ढाक्यात नाहिद इस्लाम यांची रॅली: महागाई, वीज संकटावरून मंत्र्यांच्या राजीनाम्याची मागणी

बांगलादेशातील राजकीय आणि आर्थिक परिस्थिती दिवसेंदिवस बिकट होत चालली आहे. वाढती महागाई, गंभीर वीज संकट आणि इंधन व गॅसचा भीषण तुटवडा यामुळे सर्वसामान्य नागरिकांचा संयम सुटला आहे. या पार्श्वभूमीवर नॅशनल सिटिझन पार्टीचे (NCP) प्रमुख नेते नाहिद इस्लाम यांच्या नेतृत्वाखाली राजधानी ढाका येथील राष्ट्रीय संग्रहालयासमोर हजारो आंदोलक एकत्र आले आणि त्यांनी सरकारविरोधात एल्गार पुकारला.

देशातील प्रश्नांवरचे हे आंदोलन असले, तरी सभेत 'दिल्ली नाही, ढाका' अशा भारतविरोधी घोषणा देण्यात आल्या. त्यामुळे दक्षिण आशियातील राजनैतिक वर्तुळात मोठी खळबळ उडाली आहे.

रॅलीला संबोधित करताना आंदोलकांनी सध्याच्या प्रशासनावर जोरदार टीका केली. जुलै २०२४ च्या ऐतिहासिक जनउठावातून शेख हसीना यांची सत्ता उलथवून टाकणाऱ्या आंदोलनातील प्रमुख चेहरा असलेल्या नाहिद इस्लाम यांनी थेट पंतप्रधान तारिक रहमान यांच्यावर निशाणा साधला. महागाई ८.५ टक्क्यांच्या पुढे गेली असून वीज आणि गॅसच्या तुटवड्यामुळे उद्योगधंदे ठप्प पडले आहेत, असे सांगण्यात आले.

या अपयशाला जबाबदार धरत आंदोलकांनी गृहमंत्री सलाहुद्दीन अहमद आणि ऊर्जा मंत्री इकबाल हसन महमूद टुकू यांच्या तात्काळ राजीनाम्याची मागणी लावून धरली आहे. या मंत्र्यांनी राजीनामे दिले नाहीत, तर संपूर्ण देशभरात आंदोलन छेडून थेट पंतप्रधानांच्या निवासाला वेढा घातला जाईल, असा इशाराही देण्यात आला.

भाषणात नाहिद इस्लाम आक्रमक होते. ते म्हणाले, "आम्ही हजारो लोकांच्या बलिदानानंतर एका हुकूमशहाला देशातून हाकलून दिले होते. परंतु आता लंडनहून परतलेले तारिक रहमान हे भ्रष्टाचार, लूटमार आणि वसुलीचा नवा अजेंडा घेऊन आले आहेत. देशात आता एका नव्या हुकूमशहाचा उदय होत आहे. पण आम्ही जसे जुन्या हुकूमशहाला हरवले, तसेच या नव्या हुकूमशहाचाही पराभव करू." या वक्तव्यामुळे सत्ताधारी पक्ष आणि विरोधी पक्षांतील संघर्ष अधिक चिघळण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.

नाहिद इस्लाम यांनी ३० ऑक्टोबर २०२६ च्या आपल्या पोस्टमध्ये गृहमंत्र्यांच्या राजीनाम्यासह सर्व चार मागण्या मान्य होईपर्यंत लढा सुरू राहील, असे म्हटले आहे.

नॅशनल सिटिझन पार्टीच्या नेत्यांनी भारताने बांगलादेशविरोधात षडयंत्र रचल्याचा आरोप केला. नाहिद इस्लाम यांनी दावा केला की सध्याचे तारिक रहमान सरकार बांगलादेशचे भारताच्या षडयंत्रांपासून संरक्षण करण्यात पूर्णपणे अपयशी ठरले आहे. आपल्या भाषणात त्यांनी सीमावर्ती भागातील कथित घटना, आसाम व पश्चिम बंगालमधील मुस्लिमांबाबतचे दावे आणि दिल्लीतील धार्मिक स्थळांशी जोडलेले मुद्दे उपस्थित केले. या रॅलीत जहाल विचारसरणीचे खासदार हसनात अब्दुल्ला हेही सहभागी झाले होते. त्यांनी यापूर्वी भारताच्या ईशान्येकडील सात राज्यांना तोडण्याची आणि सिलीगुडी कॉरिडॉर (चिकन नेक) रोखण्याची धमकी देऊन वाद ओढवून घेतला होता.

रॅलीतील सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा गंगा पाणी वाटप कराराचा होता. भारत आणि बांगलादेश यांच्यात १२ डिसेंबर १९९६ रोजी झालेला ३० वर्षांचा हा करार डिसेंबर २०२६ मध्ये संपत आहे. या कराराखाली जानेवारी ते मे या कोरड्या काळात पश्चिम बंगालमधील फरक्का बॅरेजवरून गंगेच्या पाण्याचे वाटप केले जाते. बांगलादेशात गंगेला 'पद्मा' म्हणतात आणि देशातील एक तृतीयांश लोकसंख्येची उपजीविका या पाण्यावर अवलंबून आहे.

कराराच्या नूतनीकरणाबाबत नाहिद इस्लाम यांनी इशारा दिला, "जर भारतासोबत गंगा पाणी वाटप करारावर न्यायाने आणि बांगलादेशच्या हिताचे रक्षण करून पुन्हा स्वाक्षरी झाली नाही, तर बांगलादेशची जनता पुन्हा एकदा रस्त्यावर उतरेल. या वेळी आम्ही आमच्या हक्काच्या पाण्यासाठी कोणतीही तडजोड करणार नाही."

ऑगस्ट २०२४ मध्ये शेख हसीना यांची सत्ता गेल्यानंतर बांगलादेशात भारतविरोधी भावना भडकवण्याचे सत्र सुरू आहे. फेब्रुवारी २०२६ च्या निवडणुकांनंतर तारिक रहमान यांच्या नेतृत्वाखालील बांगलादेश नॅशनल पार्टीचे (BNP) सरकार सत्तेवर आले, तरी अंतर्गत आर्थिक प्रश्न सुटण्याऐवजी अधिक गंभीर झाले आहेत. डिसेंबर २०२६ मधील गंगा पाणी कराराच्या नूतनीकरणाच्या पार्श्वभूमीवर दोन्ही देशांमधील संबंध किती तणावपूर्ण वळण घेतात, याकडे संपूर्ण दक्षिण आशियाचे लक्ष लागले आहे.