चार महिन्यांत 20 लाखांहून अधिक भारतीय वाहने परदेशात, दुचाकींचा वाटा सर्वाधिक

काही वर्षांपूर्वीपर्यंत मोठ्या गाड्यांच्या खरेदीत परदेशी कंपन्यांचाच बोलबाला होता. गाड्या बनवण्याच्या शर्यतीत जपान आणि जर्मनी पुढे होते. आता मात्र चित्र बदलले आहे. टाटा, महिंद्रा आणि मारुतीच्या गाड्या फक्त पुणे आणि मुंबईच्या रस्त्यांवर नाहीत, तर थेट आफ्रिका आणि लॅटिन अमेरिकेतही धावत आहेत.

नुकत्याच आलेल्या अहवालानुसार, आर्थिक वर्षातल्या एप्रिल ते जुलै या फक्त चार महिन्यांत भारताने 20 लाखांहून जास्त वाहने परदेशात विकली. हा आकडा लहान नाही. भारतीय ऑटो इंडस्ट्री किती वेगाने पुढे जात आहे, हेच यातून दिसते. या निर्यातीत सर्वाधिक संख्या टू-व्हीलरची आहे. बजेटमधल्या बाईक्सना परदेशात खूप मागणी आहे. त्यानंतर दुसऱ्या क्रमांकावर थ्री-व्हीलर आणि प्रवासी कार येतात. स्वस्तात चांगल्या असलेल्या कारना बाहेर चांगला प्रतिसाद मिळतो. म्हणूनच भारत जगाचा ऑटो एक्सपोर्ट हब झाला आहे, असे म्हटले तर चुकीचे ठरणार नाही.

भारतीय गाड्या परदेशात का खपत आहेत, याचे कारण साधे आहे. किंमत कमी आणि मायलेज जास्त, त्यामुळे बाहेरच्या देशांतल्या लोकांनाही तेच हवे असते. कमी पैशांत चांगली गाडी, भरपूर फीचर्स आणि मजबूत बॉडी मिळते. शिवाय आपल्या गाड्यांचे पार्ट्स स्वस्त मिळतात आणि दुरुस्तीही कमी खर्चात होते. आणखी एक गोष्ट म्हणजे भारतीय कंपन्यांनी आता गाड्यांच्या लूकवर आणि सेफ्टीवर खूप लक्ष दिले आहे. टाटाच्या गाड्यांना 5 स्टार मिळत आहेत. त्यामुळे परदेशी ग्राहक भारतीय ब्रँडवर विश्वास ठेवू लागले आहेत. आधी जो दुजाभाव केला जात होता, तो आता राहिलेला नाही.

मेड इन इंडिया गाड्या सर्वाधिक आफ्रिकन देशांत जात आहेत. नायजेरिया आणि दक्षिण आफ्रिकेसारख्या देशांत भारतीय बाईक्सशिवाय रस्त्यावर काही दिसतच नाही, अशी स्थिती आहे. लॅटिन अमेरिकेतल्या मेक्सिको आणि कोलंबियामध्येही भारतीय गाड्या खूप विकल्या जातात. मध्य-पूर्व आणि दक्षिण-पूर्व आशियात मागणी वाढली आहे, कारण तिथले रस्ते आणि लोकांच्या गरजा या गाड्यांना सूट होतात. आता युरोपसारख्या प्रगत मार्केटमध्येही भारतीय कार जाऊ लागल्या आहेत. भारतीय कंपन्या तिथले कडक नियम पाळून गाड्या बनवत आहेत.

पुढे काय, याबद्दल तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की हा फक्त ट्रेलर आहे आणि पुढे निर्यात आणखी वाढणार आहे. सगळ्या कंपन्या आता इलेक्ट्रिक वाहनांवर फोकस करत आहेत. भारतात बनणाऱ्या इलेक्ट्रिक दुचाकी आणि रिक्षांसाठी बाहेरून ऑर्डर येऊ लागल्या आहेत. पेट्रोलबरोबरच बॅटरीवर चालणाऱ्या गाड्यांमध्येही भारत बाजी मारणार, यात काही शंका नाही, असे म्हटले जाते.

या यशात केंद्र सरकारचाही हातभार आहे. केंद्र सरकारच्या PLI योजनेचा यात मोठा वाटा आहे. या योजनेमुळे कंपन्यांना भारतातच उत्पादन करणे फायद्याचे ठरत आहे. मेक इन इंडिया मोहिमेमुळे कारखाने वाढले, नवीन टेक्नॉलॉजी आली आणि गाड्यांची गुणवत्ताही सुधारली. त्याचा थेट फायदा निर्यात वाढण्यात झाला. एकेकाळी गाड्यांसाठी इतर देशांवर अवलंबून असलेला भारत आज स्वतः जगाला गाड्या विकतो आहे.