एआयच्या काळातही मेकॅनिकल, सिव्हिलकडे ओढा; कोअर शाखांचे प्रवेश तीन वर्षांत वाढले

नागपूर जिल्ह्यात कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा (AI) प्रभाव वाढत चालला आहे. तरीही इंजिनिअरिंगच्या शिक्षणात 'कोअर ब्रँच' म्हणजे मूलभूत शाखांचे आकर्षण पुन्हा वाढताना दिसत आहे. कॉम्प्युटर इंजिनिअरिंगबरोबरच आता विद्यार्थी मेकॅनिकल, सिव्हिल, इलेक्ट्रिकल आणि इलेक्ट्रॉनिक्स अँड टेलिकम्युनिकेशन (ईएनटीसी) या शाखांकडेही झपाट्याने जात आहेत.

महाराष्ट्र राज्य सामाईक प्रवेश परीक्षा कक्षाच्या (सीईटी सेल) गेल्या तीन वर्षांच्या आकडेवारीतून हे चित्र स्पष्ट होते. राज्यातील 387 इंजिनिअरिंग कॉलेजांमध्ये यंदा पहिल्या वर्षाच्या प्रवेश प्रक्रियेत 1 लाख 81 हजार 927 विद्यार्थ्यांनी प्रवेश निश्चित केला. त्यात सर्वाधिक म्हणजे 28 हजार 170 प्रवेश कॉम्प्युटर इंजिनिअरिंगला झाले.

मात्र गेल्या तीन वर्षांत प्रमुख कोअर शाखांचेही प्रवेश सातत्याने वाढले आहेत. मेकॅनिकल इंजिनिअरिंगला तीन वर्षांत प्रवेश 16,122 वरून 19,702 झाले, म्हणजे 3,580 विद्यार्थ्यांची वाढ झाली. सिव्हिलमध्ये हा आकडा 10,719 वरून 14,213 वर गेला. इलेक्ट्रिकलमध्ये 9,063 वरून 11,726 आणि ईएनटीसीमध्ये 17,343 वरून 18,895 प्रवेश झाले.

नागपूर विभागातही चांगले दिवस परतले आहेत. राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठ आणि गोंडवाना विद्यापीठ या दोन विद्यापीठांच्या अखत्यारीतील इंजिनिअरिंग कॉलेजांमध्ये यंदा 17,084 विद्यार्थ्यांनी प्रवेश घेतला. यातील कोअर शाखांच्या सुमारे 5,000 जागा आहेत आणि त्यापैकी सुमारे 80 टक्के जागा भरल्या आहेत.

काही नामांकित कॉलेजांमध्ये तर सिव्हिल, मेकॅनिकलसह इतर कोअर शाखांच्या जागाच शिल्लक राहिलेल्या नाहीत. याआधी सुमारे 50 टक्के जागा रिकाम्या राहायच्या. चौथ्या फेरीनंतरही जागा भरत नसत. प्राध्यापकांचे म्हणणे आहे की पुढच्या 2-3 वर्षांनंतर नोकऱ्यांच्या बाजारात आणखी बदल होईल.

प्रा. सचिन उंटवाले, संचालक, रायसीनी कॉलेज ऑफ इंजिनिअरिंग, म्हणतात, "आयटी सेवा क्षेत्रात एआयचा वापर वाढल्याने कंपन्यांची भरती प्रक्रियाही बदलत आहे. कंपन्यांना आता फक्त प्रोग्रामिंग येणारे इंजिनिअर नको आहेत, तर संबंधित क्षेत्राचे डोमेन नॉलेज आणि एआयची समज असलेले इंजिनिअर हवे आहेत. अशा वेळी कोअर ब्रँचच्या विद्यार्थ्यांसाठी एआय आणि नव्या तंत्रज्ञानाचे ज्ञान नोकरीच्या दृष्टीने महत्त्वाचे झाले आहे."

केडीके कॉलेजच्या सिव्हिल विभागातील प्रा. महेंद्र उमरे यांच्या मते, विद्यार्थ्यांचे कोअर ब्रँचकडे परतणे हे बदलत्या रोजगार बाजाराचे लक्षण आहे. चार वर्षांच्या डिग्रीदरम्यान विद्यार्थी मशीन लर्निंग, एआय आणि इतर तांत्रिक क्षेत्रांचे ऑनलाइन सर्टिफिकेट कोर्स करून आपले अतिरिक्त कौशल्य वाढवू शकतात. त्यामुळे कोअर इंजिनिअरिंगच्या अभ्यासाबरोबर एआय कौशल्याची सांगड घालणे शक्य आहे, असे ते म्हणतात.