एमएमआरडीएचा १० रिंग रोडचा मास्टर प्लॅन जाहीर, एमएमआरमध्ये पर्यायी मार्गांवर भर

मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणाने (एमएमआरडीए) नुकताच आपल्या १० रिंग रोडच्या मास्टर प्लॅनचे अनावरण केले. रस्ते, बोगदे, सी-लिंक आणि एक्सप्रेसवे यांच्या एकात्मिक जाळ्यातून मुंबई आणि आसपासचा परिसर जोडण्याचा व्यापक विचार यात मांडण्यात आला आहे. प्राधिकरणाच्या म्हणण्यानुसार, स्वतंत्र वाहतूक प्रकल्प उभारण्याऐवजी मुंबई महानगर प्रदेशात (एमएमआर) एकमेकांशी जोडलेल्या नेटवर्कचा भाग म्हणून वाहतूक सुविधांचे नियोजन करण्याकडे हा एक महत्त्वाचा बदल आहे.

एमएमआरडीएने स्पष्ट केले आहे की, मुंबईची वाहतूक व्यवस्था या प्रदेशाच्या भौगोलिक रचनेमुळे आजवर घडत आली आणि बहुतांश प्रवास तुलनेने अरुंद अशा उत्तर-दक्षिण मार्गावर केंद्रित राहिला. नवीन मास्टर प्लॅनमध्ये विस्तृत महानगर प्रदेशात अनेक परस्पर जोडलेले मार्ग तयार करण्याचा उद्देश आहे. त्यामुळे प्रवाशांना एमएमआरच्या वेगवेगळ्या भागांत जाण्यासाठी पर्यायी मार्ग मिळतील.

हे १० रिंग रोड सध्या अस्तित्वात असलेले, सुरू असलेले आणि प्रस्तावित अशा अनेक पायाभूत सुविधा प्रकल्पांना एकत्र आणतील. या नेटवर्कमध्ये प्रमुख रस्ते, बोगदे, सागरी मार्ग आणि द्रुतगती मार्ग अशा विविध प्रकारच्या रस्ते सुविधांचा समावेश असेल. प्राधिकरणाचे म्हणणे आहे की, प्रत्येक प्रकल्पाकडे स्वतंत्र हस्तक्षेप म्हणून न पाहता मुंबई महानगर प्रदेशाकडे एकच, परस्परांशी जोडलेले वाहतूक जाळे म्हणून पाहिले जाते.

वाहनचालकांना संपूर्ण प्रदेशात प्रवासाचे अनेक पर्याय देणे हा या मास्टर प्लॅनचा एक प्रमुख उद्देश आहे. रस्ते मार्गांना बोगदे, सागरी मार्ग आणि द्रुतगती मार्गांनी जोडून सध्याच्या मार्गांना पर्याय उपलब्ध करायचा आणि मर्यादित संख्येतील प्रमुख उत्तर-दक्षिण मार्गावरचे अवलंबित्व कमी करायचे, असे एमएमआरडीएने सांगितले. केवळ जास्तीचे रस्ते बांधणे हा हेतू नाही, तर संपूर्ण प्रदेशात वाहतूक अधिक कार्यक्षमतेने आणि सुरळीतपणे चालेल असे जाळे उभारणे हा हेतू आहे, असेही प्राधिकरणाने स्पष्ट केले.

प्रवासाचा वेळ कमी करणे आणि एकूण प्रवासाचा अनुभव सुधारणे हे या योजनेच्या केंद्रस्थानी असल्याचे प्राधिकरणाने म्हटले आहे. "कारण केवळ अधिक रस्ते बांधणे हे उद्दिष्ट नाही. प्रवास अधिक जलद, अधिक विश्वासार्ह आणि अधिक सुलभ करणे हे आहे," असे एमएमआरडीएने म्हटले. मुंबई महानगर प्रदेशाच्या विविध भागांदरम्यान प्रवास करणाऱ्यांचा वेळ वाचवणे, हा अधिक एकात्मिक वाहतूक जाळ्याचा एक प्रमुख परिणाम म्हणून प्राधिकरणाने मांडला आहे.

एमएमआरडीएच्या म्हणण्यानुसार, १० रिंग रोडच्या आराखड्यात आधीच सुरू असलेल्या सुविधा, तसेच बांधकाम सुरू असलेले आणि नियोजित प्रकल्प यांचा समावेश असेल. वेगवेगळे रस्ते प्रकल्प स्वतंत्रपणे काम करण्याऐवजी एका व्यापक प्रादेशिक जाळ्याचा भाग म्हणून एकत्र काम करतील, असा यामागचा विचार आहे. त्यामुळे मुंबईतील विस्तारत असलेल्या रस्ते सुविधांना महानगर प्रदेशातील कनेक्टिव्हिटी प्रकल्पांशी जोडण्यासाठी हा मास्टर प्लॅन एक व्यापक चौकट देऊ शकतो.

एमएमआरडीएने या उपक्रमाचे वर्णन मुंबई महानगर प्रदेशासाठीचा दीर्घकालीन गतिशीलतेचा दृष्टिकोन असे केले आहे, ज्याच्या केंद्रस्थानी कनेक्टिव्हिटी आणि मार्गांची विविधता आहे. योजनेचा सारांश प्राधिकरणाने असा मांडला: १० रिंग रोड, अनेक पर्याय आणि एक जोडलेला मुंबई महानगर प्रदेश. मुंबई आणि आसपासच्या परिसरात रस्ते, बोगदे, सी-लिंक आणि द्रुतगती मार्गांचा झपाट्याने विस्तार होत असतानाच ही घोषणा आली आहे. त्यामुळे वेगवेगळ्या प्रकल्पांमधील एकात्मता हा प्रादेशिक वाहतूक नियोजनाचा वाढता महत्त्वाचा भाग बनत आहे.