बुलेट ट्रेनचा ड्रायव्हर होण्यासाठी काय लागते? पात्रता, निवड आणि पगाराची माहिती
मुंबई-अहमदाबाद हाय स्पीड रेल कॉरिडोअरच्या बुलेट ट्रेनचा ड्रायव्हर म्हणजेच HSR पायलट होण्यासाठी नेमकी कोणती प्रक्रिया असते, याची माहिती.
देशातील पहिल्या बुलेट ट्रेन प्रकल्पाबद्दल, म्हणजेच मुंबई-अहमदाबाद हाय स्पीड रेल कॉरिडोअरबद्दल लोकांमध्ये प्रचंड उत्सुकता आहे. या प्रकल्पाचा भाग म्हणून बुलेट ट्रेन चालवणारा ड्रायव्हर नेमका कसा होतात, हा प्रश्न सध्या अनेक तरुणांच्या मनात आहे. हा संपूर्ण प्रकल्प 'नॅशनल हाय स्पीड रेल कॉर्पोरेशन लिमिटेड' (NHSRCL) ही संस्था चालवते आणि बुलेट ट्रेन चालकांची, म्हणजेच HSR पायलटची भरतीही हीच संस्था करते. या पदासाठी लागणारी पात्रता, अर्जाची पद्धत आणि मिळणारा पगार याबद्दलची सविस्तर माहिती इथे दिली आहे.
बुलेट ट्रेन चालवणाऱ्या व्यक्तीला बोलीभाषेत ड्रायव्हर म्हटलं जात असलं, तरी अधिकृतपणे या पदाचं नाव HSR पायलट असं आहे. हे पद फ्रेशर्ससाठी म्हणजेच नवीन उमेदवारांसाठी खुलं नसतं. भारतीय रेल्वे आणि मेट्रो प्रणालीत आधीपासून काम करणाऱ्या अनुभवी कर्मचाऱ्यांनाच या पदासाठी संधी दिली जाते. रेल्वे आणि मेट्रोमधील योग्य आणि अनुभवी उमेदवारांची निवड NHSRCL थेट भरतीच्या माध्यमातून करते.
निवड प्रक्रियेबद्दल सांगायचं झालं तर, उमेदवारांनी अर्ज केल्यानंतर त्यांच्या कागदपत्रांची पडताळणी केली जाते. या टप्प्यावर पात्र ठरलेल्या उमेदवारांना मुलाखतीसाठी बोलावलं जातं. काही वेळा भरती प्रक्रियेत लेखी परीक्षा किंवा इतर मूल्यमापन फेऱ्याही घेतल्या जातात, त्यामुळे प्रत्येक भरतीची अधिकृत अधिसूचना काळजीपूर्वक वाचणं गरजेचं असतं. ज्यांची निवड होते, त्यांना हाय-स्पीड ट्रेन चालवण्याच्या तांत्रिक बाबी समजाव्यात यासाठी खास प्रशिक्षण दिलं जातं.
अर्ज कुठे आणि कसा करायचा, असा प्रश्न असेल तर बुलेट ट्रेन प्रकल्पाशी संबंधित सगळ्या भरती प्रक्रियांसाठी NHSRCL च्या अधिकृत संकेतस्थळावरून (nhsrcl.in) अर्ज करावा लागतो. जेव्हा जेव्हा HSR पायलट किंवा इतर पदांची भरती निघते, तेव्हा त्याबद्दलची सविस्तर माहिती या वेबसाईटच्या 'Career' विभागात प्रसिद्ध केली जाते. त्यामुळे इच्छुक उमेदवारांनी वेळोवेळी ही वेबसाईट तपासत राहणं गरजेचं आहे.
पगाराबद्दल बोलायचं झालं तर, बुलेट ट्रेन चालकाचा पगार त्याचा अनुभव आणि सेवा ज्येष्ठतेनुसार ठरतो. नुकत्याच झालेल्या भरती प्रक्रियेनुसार, या पदासाठी दरमहा Rs ४०,००० ते Rs १,१०,००० किंवा त्याहूनही जास्त वेतन दिलं जातं, ज्यात इतर विविध भत्त्यांचाही समावेश असतो. भारतीय रेल्वेतील सामान्य लोको पायलटला मिळणाऱ्या सरासरी पगाराच्या, म्हणजे साधारण Rs ५९,८०० प्रति महिना, तुलनेत हे वेतन खूपच आकर्षक मानलं जातं. त्यामुळेच रेल्वे आणि मेट्रोमधील अनेक अनुभवी लोको पायलट आणि ट्रेन ऑपरेटर या पदासाठी अर्ज करण्यास उत्सुक आहेत.