नागपूर जीएमसीचा ऐतिहासिक टप्पा, 500 रोबोटिक सर्जरी करणारे देशातील पहिले सरकारी हॉस्पिटल

नागपूर शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालयाने (जीएमसी) रोबोटिक सर्जरीच्या क्षेत्रात मोठी कामगिरी नोंदवली आहे. संस्थेने आतापर्यंत 500 रोबोटिक सर्जरी यशस्वीरित्या पूर्ण केल्या आहेत. संस्थेच्या माहितीनुसार, इतक्या मोठ्या संख्येने रोबोटिक सर्जरी पूर्ण करणारे जीएमसी नागपूर हे देशातील पहिले सरकारी वैद्यकीय महाविद्यालय ठरले आहे. म्हणजे, इतक्या मोठ्या प्रमाणात रोबोटिक सर्जरी पूर्ण करण्याची कामगिरी आतापर्यंत देशातील कोणत्याही सरकारी वैद्यकीय महाविद्यालयाने केलेली नव्हती, असे संस्थेने म्हटले आहे.

फेब्रुवारी 2024 मध्ये सुरू झालेला रोबोटिक सर्जरीचा हा प्रवास अडीच वर्षांहून अधिक काळात या महत्त्वाच्या टप्प्यावर पोहोचला आहे. डीन डॉ. राज गजभिये यांच्या नेतृत्वाखाली झालेल्या या सर्जरींमध्ये जनरल सर्जरी, प्रसूती व स्त्रीरोग, युरो सर्जरी, कार्डिओव्हस्क्युलर अँड थोरॅसिक सर्जरी (सीव्हीटीएस) आणि पीडियाट्रिक सर्जरी या विभागांचा समावेश आहे. म्हणजे, या पाच वेगवेगळ्या विभागांमधील रुग्णांवर गेल्या अडीच वर्षांत रोबोटिक पद्धतीने शस्त्रक्रिया करण्यात आल्या आहेत.

जीएमसीमध्ये मध्य भारतातील पहिली रोबोटिक मायट्रल व्हॉल्व्ह रिप्लेसमेंट सर्जरीही यशस्वीरित्या पार पडली. ही किचकट हृदय शस्त्रक्रिया जयपूरचे रोबोटिक कार्डियाक सर्जन डॉ. ललित मलिक यांनी केली. संस्थेच्या माहितीनुसार, सरकारी क्षेत्रातील अशा प्रकारची ही पहिलीच शस्त्रक्रिया असण्याची शक्यता आहे.

स्वदेशी एसएसआय मंत्रा सर्जिकल रोबोटिक सिस्टीमच्या माध्यमातून रोबोटिक तंत्रज्ञान सरकारी आरोग्य व्यवस्थेत उपलब्ध करून देण्यात आले आहे. डॉ. गजभिये यांनी सांगितले की, 500 सर्जरी हा फक्त एक आकडा नसून, सरकारी आरोग्य व्यवस्थेत अत्याधुनिक तंत्रज्ञान सर्वसामान्य रुग्णांपर्यंत पोहोचवण्याच्या दिशेने हा एक महत्त्वाचा टप्पा आहे, असे त्यांनी सांगितले.

500 रोबोटिक सर्जरी पूर्ण झाल्याच्या निमित्ताने जीएमसी आणि असोसिएशन ऑफ सर्जन्स यांच्या सहकार्याने डॉ. शकुंतला गोखले हॉलमध्ये रोबोटिक सर्जरीवर लाईव्ह ऑपरेटिव्ह वर्कशॉपचे आयोजन करण्यात आले. या वर्कशॉपमध्ये भोपाळच्या रोबोटिक गायनेक सर्जन डॉ. प्रिया भावे यांनी भोपाळहून जीएमसी नागपूरच्या एका रुग्णावर टेलिसर्जरी केली, म्हणजे भोपाळमध्ये बसून दूरवरून नागपूरमधील रुग्णावर शस्त्रक्रिया केली. तसेच फरिदाबादचे रोबोटिक युरो-ऑन्को सर्जन डॉ. रितेश मोधा यांनी रोबोटिक नेफ्रेक्टोमीचे प्रात्यक्षिक दाखवले.

या कामगिरीनंतर जीएमसी नागपूर आता रोबोटिक सर्जरी तंत्रज्ञान अधिक बळकट करण्याचे नियोजन करत आहे. येत्या काळात संस्थेचे लक्ष्य नव्या आणि तरुण सर्जनांना रोबोटिक तंत्रज्ञान आणि टेलिसर्जरीचे विशेष प्रशिक्षण देण्याचे आहे, जेणेकरून अधिकाधिक किचकट ऑपरेशन्स कमी वेळात आणि अचूकपणे पूर्ण करता येतील. स्वदेशी तंत्रज्ञानाच्या वापरामुळे उपचाराचा खर्च कमी होईल, तसेच सरकारी हॉस्पिटलवरील रुग्णांचा विश्वासही अधिक मजबूत होईल, असे संस्थेने म्हटले आहे.