धनतेरसला सोनं घ्यायचंय? हॉलमार्क, बिल आणि घडणावळीची ही काळजी घ्या

भारतात सोनं, चांदी आणि हिऱ्यांचे दागिने घेण्यासाठी दसरा-दिवाळीचा मुहूर्त खूप शुभ मानला जातो. त्यातही धनत्रयोदशीच्या दिवशी सोनं आणि मौल्यवान दागिने घेण्यासाठी सराफा बाजारात ग्राहकांची झुंबड उडते. लोक आपले आवडते दागिने घेण्यासाठी वेगवेगळ्या दुकानांत गर्दी करतात.

सुंदर डिझाईन्स आणि आकर्षक ऑफर्स पाहून लोक खरेदी करतात. पण ही खरेदी कधीकधी बरीच महागात पडू शकते. म्हणून तुमची खरेदी सुरक्षित असावी आणि पैशाचं योग्य मोल मिळावं यासाठी दागिन्यांची शुद्धता, प्रमाणीकरण आणि किंमत याची अचूक माहिती असणं महत्त्वाचं आहे.

सोन्याचे दागिने घेताना फक्त चमक किंवा डिझाईन बघणं पुरेसं नाही. दागिन्यावर ब्युरो ऑफ इंडियन स्टँडर्ड्स म्हणजे BIS चा हॉलमार्क, शुद्धता चिन्ह आणि सहा अंकी HUID कोड आहे का, हे तपासणंही तितकंच महत्त्वाचं आहे. उदाहरणार्थ, २२ कॅरेट सोन्यावर ९१६ आणि १८ कॅरेट सोन्यावर ७५० असं शुद्धतेचं मार्किंग असतं. खरेदीदार BIS केअर ॲपमधलं व्हेरिफाय HUID फीचर वापरूनही हॉलमार्कची माहिती तपासू शकतात. यामुळे दागिना ओळखायला आणि दिलेल्या तपशीलांशी जुळवून पाहायला मदत होते.

हिऱ्यांच्या दागिन्यांचं वेगळं आहे. सोन्यावरचा हॉलमार्क त्यात बसवलेल्या हिऱ्याची सत्यता किंवा गुणवत्ता सांगत नाही. त्यामुळे हिऱ्याची अंगठी, नेकलेस किंवा कानातले घेताना डायमंड ग्रेडिंग रिपोर्ट मागायला हवा. या रिपोर्टमध्ये हिऱ्याचा कट, रंग, स्पष्टता आणि वजन अशी माहिती दिलेली असते. GIA आणि IGI यांसारख्या संस्था असे रिपोर्ट देतात. रिपोर्टमधले तपशील आपण घेत असलेल्या हिऱ्याशी जुळतात का, हे ग्राहकांनी पाहायला हवं. शक्य असेल तर संबंधित संस्थेकडून प्रमाणपत्राची माहिती पडताळून घ्यावी.

फक्त सोन्याच्या प्रति ग्रॅम दराची तुलना करून चालत नाही. दागिन्याच्या किमतीत सोन्याचं वजन, वापरलेल्या खड्यांची किंमत, घडणावळीचं शुल्क आणि त्यावरचा टॅक्स धरलेला असतो. म्हणून दुकानदाराकडून किमतीचा पूर्ण तपशील विचारा आणि वेगवेगळ्या सराफांच्या ऑफर्सची तुलना करा.

खरेदी झाल्यावर वैध बिल घ्यायला विसरू नका. त्यावर दागिन्याचं वजन, शुद्धता, किंमत आणि इतर महत्त्वाचा तपशील स्पष्ट लिहिलेला हवा. हिऱ्यांची किंवा इतर रत्नांची प्रमाणपत्रं आणि संबंधित कागदपत्रं नीट जपून ठेवा.

धनतेरसचे शुभ मुहूर्त आणि मर्यादित काळाच्या ऑफर्स यामुळे ग्राहक घाईत निर्णय घेण्याची चूक करतात. पण महागडे दागिने घेताना गुणवत्ता आणि प्रमाणपत्रांना तितकंच महत्त्व द्यायला हवं. सोन्याची शुद्धता, हिऱ्यांची गुणवत्ता आणि किंमत याची पूर्ण माहिती मिळाल्यानंतरच खरेदी करा. त्यामुळे चुकीचं उत्पादन घेण्याचा किंवा सणासुदीच्या काळात वाद होण्याचा धोका कमी होऊ शकतो.

धनतेरसच्या काळात पारंपरिक पोलकी आणि जडाऊ दागिन्यांनाही मागणी असते. अशा दागिन्यांमध्ये अनकट हिरे, रंगीत रत्नं आणि नाजूक कलाकुसर असू शकते. असे दागिने घेण्यापूर्वी दुकानदाराला वापरलेल्या रत्नांबद्दल, त्यांच्या गुणवत्तेबद्दल आणि त्यांच्यावर काही प्रक्रिया केली आहे का, याबद्दल विचारा. ही सगळी माहिती लेखी मिळाली तर उत्तम. त्यामुळे दागिन्याची खरी रचना आणि मूल्य समजायला ग्राहकांना मदत होते.