बारावीनंतर लगेच नोकरी हवी? सरकारी आणि खाजगी क्षेत्रातले पर्याय
मोठ्या पदवीशिवाय मिळणाऱ्या सरकारी आणि खाजगी नोकऱ्यांच्या संधी बारावी उत्तीर्ण तरुणांसाठी खुल्या आहेत.
शाळा संपली की बहुतेक विद्यार्थ्यांसमोर "आता पुढे काय?" हा मोठा प्रश्न उभा राहतो. बारावीचा निकाल लागला की भविष्याची काळजी वाटणे साहजिक आहे. काही जण डॉक्टर, सीए किंवा इंजिनिअर होण्याचे स्वप्न बघतात. पण काहींना घरच्या जबाबदाऱ्यांमुळे किंवा आर्थिक परिस्थितीमुळे शक्य तितक्या लवकर स्वतःच्या पायावर उभे राहायचे असते.
अशा मुलांच्या मनात एकच प्रश्न असतो. बारावीनंतर अशी कोणती सोपी नोकरी करता येईल, जिच्यात फारशी धावपळ करावी लागणार नाही आणि करिअरची सुरक्षित सुरुवात होईल?
आजच्या काळात बारावी पास तरुणांसाठी सरकारी आणि खाजगी, दोन्ही क्षेत्रांत अनेक संधी आहेत. मोठ्या पदवीशिवायही तिथे नोकरी मिळू शकते. इंटरनेटच्या जमान्यात नोकरीचे ट्रेंड बदलले आहेत. डेटा एंट्री ऑपरेटरपासून एसएससी (SSC) अंतर्गत येणाऱ्या सीएचएसएल (CHSL) आणि एमटीएस (MTS) सारख्या सरकारी नोकऱ्यांपर्यंत अनेक वाटा आहेत. थोडी मेहनत आणि योग्य मार्गदर्शन मिळाले तर करिअर घडवता येते.
आधी सरकारी नोकरीचे पर्याय बघू. आजही देशात सरकारी नोकरीला सगळ्यात सुरक्षित मानले जाते आणि पहिली पसंती दिली जाते. बारावी पास तरुणांसाठी एसएससी (SSC) काही परीक्षा घेते. थोड्याफार तयारीनंतर या परीक्षा सहज पास होऊ शकतात.
एसएससी सीएचएसएल (SSC CHSL) ही त्यातली एक परीक्षा. तुमचा टायपिंग स्पीड चांगला असेल आणि बेसिक कॉम्प्युटरचे ज्ञान असेल, तर लोअर डिव्हिजन क्लर्क (LDC) किंवा डेटा एंट्री ऑपरेटर (DEO) ही पदे उत्तम ठरतात. या परीक्षेचा स्तर बारावीच्या पातळीचाच असतो.
दुसरी परीक्षा एसएससी एमटीएस (SSC MTS) ही आहे. ती केंद्रीय विभागांमधील मल्टी-टास्किंग स्टाफ पदासाठी असते. तिचा अभ्यासक्रम आणि परीक्षेचा पॅटर्न अगदी सोपा असतो, त्यामुळे यश मिळण्याची शक्यता वाढते.
शारीरिक फिटनेस चांगला असेल, तर राज्य पोलीस कॉन्स्टेबल, जीडी कॉन्स्टेबल (SSC GD) किंवा इंडियन आर्मी (अग्निवीर) साठी प्रयत्न करता येतो. राज्यस्तरीय पोलीस आणि संरक्षण दलातल्या या संधी अशाच तरुणांसाठी आहेत.
आता खाजगी क्षेत्राकडे येऊ. सरकारी नोकरीच्या लांबलचक प्रक्रियेत पडायचे नसेल आणि लवकरात लवकर स्वतःच्या हाताने कमवायचे असेल, तर खाजगी क्षेत्रात अनेक मार्ग खुले आहेत. आज कंपन्यांना स्मार्ट आणि बेसिक कॉम्प्युटर येणारे तरुण हवे असतात.
कोणत्याही कंपनीच्या ऑफिसमध्ये डेटा एंट्री ऑपरेटर किंवा कस्टमर केअर एक्झिक्युटिव्ह (BPO/KPO) ची नोकरी मिळवणे सर्वात सोपे मानले जाते. त्यासाठी कम्युनिकेशन स्किल आणि बेसिक टायपिंग लागते.
हिंदी किंवा इंग्रजी भाषेवर उत्तम पकड असेल, तर कंटेंट रायटिंग आणि सोशल मीडियाच्या कामात संधी आहे. घरबसल्या किंवा एखाद्या फर्मसोबत जोडले जाऊन कंटेंट क्रिएशन, ट्रान्सलेशन किंवा सोशल मीडिया हँडलिंगचे काम सुरू करता येते.
डिजिटल मार्केटिंग आणि ग्रॅफिक डिझाइनमध्येही वाट आहे. ३ ते ६ महिन्यांचा शॉर्ट टर्म कोर्स करून कॅव्हा (Canva) किंवा बेसिक व्हिडिओ एडिटिंग शिकता येते. प्रत्येक लहान-मोठे दुकान आणि स्टार्टअप आपला व्यवसाय प्रमोट करण्यासाठी अशा तरुणांच्या शोधात असते.
