बायोचारमुळे शेतकऱ्यांचे नशीब बदलणार, गडकरींनी सांगितला भरघोस उत्पादनाचा फॉर्म्युला

शेतीचा विकास आणि जमिनीचे आरोग्य टिकवायचे असेल तर तीन गोष्टी सगळ्यात महत्त्वाच्या ठरतात, असे केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी यांनी सांगितले. उत्तम दर्जाचे बियाणे आणि कलम, नियमित माती तपासणी आणि जमिनीतला जैविक कार्बनचा स्तर वाढवणे, या तीन बाबींवर त्यांनी भर दिला.

जमिनीच्या आरोग्यासाठी जैविक कार्बन खूप गरजेचा असतो आणि तो वाढवण्यासाठी 'बायोचार' हा सगळ्यात प्रभावी पर्याय असल्याचे गडकरी म्हणाले. मोठ्या प्रमाणावर बायोचार तयार करून शेतीत त्याचा वापर केला, तर टिकाऊ शेतीला नवी दिशा मिळू शकते, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.

एग्रोविजन फाउंडेशनतर्फे आयोजित 'बायोचार निर्माण परिषदे'च्या उद्घाटन प्रसंगी गडकरी बोलत होते. या परिषदेला महाराष्ट्रभरातून मोठ्या संख्येने तरुण शेतकरी, संशोधक आणि उद्योजक उपस्थित होते.

कार्यक्रमात बोलताना गडकरी यांनी सांगितले की, एग्रोविजनच्या माध्यमातून यशस्वी प्रयोग आणि आधुनिक तंत्रज्ञान शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचवण्याचे सातत्याने प्रयत्न सुरू आहेत. जमिनीतील जैविक कार्बनचे प्रमाण वाढले, तर शेती उत्पादनात लक्षणीय वाढ होऊ शकते, असेही ते म्हणाले.

उत्पादन वाढवण्याबरोबरच त्याचा दर्जा आणि प्रक्रिया क्षमता वाढवली, तर शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नातही मोठी वाढ होईल, असे गडकरींनी सांगितले. बायोचारसारख्या विविध आधुनिक तंत्रज्ञानाची आर्थिक व्यवहार्यता सिद्ध करून ती मोठ्या प्रमाणावर शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचवण्याची गरज असल्याचेही त्यांनी नमूद केले.

शेतीत पिकांचे अवशेष, पराली, काड्या, भुसा, वाळलेल्या फांद्या, नारळाच्या करवंट्या आणि इतर जैविक कचरा मोठ्या प्रमाणात निघतो. याच कचऱ्यापासून बायोचार तयार करता येतो.

आजचा शेतकरी जागरूक आहे आणि नवनवीन प्रयोग करत आहे. आधुनिक तंत्रज्ञानाचा योग्य वापर करून शेतकऱ्यांचे राहणीमान सुधारता येईल आणि त्याचबरोबर ग्रामीण भागातील तरुणांसाठी रोजगाराच्या नव्या संधीही निर्माण करता येतील, असे गडकरी म्हणाले.

या परिषदेच्या व्यासपीठावर एग्रोविजन फाउंडेशनचे अध्यक्ष रवी बोरटकर, सचिव डॉ. सी. डी. माथी, धैर्यशील बावस्कर, उदय कुमार मठपती, उषा बरवाले आणि आनंद राऊत उपस्थित होते.

केंद्रीय कापूस संशोधन संस्थेचे माजी संचालक आणि सध्या आंतरराष्ट्रीय कापूस सल्लागार समितीचे केशव क्रांती यांनी टिकाऊ आणि पुनरुज्जीवित शेतीसाठी बायोचार तयार करण्याच्या सोप्या आणि कमी खर्चाच्या पद्धती सांगितल्या. कापसाचे अवशेष आणि इतर शेती कचऱ्याचा वापर करून आफ्रिका आणि आशियातील लहान शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत कमी खर्चाचे तंत्रज्ञान कसे विकसित करण्यात आले, याबद्दलही त्यांनी माहिती दिली.