गौरी विसर्जन 2026: निरोप देताना या 7 गोष्टी विसरू नका
आज गौरी विसर्जनाचा दिवस असून शुभ मुहूर्त आणि विसर्जनाच्या वेळी पाळायचे नियम जाणून घ्या.
गणेशोत्सवाचा सहावा दिवस म्हणजे आज, 19 सप्टेंबर 2026 रोजी अनेक घरांत गौरी विसर्जन होणार आहे. दोन दिवस मनोभावे पूजा झाल्यानंतर आज गौरीला निरोप द्यायचा दिवस आहे. मुंबई पंचांगानुसार आज तिथी दुपारी 3:26 पर्यंत आहे. पण गौरी विसर्जनासाठीचा शुभ काळ सकाळी 6 वाजून 27 मिनिटांपासून ते संध्याकाळी 6 वाजून 38 मिनिटांपर्यंत सांगितला जातो. यातही सर्वात चांगली वेळ म्हणजे सूर्योदयापासून दुपारी 3 वाजून 15 मिनिटांपर्यंतची, कारण त्यानंतर मूळ नक्षत्र संपतं. त्यामुळे दुपारी 3.15 च्या आत उत्तरपूजा आणि विसर्जन उरकून घेणं जास्त चांगलं मानलं जातं.
गौरी विसर्जन हा केवळ एक विधी नसून गौरीचे आभार मानून तिला निरोप देण्याचा दिवस असतो. त्यामुळे काही गोष्टी आवर्जून पाळल्या जातात. विसर्जनाच्या दिवशी सकाळी लवकर उठून अंघोळ करावी आणि घर स्वच्छ ठेवावं. गौरी जाणार म्हणून हळहळ न करता तिला आनंदाने निरोप द्यावा, असं सांगितलं जातं.
उत्तरपूजेच्या वेळी गौरीला हळद, कुंकू, नारळ, सुपारी आणि अगरबत्ती लावली जाते आणि तिने वर्षभर सौभाग्य टिकवावं यासाठी प्रार्थना केली जाते. फराळाचे पदार्थ, पुरणपोळी, भात आणि वरणाचा नैवेद्य दाखवला जातो. यानंतर 5 सुवासिनींना बोलावून वाण देण्याची पद्धत अनेक घरांत पाळली जाते. एका ताटात किंवा थाळीत वाणाचं साहित्य घेऊन आधी ते देवीसमोर ठेवलं जातं, त्याची पूजा केली जाते आणि मगच त्या महिलांना दिलं जातं. यामुळे घरात सुख-समृद्धी राहते अशी श्रद्धा आहे.
गौरीची शेवटची आरती झाल्यावर तिच्यावर अक्षता टाकल्या जातात, दही भाताचा नैवेद्य दाखवला जातो आणि विडा दिला जातो. दही भात थंडावा देणारा असल्याने तो प्रवासासाठी दिला जातो, असं मानलं जातं. यानंतर सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे गौरीचे मुखवटे अनेकदा पंचधातूचे किंवा सोन्या-चांदीचे असतात आणि त्यावर दागिने घातलेले असतील तर विसर्जनापूर्वी ते नक्की काढून सुरक्षित ठेवावेत. घाईत अनेकजण दागिन्यांसकटच विसर्जन करतात आणि नंतर पश्चाताप करावा लागतो.
विसर्जन झाल्यावर तिथली थोडी माती घरी आणून चौरंगावर ठेवण्याचीही पद्धत आहे. ही माती पवित्र मानली जाते आणि ती घरी ठेवल्याने गौरीचा आशीर्वाद घरात कायम राहतो, अशी श्रद्धा आहे. जड अंतःकरणाने गौरीला निरोप दिला जात असला तरी पुढच्या वर्षी लवकर यावं असं सांगून, नियम पाळून आणि श्रद्धेने विसर्जन केलं तर पूजा सफल होते, असं मानलं जातं.
