अक्कलदाढेचं दुखणं की हिरड्यांचं इन्फेक्शन? चावताना वेदना होत असल्यास असं ओळखा नेमकं कारण
जबड्याच्या मागच्या भागात वेदना किंवा सूज असेल तर लगेच अक्कलदाढ आल्याचं समजू नका, हिरड्यांचं इन्फेक्शनही याला कारणीभूत असू शकतं. दोन्हीतला फरक कसा ओळखायचा ते जाणून घ्या.
जबड्याच्या मागच्या बाजूला अचानक दुखू लागलं किंवा सूज आली की बहुतेक जण लगेच अक्कलदाढ येतेय असं समजून मोकळे होतात. पण प्रत्यक्षात हे दुखणं नेहमीच अक्कलदाढेमुळे असतं असं नाही. कधीकधी हिरड्यांमध्ये साठलेला प्लाक आणि त्यात वाढणाऱ्या जीवाणूंमुळे झालेलं इन्फेक्शनही यामागचं कारण असू शकतं.
या दोन्ही स्थितींमध्ये वेदना आणि सूज सारखीच जाणवते, त्यामुळे नेमकं काय झालंय हे ओळखणं गरजेचं ठरतं. अक्कलदाढ म्हणजेच तिसरी दाढ साधारण विशीच्या सुरुवातीला किंवा किशोरवयाच्या शेवटच्या टप्प्यात येते. या दाढेला पुरेशी जागा नसेल किंवा ती पूर्ण बाहेर आली नसेल, तर तिथं वेदना होते, अन्नाचे कण अडकतात आणि आजूबाजूच्या हिरड्यांना इन्फेक्शन होऊ शकतं.
अमेरिकन डेंटिस्ट असोसिएशनच्या मते या दोन्ही समस्यांवरचे उपचार सारखे नाहीत. अक्कलदाढेची तक्रार असेल तर दाढ योग्य दिशेने येतेय का, ती अडकलीय का आणि तिच्याभोवती इन्फेक्शन आहे का, हे नीट तपासावं लागतं. तर हिरड्यांचा आजार प्लाक आणि जीवाणूंपासून सुरू होऊन पुढे जिंजिव्हायटिस किंवा पेरिओडोंटायटिसमध्ये बदलू शकतो. त्यामुळे केवळ दुखण्याच्या तीव्रतेवरून कारण ठरवता येत नाही. दातांची स्थिती, हिरड्यांना आलेली सूज, रक्त येणं, पू येणं, तोंडाला दुर्गंधी येणं आणि नेमकं कुठं दुखतंय हे सगळं एकत्र बघावं लागतं.
मेयोक्लिनिकनुसार अक्कलदाढेच्या त्रासातलं दुखणं तोंडाच्या मागच्या बाजूला, शेवटच्या दाढेच्या आसपास जाणवतं आणि ते कान, जबडा किंवा आजूबाजूच्या भागात पसरू शकतं. अक्कलदाढ अर्धवट बाहेर आली असेल तर तिथं सूज आणि वेदना जास्त असते, आणि चावताना किंवा तोंड उघडताना त्रास होऊ शकतो. याउलट क्लीव्हलँड क्लिनिकनुसार हिरड्यांचं इन्फेक्शन एकाच अक्कलदाढेपुरतं मर्यादित न राहता अनेक दातांच्या हिरड्यांमध्ये पसरू शकतं. ब्रश किंवा फ्लॉस करताना रक्त येणं, हिरड्या लाल होणं किंवा सुजणं आणि तोंडाला दुर्गंधी ही याची लक्षणं असतात. हिरड्यांचा आजार गंभीर झाला तर हिरड्या मागे सरकतात आणि दातही सैल होऊ शकतात.
कोलंबिया कॉलेज ऑफ डेंटल मेडिसिनसह इतर तज्ज्ञांच्या मते, तोंडाच्या मागच्या बाजूला अर्धवट आलेल्या अक्कलदाढेभोवती वेदना, सूज, तोंडाला वाईट चव येणं आणि तोंड उघडायला त्रास होणं ही पेरिकोरोनायटिसची लक्षणं असू शकतात. तर हिरड्यांमधून वारंवार रक्त येणं, हिरड्या लाल-सुजलेल्या असणं, दुर्गंधी येणं आणि गंभीर स्थितीत दात सैल होणं ही हिरड्यांच्या आजाराची लक्षणं आहेत. वेदना बरेच दिवस राहिली, सूज वाढत गेली किंवा पू दिसायला लागला, तर फक्त घरगुती उपायांवर विसंबून राहू नये. दंतवैद्याकडे तपासणी केल्यावरच ही तक्रार अक्कलदाढेशी, हिरड्यांच्या आजाराशी, दाताच्या किडीशी, पूच्या इन्फेक्शनशी की आणखी कशाशी संबंधित आहे, हे नेमकं कळू शकतं.