हेमा मालिनी ७८ वर्षांच्या झाल्या; 'ड्रीम गर्ल'पासून नृत्यांगनेपर्यंत सात खास गोष्टी

बॉलिवूडची 'ड्रीम गर्ल' म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या ज्येष्ठ अभिनेत्री हेमा मालिनी आज, १६ ऑक्टोबर रोजी आपला ७८ वा वाढदिवस साजरा करत आहेत. सौंदर्य, दमदार अभिनय आणि नृत्यकौशल्य यांच्या जोरावर त्यांनी अनेक दशकं प्रेक्षकांच्या मनावर राज्य केलं. त्या फक्त अभिनेत्री नाहीत; त्या उत्तम शास्त्रीय नृत्यांगना, चित्रपट निर्मात्या-दिग्दर्शिका आणि राजकारणीदेखील आहेत. वाढदिवसानिमित्त त्यांच्या आयुष्यातील सात गोष्टी पाहूया.

पहिली गोष्ट म्हणजे 'ड्रीम गर्ल' ही ओळख. १९६८ मध्ये राज कपूर यांच्यासोबतच्या 'सपनों का सौदागर' या चित्रपटातून त्यांनी हिंदी चित्रपटसृष्टीत मुख्य अभिनेत्री म्हणून पदार्पण केलं. त्या चित्रपटाच्या प्रसिद्धीच्या वेळी त्यांना 'ड्रीम गर्ल' म्हणून सादर करण्यात आलं. पुढे १९७० मध्ये याच नावाचा चित्रपटही प्रदर्शित झाला आणि हळूहळू हे नाव त्यांच्याशी कायमचं जोडलं गेलं.

दुसरी गोष्ट अशी की, हिंदीत लोकप्रिय होण्याआधी त्यांनी तमिळ चित्रपटात काम केलं होतं. 'इधू सथियाम' हा त्यांच्या सुरुवातीच्या चित्रपटांपैकी एक होता. १९६२ मध्ये आलेल्या या चित्रपटानंतर त्या हिंदी चित्रपटांकडे वळल्या आणि आपल्या अभिनयाच्या जोरावर बॉलिवूडमध्ये स्वतःची वेगळी जागा तयार केली.

तिसरी गोष्ट मानधनाची. १९७० आणि १९८० च्या दशकाच्या सुरुवातीला हेमा मालिनी हिंदी चित्रपटसृष्टीत सर्वाधिक मानधन घेणाऱ्या अभिनेत्रींपैकी एक होत्या. 'सीता और गीता', 'शोले', 'जॉनी मेरा नाम' आणि 'अंदाज' या चित्रपटांतील त्यांच्या भूमिकांना प्रेक्षकांनी भरभरून पसंती दिली. विनोदी आणि गंभीर, अशा दोन्ही प्रकारच्या भूमिका करण्याची त्यांची क्षमता हे लोकप्रियतेचं मोठं कारण ठरलं.

चौथी गोष्ट कपूर घराण्याशी जोडलेली आहे. राज कपूर, शम्मी कपूर, शशी कपूर, रणधीर कपूर आणि ऋषी कपूर या पाच कलाकारांसोबत त्यांनी वेगवेगळ्या चित्रपटांत काम केलं. वेगवेगळ्या पिढ्यांतील कलाकारांसोबत भूमिका करायला मिळणं, हा त्यांच्या दीर्घ चित्रपटप्रवासातला एक रंजक भाग आहे.

पाचवी गोष्ट म्हणजे त्यांचं शास्त्रीय नृत्य. हेमा मालिनी प्रशिक्षित भरतनाट्यम नृत्यांगना आहेत. या नृत्यावरचं त्यांचं प्रेम त्यांच्या अनेक सादरीकरणांतून दिसलं आहे. अनेक मंचांवर नृत्य सादर करून त्यांनी भारतीय संस्कृती आणि पारंपरिक कलांचा प्रसार केला आहे.

सहावी गोष्ट नृत्यनाट्याची. अभिनयासोबत त्यांनी नृत्यनाट्यांमधूनही आपली कला सादर केली आहे. २०२४ मध्ये अयोध्येतील राम मंदिराच्या प्राणप्रतिष्ठा सोहळ्याच्या निमित्ताने त्यांनी रामायणावर आधारित नृत्यनाट्यात माता सीतेची भूमिका केली होती. पौराणिक कथा आणि शास्त्रीय नृत्य यांचा संगम घडवणाऱ्या या सादरीकरणाची विशेष चर्चा झाली.

सातवी गोष्ट प्राण्यांवरच्या प्रेमाची. हेमा मालिनी शाकाहारी आहेत आणि प्राण्यांवरील प्रेमासाठीही ओळखल्या जातात. प्राण्यांच्या संरक्षणाशी संबंधित कामाची दखल घेऊन PETA India ने २०११ मध्ये त्यांना 'पर्सन ऑफ द इयर' पुरस्कार देऊन सन्मानित केलं होतं. अभिनय, नृत्य आणि राजकारणात काम करतानाच त्यांनी प्राण्यांच्या कल्याणाच्या विषयांवरही भूमिका मांडली आहे.

त्यांचा प्रवास फक्त चित्रपटांपुरता राहिलेला नाही. चित्रपट निर्मिती आणि दिग्दर्शनासोबत त्यांनी दूरदर्शनवरील कार्यक्रमांमध्येही काम केलं आहे. 'दिल आशना है' या चित्रपटातून त्यांनी दिग्दर्शनात पाऊल ठेवलं, तर पुढे राजकारणातही सक्रिय सहभाग घेतला. अनेक दशकं मनोरंजनविश्वात आपली ओळख टिकवून ठेवणाऱ्या हेमा मालिनी यांचा हा बहुआयामी प्रवास आजही चाहत्यांसाठी प्रेरणादायी आहे.