इंटर्नशिप की अप्रेंटिसशिप? शिक्षण पूर्ण झाल्यावर पुढे काय, दोघांतला फरक समजून घ्या
शिक्षण संपल्यावर करिअरची सुरुवात कशी करायची, याबद्दल संभ्रम असेल तर इंटर्नशिप आणि अप्रेंटिसशिपमधला फरक आणि तुमच्यासाठी कोणता पर्याय योग्य, हे जाणून घ्या.
शिक्षण पूर्ण झालं की तरुणांसमोर सगळ्यात मोठा प्रश्न उभा राहतो, तो म्हणजे आता पुढे काय करायचं? पुस्तकातल्या ज्ञानाच्या बाहेर पडून कामाच्या जगात पाऊल ठेवायचं असेल, तर प्रॅक्टिकल अनुभव लागतो. तो अनुभव मिळवण्यासाठी इंटर्नशिप आणि अप्रेंटिसशिप हे दोन चांगले रस्ते आहेत.
अनेकांना हे दोन्ही पर्याय सारखेच वाटतात. पण प्रत्यक्षात त्यांचा उद्देश, काम करण्याची पद्धत आणि त्यातून मिळणारे फायदे पूर्णपणे वेगळे असतात. म्हणूनच करिअरची सुरुवात करताना संभ्रम असेल, तर या दोघांमधला नेमका फरक काय आहे आणि आपल्यासाठी काय योग्य आहे, हे आधी नीट समजून घेणं गरजेचं आहे.
इंटर्नशिप सहसा कॉर्पोरेट कल्चर, डेस्क जॉब, मीडिया, मार्केटिंग किंवा सॉफ्टवेअर यांसारख्या क्षेत्रांशी जोडलेली असते. थिअरीमध्ये शिकलेलं कॉर्पोरेटमध्ये प्रत्यक्ष करून बघणं, म्हणजेच अभ्यासक्रमात शिकलेली गोष्ट कामात उतरवणं, हा तिचा उद्देश असतो. अप्रेंटिसशिप मात्र तांत्रिक, मॅन्युफॅक्चरिंग, ट्रेड आणि स्किल बेस जॉब्सशी जोडलेली संकल्पना आहे. एखाद्या विशिष्ट ट्रेडमध्ये पूर्णपणे तरबेज करणं, हा तिचा उद्देश असतो.
कालावधीतही फरक आहे. इंटर्नशिप साधारणपणे लहान असते, म्हणजे काही आठवड्यांपासून ६ महिन्यांपर्यंत. अप्रेंटिसशिप त्याहून लांब असते, १ ते ३ वर्षे किंवा त्याहून जास्त, आणि ती निश्चित कराराच्या आधारावर चालते.
पैशांच्या बाबतीतही दोन्ही वेगळ्या आहेत. इंटर्नशिपमध्ये अनेकदा काहीच पैसे मिळत नाहीत किंवा स्टाइपेंड कमी मिळू शकतो. अप्रेंटिसशिप ही कायदेशीररित्या नियमन केलेली ट्रेनिंग स्कीम आहे. त्यात सरकारी नियमांनुसार ठरलेलं मानधन (Stipend) मिळणं अनिवार्य असतं.
तुमच्यासाठी कोणता पर्याय योग्य, हा प्रश्न उरतोच. तुम्हाला डेस्क जॉब, मॅनेजमेंट, क्रिएटिव्ह फिल्ड किंवा सॉफ्टवेअर डेव्हलपमेंटमध्ये जायचं असेल, तर इंटर्नशिप हा उत्तम पर्याय आहे.
याउलट, तुम्ही तांत्रिक क्षेत्रातले (Technical Field) असाल, म्हणजे आयटीआय (ITI), डिप्लोमा किंवा इंजिनिअरिंग बॅकग्राउंडचे असाल, आणि कौशल्य शिकून थेट पक्की नोकरी किंवा रोजगार मिळवायचा असेल, तर अप्रेंटिसशिप जास्त फायदेशीर ठरेल.
