बाकी आहे. तपासानंतरच हा प्रकार करण्यासाठी कोणते तंत्र वापरले गेले आणि फसवणुकीतील रक्कम परत मिळण्याची किती शक्यता आहे, हे स्पष्ट होईल.

सावधगिरी हाच बचाव आहे. या घटनेमुळे मोबाइलवर येणाऱ्या अनोळखी फाइलबाबत सावध राहण्याची गरज पुन्हा अधोरेखित झाली आहे. ओळखीच्या व्यक्तीच्या नावाने फाइल आली तरी खातरजमा केल्याशिवाय ती इन्स्टॉल करू नये. बँक खात्याशी संबंधित OTP, PIN, पासवर्ड किंवा इतर गोपनीय माहिती कोणालाही सांगू नये.

बँक खात्यातून परवानगीशिवाय व्यवहार झाल्याचे लक्षात आले तर लगेच बँकेशी संपर्क साधून खाते आणि डिजिटल पेमेंटच्या सुरक्षेसाठी आवश्यक पावले उचलावीत. तसेच सायबर गुन्ह्याची तक्रार राष्ट्रीय सायबर गुन्हे हेल्पलाइन १९३० वर किंवा अधिकृत पोर्टल cybercrime.gov.in वर नोंदवावी.

एक छोटीशी डिजिटल निष्काळजीपणा मोठ्या आर्थिक नुकसानाचे कारण ठरू शकतो. म्हणून अनोळखी APK फाइलपासून दूर राहणे आणि मोबाइलच्या सुरक्षेबाबत सतर्क राहणे अत्यंत गरजेचे आहे.