गोंडपिपरीत पावसाने पाठ फिरवली, उभी पिके वाळली; दुष्काळग्रस्त तालुक्यातील शेतकऱ्यांना आर्थिक मदतीची अपेक्षा

चंद्रपूर जिल्ह्यातील गोंडपिपरी तालुक्यात पावसाने पाठ फिरवल्याने शेतकरी अडचणीत आले आहेत. शासनाने हा तालुका दुष्काळग्रस्त म्हणून जाहीर केला आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांना काही प्रमाणात दिलासा मिळाला आहे. मात्र केवळ दुष्काळ जाहीर करून थांबू नये, तर प्रत्यक्ष शेतकऱ्यांच्या हातात पुरेशी आर्थिक मदत पोहोचवावी, अशी अपेक्षा बळीराजाकडून व्यक्त होत आहे.

राज्याच्या शेवटच्या टोकावर वसलेला गोंडपिपरी तालुका मागास तालुका म्हणून ओळखला जातो. इथली लोकसंख्या शेतीवर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून आहे. तालुक्यात मोठे उद्योग नाहीत आणि मोठ्या व्यवसायांच्या संधीही नाहीत. त्यामुळे बहुतांश कुटुंबांची आर्थिक भिस्त आजही शेतीवरच आहे. अशा परिस्थितीत तालुका दुष्काळग्रस्त घोषित झाल्याने शेतकऱ्यांच्या संकटाची तीव्रता आणखी वाढली आहे.

यंदाच्या हंगामाच्या सुरुवातीला पावसाने चांगली आशा निर्माण केली होती. सुरुवातीचा पाऊस समाधानकारक झाल्याने शेतकऱ्यांनी मोठ्या अपेक्षेने पेरणी सुरू केली. धान, सोयाबीन, कापूस यांसह विविध पिकांची लागवड झाली. पेरणीसाठी अनेकांनी कर्ज काढले. बी-बियाणे, खते, औषधे आणि मशागत यावर खर्च केला. पावसाची साथ मिळेल आणि हंगाम चांगला जाईल, या आशेने त्यांनी आर्थिक जोखीम पत्करली.

पण पेरणीनंतर पावसाने अचानक पाठ फिरवली. दिवसेंदिवस पावसाचा खंड वाढत गेला आणि उन्हाचा तडाखाही अधिक तीव्र होत गेला. परिणामी शेतातील पिके पाण्याअभावी मरणासन्न अवस्थेत पोहोचली आहेत. काही ठिकाणी पिकांची वाढ खुंटली आहे. डोळ्यांसमोर उभे पीक वाळताना दिसत असल्याने शेतकरी हवालदिल झाले आहेत. मेहनत, खर्च आणि कर्ज घेऊन उभे केलेले पीक हातातून जाण्याची भीती त्यांना सतावत आहे.

गोंडपिपरी तालुक्यात अनेक शेतकरी अल्पभूधारक आणि मध्यम भूधारक आहेत. शेतीतून मिळणारे उत्पन्नच त्यांच्या कुटुंबाचा उदरनिर्वाह, मुलांचे शिक्षण, आरोग्यावरील खर्च आणि घेतलेल्या कर्जाची परतफेड यासाठी महत्त्वाचे असते. त्यामुळे पिकांचे नुकसान झाले, तर त्याचा थेट परिणाम संपूर्ण कुटुंबाच्या आर्थिक स्थितीवर होतो. म्हणूनच यंदाचा दुष्काळ हा केवळ पिकांचा प्रश्न नसून हजारो शेतकरी कुटुंबांच्या जगण्याचा प्रश्न बनला आहे.

बोरगाव येथील सधन शेतकरी अतुल झाडे म्हणाले, की यंदा पावसाने पाठ फिरवली आणि उभे पीक आता डोळ्यादेखत उन्हाच्या दाहकतेने वाळून जात आहे. शासनाने दुष्काळग्रस्त जाहीर केला ही अतिशय चांगली गोष्ट आहे. मात्र शेतातील उत्पन्न लक्षात घेऊन आर्थिक मदत द्यावी, असे ते म्हणाले.

थोडक्यात, तालुका दुष्काळग्रस्त जाहीर झाल्याने शेतकऱ्यांना काही प्रमाणात दिलासा मिळाला असला, तरी त्यांच्या संकटाची तीव्रता कमी झालेली नाही. शासनाने केवळ घोषणेवर न थांबता प्रत्यक्ष शेतकऱ्यांच्या हातात पुरेशी आर्थिक मदत पोहोचवावी, हीच बळीराजाची अपेक्षा आहे.