मुंबईत मलेरियाच्या रुग्णांमध्ये मोठी वाढ, 9 हजारांहून अधिक रुग्णांची नोंद
मुंबईत यंदा मलेरियाच्या रुग्णांच्या संख्येत लक्षणीय वाढ झाली असून फॅल्सिपॅरम मलेरियाच्या रुग्णांचीही नोंद झाली आहे. डॉक्टरांनी ताप आल्यास त्वरित रक्त तपासणी करण्याचा सल्ला दिला आहे.
पाऊस ओसरत आला असला तरी मुंबईत मलेरियाचे रुग्ण मोठ्या प्रमाणात वाढल्याचे समोर आले आहे. 21 सप्टेंबरपर्यंत शहरात मलेरियाचे 9 हजार 298 रुग्ण आढळले आहेत. गेल्या वर्षी याच काळात, म्हणजे 21 सप्टेंबरपर्यंतच्या कालावधीत, मुंबईत 6 हजार 590 रुग्णांची नोंद झाली होती. गेल्या वर्षीच्या तुलनेत यंदा रुग्णसंख्येत 41 टक्क्यांनी वाढ झाली असून ती 17 हजार 342 पर्यंत पोहोचली आहे. या आकडेवारीतील काही रुग्णांना 'प्लाझ्मोडियम फॅल्सिपॅरम' या प्रकारच्या मलेरियाची लागण झाल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
नॅशनल सेंटर फॉर वेक्टर-बॉर्न डिसीज कंट्रोल या संस्थेच्या आकडेवारीनुसार, मुंबईत मलेरियामुळे 2 जणांचा मृत्यू झाला आहे. गेली सलग तीन वर्षे मुंबईत मलेरियामुळे एकही मृत्यू झाला नव्हता, हा सलग तीन वर्षांचा कालावधी आता खंडित झाला आहे. मुंबईसारख्या मोठ्या शहरासाठी आणि एकूणच सार्वजनिक आरोग्याच्या दृष्टीने ही चिंताजनक बाब मानली जात आहे.
याच संस्थेच्या, म्हणजे नॅशनल सेंटर फॉर वेक्टर-बॉर्न डिसीज कंट्रोलच्या आकडेवारीनुसार, 2022 साली मुंबईत मलेरियाचे 3 हजार 985 रुग्ण नोंदवले गेले होते. तेव्हापासून ही रुग्णसंख्या टप्प्याटप्प्याने वाढत जाऊन दुपटीहून अधिक झाली आणि 2025 मध्ये ती 10 हजार 163 वर पोहोचली. म्हणजेच 2022 ते 2025 या काळात मुंबईतील मलेरिया रुग्णांच्या संख्येत 155 टक्क्यांची वाढ झाली आहे. मात्र ही आकडेवारी 2004 मध्ये नोंदवलेल्या उच्चांकाहून अजूनही कमी आहे. 2004 साली मुंबईत मलेरियाचे 14 हजार 756 रुग्ण आणि 23 मृत्यूंची नोंद झाली होती, जो आतापर्यंतचा सर्वाधिक आकडा आहे. राज्य आरोग्य विभागाच्या आकडेवारीनुसार, 2026 सालातील आतापर्यंतची रुग्णसंख्या ही 2025 या संपूर्ण वर्षभरात नोंदवलेल्या 10 हजार 163 रुग्णांच्या तुलनेत 91.05 टक्क्यांइतकी झाली आहे, म्हणजेच वर्ष संपण्याआधीच गेल्या संपूर्ण वर्षाच्या जवळपास बरोबरीने रुग्णसंख्या पोहोचली आहे.
फॅल्सिपॅरम मलेरियाबाबत डॉ. महेंद्र जगताप यांनी महत्त्वाची माहिती दिली आहे. फॅल्सिपॅरम मलेरिया हा मलेरियाचा सर्वात धोकादायक प्रकार असून तो थेट मेंदूवर आणि शरीराच्या मुख्य अवयवांवर परिणाम करतो, असे डॉ. जगताप यांनी सांगितले. त्यामुळे ताप आल्यास त्वरित रक्ताची तपासणी करून घ्यावी, असा सल्ला त्यांनी दिला आहे.
फॅल्सिपॅरम मलेरियामध्ये वेळेवर योग्य उपचार घेणे गरजेचे असते. डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार यासाठी विशेष डोस दिले जातात, त्यात ACT किंवा इतर अँटी-मलेरिया औषधे वेळेत आणि पूर्ण घेणे आवश्यक असल्याचे सांगण्यात आले आहे. या आजारात रोगप्रतिकारशक्ती चांगली असणे, संतुलित आहार घेणे आणि वेळेवर विश्रांती घेणे गरजेचे असल्याचेही डॉक्टरांनी नमूद केले. मधुमेह, उच्च रक्तदाब किंवा किडनीचे आजार असलेले रुग्ण, गर्भवती महिला आणि रोगप्रतिकारशक्ती कमी असलेली लहान मुले यांना या आजाराबाबत आणि प्रतिबंधात्मक उपायांबाबत अधिक काळजी घेण्याचा सल्ला डॉक्टरांनी दिला आहे.
