कुकरमध्ये डाळ शिजवताना स्टीलची वाटी ठेवा, शिट्टीतून डाळ बाहेर येणार नाही

स्वयंपाकघरात काम करताना प्रेशर कुकरमधून डाळ बाहेर येऊन गॅस आणि ओटा खराब होणे, ही अगदी नेहमीची पण नकोशी वाटणारी अडचण आहे. डाळ गॅसवर ठेवून आपण दुसऱ्या कामात गुंततो आणि थोड्याच वेळात शिट्टीतून डाळीचे पाणी आणि फेस बाहेर सांडलेला दिसतो. त्यामुळे अन्न वाया जाते, शिवाय गॅस साफ करायला वेळ आणि मेहनतही जाते. ही डोकेदुखी दूर करण्यासाठी एक सोपा घरगुती उपाय उपयोगी ठरू शकतो.

आधी फेस का येतो ते पाहू. डाळ शिजवताना तिच्यातले स्टार्च आणि प्रोटीन गरम होतात आणि मोठ्या प्रमाणात फेस तयार होतो. पाण्याचे तापमान जसजसे वाढते, तसतसा हा फेस वरच्या दिशेने सरकत जातो. कुकरच्या मर्यादित जागेत वाफेचा दाब वाढल्यामुळे हा जादा फेस थेट शिट्टीच्या तोंडाशी किंवा झाकणाच्या कडांवर जाऊन आदळतो आणि बाहेर गळू लागतो. कुकरची क्षमता लक्षात न घेता त्यात जास्त पाणी भरले, तर ही अडचण आणखी वाढते.

यावर उपाय म्हणजे फक्त एक वाटी. डाळ, पाणी आणि मसाले कुकरमध्ये घातल्यानंतर त्यावर एक छोटी, स्वच्छ स्टीलची वाटी उलटी किंवा सरळ ठेवायची. ही वाटी कुकरच्या तोंडाशी नीट बसेल किंवा आत सहज मावेल एवढ्याच आकाराची असावी.

गॅसवर डाळ उकळू लागली आणि फेस वेगाने वर येऊ लागला, की मध्ये असलेल्या या वाटीमुळे फेसाचा वेग आणि जोर तुटतो. फेसाचे बुडबुडे थेट झाकणापर्यंत जाण्याऐवजी वाटीवर आदळतात आणि आपोआप शांत होतात. त्यामुळे सगळे द्रव कुकरच्या आतच राहते. हरभरा डाळ आणि तूर डाळीसोबतच राजमा आणि छोले उकळतानाही हा उपाय उपयोगी पडतो, असे सांगितले जाते.

वाटी ठेवण्यासोबत कुकरची क्षमताही लक्षात ठेवणे गरजेचे आहे. कुकरमध्ये डाळ आणि पाणी मिळून त्याच्या एकूण क्षमतेच्या दोन तृतीयांशांपेक्षा कमी ठेवावे, म्हणजे वाफेला फिरण्यासाठी पुरेशी मोकळी जागा मिळते. या छोट्या आणि सोप्या युक्त्यांमुळे स्वयंपाक अधिक सोयीचा होईल आणि वेळही वाचेल.

ही माहिती सामान्य स्वरूपाची असून घरगुती उपायांवर आधारित आहे. हा कोणताही व्यावसायिक किंवा वैज्ञानिक दावा नाही. प्रेशर कुकर वापरताना सुरक्षिततेचे सर्व नियम पाळावेत आणि कुकरमध्ये अन्नाचे प्रमाण नेहमी त्याच्या क्षमतेनुसारच ठेवावे, म्हणजे अपघाताचा धोका टळतो. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा आणि मगच हा उपाय करून पाहावा.