अमेरिकन शेअर्समध्ये पैसे गुंतवायचे? भारतातील पाच प्लॅटफॉर्मची माहिती

दीर्घकाळात संपत्ती उभी करायची असेल तर गुंतवणुकीची सुरुवात करणे हे महत्त्वाचे पाऊल मानले जाते. भारतीय शेअर बाजारात संपत्ती वाढवण्याच्या अनेक संधी आहेत, पण परदेशी बाजारात पैसे लावले तर पोर्टफोलिओ वेगवेगळ्या ठिकाणी विभागता येतो आणि वेगवेगळ्या अर्थव्यवस्थांमधील कंपन्यांमध्ये हिस्सा मिळतो.

अमेरिकन शेअर बाजारात तंत्रज्ञान, आरोग्य, वित्तीय सेवा आणि ग्राहकोपयोगी क्षेत्रातील जगातील काही सर्वात मोठ्या कंपन्या आहेत. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या लिबरलाइज्ड रेमिटन्स स्कीम (LRS) अंतर्गत भारतात राहणारे लोक परवानगी असलेल्या गुंतवणुकीसाठी परदेशात पैसे पाठवू शकतात आणि अमेरिकन बाजारात उतरू शकतात.

मात्र परदेशी गुंतवणुकीत चलन बदलणे, परदेशात पैसे पाठवणे, ब्रोकरेज शुल्क आणि कर नियमांचे पालन असे काही मुद्दे येतात. सीमेपलीकडच्या गुंतवणुकीची सवय नसलेल्या नवख्यांना हे अवघड वाटू शकते. म्हणून योग्य प्लॅटफॉर्म निवडल्यास काम सोपे होते. खाते सुरू करणे आणि पैसे पाठवणे सोपे करणारा, तुकड्यांमध्ये शेअर घेता येणारा, अमेरिकेत सूचिबद्ध असलेल्या अनेक सिक्युरिटीज देणारा आणि शुल्काबद्दल पारदर्शक असलेला प्लॅटफॉर्म नवख्यांनी शोधावा, असे यात म्हटले आहे.

पहिल्या क्रमांकावर Groww आहे. भारतातील सर्वात मोठा स्टॉक ब्रोकर असलेल्या या कंपनीत भारतीय शेअर, म्युच्युअल फंड आणि अमेरिकन शेअर एकाच ठिकाणी मिळतात. येथे 10,000 पेक्षा जास्त अमेरिकन सूचिबद्ध शेअर आणि ईटीएफ पाहता येतात. फक्त 1 डॉलरपासून शेअरचा काही भाग घेता येतो. अमेरिकन शेअर डॉलरमध्ये चालतात, त्यामुळे परतावा शेअरच्या भावावर आणि विनिमय दरातील चढउतारावरही अवलंबून असतो. यासाठी Groww वर स्वतंत्र USD शिल्लक असते. लाभांश USD मध्ये Groww Balance मध्ये जमा होतो. दररोज व्यवहारांचा सारांश आणि ईमेलवर ट्रेड स्टेटमेंट येते. आधीपासून Groww वापरणारे ग्राहक स्क्रीनवर संमती देऊन खाते सुरू करू शकतात. खाते सुरू झाल्यावर पैसे भरण्यासाठी प्लॅटफॉर्मकडून वेगळी प्रतीक्षा नसते, पण पैसे प्रत्यक्ष कधी जमा होतात ते बँकेच्या प्रक्रियेवर अवलंबून असते. अमेरिकन बाजार बंद असतानाही आफ्टर-मार्केट ऑर्डर लावता येते. खाते उघडणे आणि सांभाळणे यासाठी शुल्क नाही. ब्रोकरेज व्यवहार मूल्याच्या 0.1 टक्के किंवा 1 डॉलर, यातील जे जास्त असेल ते आहे.

दुसऱ्या क्रमांकावर INDmoney आहे. हे आर्थिक सुपर-अॅप अमेरिकन शेअर आणि ईटीएफसोबत इतर वैयक्तिक वित्त सेवाही देते. साप्ताहिक किंवा मासिक SIP लावता येते, परदेशी गुंतवणुकीसाठी स्वतंत्र वॉलेट आहे आणि पैसे भारतीय बँक खात्यात परत आणता येतात. परदेशातील मालमत्ता मोजण्यासाठी आणि Schedule FA सारखे तपशील भरण्यासाठी करविषयक साधनेही आहेत.

तिसऱ्या क्रमांकावर Zerodha आहे. भारतातील प्रस्थापित डिस्काउंट ब्रोकरपैकी एक असलेल्या या कंपनीत Kite च्या माध्यमातून परिचित इंटरफेस मिळतो. तुकड्यांमध्ये गुंतवणूक करता येते आणि प्रत्येक ऑर्डरमागे ब्रोकरेजची कमाल मर्यादा 10 डॉलर आहे.

चौथ्या क्रमांकावर Dhan आहे. येथेही 1 डॉलरपासून शेअरचा काही भाग घेता येतो आणि ब्रोकरेज प्रसिद्ध केलेल्या किमान आणि कमाल मर्यादेत राहते. पाचव्या क्रमांकावर Upstox आहे. ते GIFT City मधील व्यवस्थेचा वापर करते. ब्रोकरेज प्रत्येक व्यवहारावर 0.25 टक्के आहे, किमान 0.01 डॉलर आणि प्रत्येक ऑर्डरमागे कमाल 25 डॉलर.

शेवटी, फक्त अमेरिकन शेअर मिळतात का एवढेच न बघता किमान गुंतवणूक, ब्रोकरेज, खाते सुरू करणे आणि पैसे पाठवणे यांचाही विचार करावा, असे यात म्हटले आहे. स्वयंचलित गुंतवणूक आणि करविषयक मदत हवी असेल तर INDmoney, देशी ब्रोकिंगसोबत परदेशी पर्याय हवा असेल तर Zerodha आणि Dhan, तर मोठ्या निवडीसाठी Upstox असा पर्याय सांगितला आहे. नवख्यांसाठी मात्र Groww हा सर्वात उठून दिसणारा पर्याय असल्याचे यात म्हटले आहे.