दिवाळीत मिठाई आणि फराळ खाताना पोट बिघडू नये म्हणून कोणती काळजी सांगितली आहे

दिवाळी आली की घरात गोडाचा वास दरवळतो, मिठाईची ताटं भरतात आणि फराळाचे डबे उघडले जातात. बाजारातही सगळीकडे गर्दी असते. मिठाई, चिवडा, लाडू, करंजी असे पदार्थ खायला सगळ्यांनाच आवडतात. पण सणाच्या गडबडीत खाण्यापिण्याची काळजी घ्यायची राहून जाते आणि त्यातून पोट बिघडण्याचा धोका वाढतो.

या माहितीनुसार बाहेरचं खराब अन्न, भेसळीची मिठाई आणि बराच वेळ उघड्यावर ठेवलेले पदार्थ खाल्ले की फूड पॉइझनिंग होतं. असं झालं की दिवाळी आनंदात जाण्याऐवजी दवाखान्यात जाते. म्हणूनच खाताना थोडं जपून खावं, असं यात सांगितलं आहे.

फूड पॉइझनिंग कशामुळे होतं, याचीही कारणं दिली आहेत. दिवाळीत मिठाई आणि फराळाला खूप मागणी असते, त्यामुळे दुकानदारही घाईघाईत पदार्थ बनवतात. काही पदार्थ नीट साठवले जात नाहीत. बराच वेळ बाहेर ठेवलेलं अन्न, घाण पाणी, भेसळीची मिठाई आणि शिळं झालेलं खाणं यातून विषबाधा होते. शिवाय आपल्याकडूनही काही चुका होतात. जेवायच्या आधी हात न धुणे, कच्चं आणि शिजवलेलं अन्न एकाच ठिकाणी ठेवणे आणि घाण भांडी वापरणे, यामुळेही अन्न खराब होतं.

पोट बिघडलंय हे कसं ओळखायचं, याबद्दलही माहिती आहे. फूड पॉइझनिंग झालं की आधी पोटात दुखायला लागतं. पोटात मुरडा येतो, मळमळतं आणि उलटी होते. सारखे जुलाब होतात, ताप येतो, डोकं दुखतं आणि खूप अशक्त वाटतं. उलटी आणि जुलाबामुळे शरीरातलं पाणी कमी होतं, याला डिहायड्रेशन म्हणतात. तोंड सुकतं आणि चक्कर येते. अशी लक्षणं दिसली तर त्याकडे दुर्लक्ष करू नका, असं यात म्हटलं आहे.

अन्न साठवताना काय काळजी घ्यायची, हेही सांगितलं आहे. शिजवलेलं अन्न बाहेर दोन तासांपेक्षा जास्त ठेवू नये. बाहेर खूप गरमी असेल आणि तापमान 32 अंशांपेक्षा जास्त असेल, तर ते एका तासाच्या आत फ्रिजमध्ये ठेवावं. उरलेलं अन्न नीट झाकून फ्रिजमध्ये ठेवावं आणि पुन्हा खायच्या आधी चांगलं गरम करावं. अन्नाचा वास किंवा चव बदलली असं वाटलं तर ते अजिबात खाऊ नये, फेकून द्यावं. कच्चं आणि शिजवलेलं अन्न कधीच एकत्र ठेवू नये, ते वेगवेगळं ठेवावं.

स्वच्छता पाळली तर अर्धा त्रास कमी होईल, असा मुद्दा मांडला आहे. स्वयंपाक करायच्या आधी आणि जेवायच्या आधी हात साबणाने स्वच्छ धुवावेत. फळं आणि भाज्या स्वच्छ पाण्याने धुवूनच वापराव्यात. भांडी, सुरी आणि कटिंग बोर्ड स्वच्छ असावेत. कच्चं मांस आणि भाज्या कापायला वेगवेगळे बोर्ड वापरावेत आणि प्यायला नेहमी स्वच्छ पाणीच घ्यावं. बाहेर खात असाल तर दुकान स्वच्छ आहे का ते बघूनच खावं. उघड्यावर ठेवलेली मिठाई आणि माशा बसलेलं खाणं टाळावं.

फूड पॉइझनिंग झालंच तर काय करायचं, यावरही या माहितीत भर आहे. घाबरून न जाता आधी भरपूर पाणी प्यावं. शरीरातलं पाणी भरून काढायला ओआरएस घ्यावं. हलकं आणि पचायला सोपं खावं, जास्त तेलकट आणि तिखट खाऊ नये आणि शरीराला पूर्ण आराम द्यावा. डॉक्टरांना विचारल्याशिवाय कोणतीही गोळी घेऊ नये, असं यात म्हटलं आहे. पण सारख्या उलट्या होत असतील, शौचातून रक्त येत असेल, खूप ताप आला असेल किंवा लघवी कमी होत असेल, तर वेळ न घालवता लगेच डॉक्टरांकडे जावं, असंही सांगितलं आहे.

शेवटी, दिवाळी खायची आणि आनंद करायची आहे, पण पोटाची काळजी घेतली तरच सणाचा खरा आनंद घेता येईल. त्यामुळे गोड खा, पण जपून खा, असा या माहितीचा सूर आहे.