यूट्यूबमुळे भारताच्या GDP त 18000 कोटींहून अधिक भर, 9.6 लाख नोकऱ्यांएवढा रोजगार
यूट्यूबच्या 2025 च्या इम्पॅक्ट रिपोर्टनुसार, प्लॅटफॉर्मच्या क्रिएटर इकोसिस्टमने भारताच्या GDP मध्ये 18000 कोटी रुपयांहून अधिक योगदान दिले आणि 9,60,000 हून अधिक पूर्ण-वेळ नोकऱ्यांएवढा रोजगार दिला.
भारतात यूट्यूबवरची क्रिएटर इकोसिस्टम झपाट्याने एक मोठे आर्थिक क्षेत्र बनत चालली आहे. यूट्यूबच्या 2025 च्या इम्पॅक्ट रिपोर्टमध्ये हे समोर आले आहे. या प्लॅटफॉर्मच्या क्रिएटिव्ह इकोसिस्टमने 2025 मध्ये देशाच्या GDP मध्ये 18000 कोटी रुपयांहून अधिक भर घातली, असे या अहवालात म्हटले आहे.
याच इकोसिस्टमने 9,60,000 हून अधिक पूर्ण-वेळ नोकऱ्यांच्या बरोबरीचा रोजगारही उपलब्ध करून दिला आहे. हा अहवाल ऑक्सफर्ड इकॉनॉमिक्सच्या संशोधनावर आधारित आहे.
अहवालानुसार फायदा फक्त कंटेंट क्रिएटर्सनाच होतो असे नाही. सिनेमॅटोग्राफर, साउंड इंजिनिअर, स्क्रिप्ट रायटर आणि प्रोडक्शन प्रोफेशनल अशा वेगवेगळ्या क्रिएटिव्ह आणि तांत्रिक क्षेत्रांतही रोजगाराच्या संधी तयार होत आहेत.
गेल्या वर्षाशी तुलना केली तर योगदान वाढले आहे. मागच्या वर्षी या इकोसिस्टमने भारताच्या GDP मध्ये Rs 16,000 कोटींहून अधिक भर घातली होती आणि 9.3 लाखांहून अधिक पूर्ण-वेळ नोकऱ्यांएवढा रोजगार दिला होता.
यूट्यूबच्या म्हणण्यानुसार, या प्लॅटफॉर्मचा आर्थिक प्रभाव आता फक्त मोठ्या महानगरांपुरता राहिलेला नाही. जयपूर, लखनौ आणि कोचीसारख्या शहरांमध्येही नवे क्रिएटर्स पुढे येत आहेत. तिथल्या स्थानिक क्रिएटर्सना डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर टेक्नॉलॉजी आणि व्यावसायिक कौशल्ये शिकण्याची, तसेच आपले काम आणि व्यवसाय वाढवण्याची संधी मिळत आहे.
अहवालानुसार गेल्या वर्षभरात यूट्यूब क्रिएटर इकोसिस्टमने 3,00,000 हून अधिक शिकाऊ उमेदवारांना आधार दिला. डिजिटल क्रिएटर अर्थव्यवस्थेत तरुणांसाठी प्रशिक्षण आणि रोजगाराच्या संधी वाढत आहेत, हेच यातून दिसते.
भारत ही यूट्यूबची सर्वात मोठी बाजारपेठ आहे. देशात प्लॅटफॉर्मचे 50 कोटींहून अधिक वापरकर्ते आहेत, त्यामुळे जागतिक स्तरावर यूट्यूबसाठी भारत हे प्रमुख वाढीचे केंद्र ठरले आहे. कंपनीच्या म्हणण्यानुसार, जून 2026 पर्यंत भारतातील 20,000 हून अधिक यूट्यूब चॅनेल 10 लाख सबस्क्राइबरचा टप्पा ओलांडतील.
भारतीय क्रिएटर्सचे प्रेक्षक आता फक्त देशातच नाहीत. यूट्यूबच्या म्हणण्यानुसार, भारतीय चॅनेलवरच्या कंटेंटच्या एकूण वॉच टाइमपैकी 15% पेक्षा जास्त वॉच टाइम देशाबाहेरच्या प्रेक्षकांकडून येतो.
कमाईचे आकडेही यूट्यूबनेच दिले आहेत. गेल्या वर्षभरात भारतातील 2 लाखांहून अधिक चॅनेल्सनी प्लॅटफॉर्मवर पहिल्यांदाच कमाई करायला सुरुवात केली. वार्षिक 10 लाख रुपये किंवा त्याहून अधिक कमाई करणाऱ्या चॅनेल्सची संख्या वर्षागणिक 20% पेक्षा जास्त वाढली आहे. कमाई करणाऱ्या या क्रिएटर्सपैकी 73% जणांनी यूट्यूब हा आपल्या उत्पन्नाचा मुख्य स्रोत असल्याचे सांगितले आहे.
