SSC, रेल्वे, बँक आणि डाक विभागातील काही सरकारी नोकऱ्यांना मुलाखतच नसते
सरकारी नोकरीची तयारी करणाऱ्या अनेकांना मुलाखतीची धास्ती वाटते. केंद्र आणि राज्य सरकारच्या अशा अनेक भरतींमध्ये निवड लेखी परीक्षा किंवा शैक्षणिक पात्रतेवर होते.
सरकारी नोकरीची तयारी करणाऱ्या बहुतेक तरुणांना मुलाखतीची भीती वाटते. अभ्यास उत्तम झालेला असतानाही मुलाखतीचा ताण किंवा तिथले अवघड प्रश्न यामुळे उमेदवार घाबरतात. हा ताण कमी व्हावा म्हणून केंद्र आणि राज्य सरकारतर्फे अशा अनेक भरती प्रक्रिया राबवल्या जातात, ज्यामध्ये मुलाखत घेतलीच जात नाही. अशा नोकऱ्यांमध्ये सगळा भर लेखी परीक्षेवर किंवा शैक्षणिक पात्रतेवर असतो.
देशभरातील लाखो तरुणांना प्रशासकीय किंवा इतर विभागांत मोठ्या पदावर जायचे असते, पण मुलाखतीचा टप्पा नको असतो. त्यांच्यासाठी कर्मचारी चयन आयोग (SSC), रेल्वे आणि बँकिंग क्षेत्रात अनेक चांगले पर्याय आहेत. बहुतेक सरकारी नोकऱ्यांची निवड प्रक्रिया लांब आणि कठीण असते आणि लेखी परीक्षा व मुलाखत अशा अनेक टप्प्यांतून जावे लागते. पण मुलाखतीशिवायही हवी ती सरकारी नोकरी मिळू शकते, त्यामुळे निराश होण्याचे कारण नाही.
कर्मचारी चयन आयोगाची SSC CGL परीक्षा देशातील सर्वाधिक लोकप्रिय परीक्षांपैकी एक आहे. पदवीधर तरुणांना केंद्रीय मंत्रालये आणि विभागांत अधिकारी किंवा इन्स्पेक्टर होण्याचा हा सर्वात मोठा मार्ग आहे. यात टियर-१ आणि टियर-२ या संगणकावर आधारित परीक्षा होतात आणि त्यानंतर लगेच कागदपत्रांची पडताळणी केली जाते. मुलाखत यात नसते.
१२ वी उत्तीर्ण तरुणांसाठी SSC CHSL ही परीक्षा खूप लोकप्रिय आहे. लोअर डिव्हिजन क्लर्क (LDC) आणि डेटा एन्ट्री ऑपरेटर अशा पदांसाठी होणाऱ्या या परीक्षेत टियर-१ आणि टियर-२ या लेखी परीक्षा आणि टायपिंग किंवा स्किल टेस्ट द्यावी लागते. इथेही मुलाखतीची कोणतीही व्यवस्था नाही.
१० वी उत्तीर्ण असलेल्यांना सैन्य किंवा पोलीस दलात जायचे असेल, तर SSC GD (General Duty) कॉन्स्टेबल भरती आहे. यात संगणकावर लेखी परीक्षा, शारीरिक दक्षता परीक्षा (PET/PST) आणि वैद्यकीय चाचणी यांच्या आधारे निवड होते, मुलाखत नसते. SSC MTS (Multi-Tasking Staff) मध्येही फक्त ऑनलाइन परीक्षा पास व्हावी लागते.
डाक विभागाची India Post GDS ही भरती वेगळी आहे. इथे लेखी परीक्षाही नाही आणि मुलाखतही नाही. उमेदवारांची निवड थेट १० वीच्या वर्गात मिळालेल्या गुणांच्या मेरीटवर होते. परीक्षेच्या दडपणापासून दूर राहू इच्छिणाऱ्यांसाठी हे वरदान आहे.
रेल्वे भरती बोर्डाच्या (RRB) RRB Group D आणि RRB NTPC या परीक्षाही मुलाखतीशिवायच्या गटात येतात. RRB Group D मध्ये सीबीटी आणि शारीरिक चाचणीतून निवड होते. NTPC मध्ये पदवी आणि १२ वी स्तरावर सीबीटी आणि टायपिंग टेस्ट घेतली जाते.
बँकिंगमध्ये IBPS Clerk ची निवडही मुलाखतीशिवाय होते. बँक क्लर्कच्या पदांसाठी फक्त प्रिलिम्स आणि मेन्स या परीक्षा पास कराव्या लागतात आणि त्यानंतर थेट अंतिम मेरीट यादी तयार होते.
