BS VII प्रस्ताव: एप्रिल 2029 पासून नव्या कारसाठी कडक उत्सर्जन नियम, ब्रेक-टायरवरही नियंत्रण

देशात वाहनांमुळे होणारे वायुप्रदूषण कमी करण्यासाठी केंद्र सरकार उत्सर्जन नियम आणखी कडक करण्याच्या दिशेने पावले उचलत आहे. त्याचाच भाग म्हणून एप्रिल 2029 पासून नव्या कारसाठी BS VII नियम लागू करण्याचा प्रस्ताव सरकारने मांडला आहे. हे नियम प्रत्यक्षात कधी लागू होतील, त्यात कोणते बदल असतील आणि कार घेणाऱ्या ग्राहकांवर त्याचा काय परिणाम होईल, हे समजून घेणे गरजेचे आहे.

वाहनांच्या धुरातून बाहेर पडणाऱ्या हानिकारक वायूंवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी भारत स्टेज (BS) उत्सर्जन मानके लागू केली जातात. सध्या देशात BS VI मानके लागू आहेत. ही मानके वाहनांमधून बाहेर पडणारे नायट्रोजन ऑक्साइड, कार्बन मोनॉक्साइड आणि इतर प्रदूषक घटक नियंत्रित करण्यासाठी महत्त्वाची आहेत. BS VII लागू झाल्यास उत्सर्जनावर आणखी कठोर मर्यादा ठरवल्या जाऊ शकतात. मात्र अंतिम नियम, त्यांची व्याप्ती आणि अंमलबजावणीची तारीख याबाबत सरकारची अधिकृत अधिसूचना महत्त्वाची ठरेल.

इलेक्ट्रिक कारच्या बॅटरीची टिकाऊ क्षमता आणि ब्रेक-टायरमधून होणारे प्रदूषण यावरही कडक नियंत्रण प्रस्तावित आहे. म्हणजेच फक्त धुरावरच नाही, तर इतर स्रोतांमधून होणाऱ्या प्रदूषणावरही नियम येण्याची शक्यता आहे.

नवीन उत्सर्जन नियम लागू झाल्यास मारुती सुझुकी, ह्युंदाई, टाटा मोटर्स, महिंद्रा आणि इतर वाहन कंपन्यांना त्यांच्या इंजिन टेक्नोलॉजी, एक्झॉस्ट सिस्टीम आणि प्रदूषण नियंत्रण यंत्रणांमध्ये बदल करावे लागू शकतात. वाहनांची चाचणी, प्रत्यक्ष परिस्थितीतील उत्सर्जनाचे मोजमाप आणि नियमांचे पालन यावरही जास्त लक्ष दिले जाऊ शकते. त्यासाठी कंपन्यांना संशोधन आणि प्रोडक्शन प्रक्रियेत गुंतवणूक वाढवावी लागू शकते.

टेक्नोलॉजीचा खर्च वाढला, तर काही मॉडेल्सच्या किमतींवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. पण कार किती महाग होईल, हे इंजिनचा प्रकार, कंपनीची रणनीती आणि आवश्यक बदलांवर अवलंबून असेल. त्यामुळे BS VII च्या चर्चेमुळे लगेच कार घेण्याची घाई करण्यापेक्षा अधिकृत घोषणांची वाट पाहणे योग्य ठरेल.

सरकारने नव्या प्रवासी कारसाठी एप्रिल 2029 पासून BS VII लागू करण्याचा प्रस्ताव मांडला आहे. त्यानंतर एप्रिल 2031 आणि एप्रिल 2035 मध्ये पुढील टप्पे प्रस्तावित आहेत. अंतिम वेळापत्रक अधिकृत अधिसूचनेनुसार ठरेल. नवीन मानके संबंधित तारखांपासून तयार होणाऱ्या वाहनांना लागू करण्याचे प्रस्तावित आहे, त्यामुळे सध्याची BS VI कार तातडीने बदलण्याची गरज नाही.

जर तुम्ही 2026 किंवा 2027 मध्ये नवीन कार घेण्याचा विचार करत असाल, तर केवळ प्रस्तावित BS VII नियमांमुळे खरेदी पुढे ढकलण्याची गरज नाही. सध्याच्या BS VI मानकांचे पालन करणारी कार निवडताना तिचे मायलेज, सेफ्टी रेटिंग, देखभालीचा खर्च आणि तुमच्या वापरानुसार पेट्रोल, डिझेल, CNG किंवा इलेक्ट्रिक ऑप्शनचा विचार करा. अंतिम नियम आणि लागू होण्याची तारीख निश्चित झाल्यानंतरच भविष्यातील खरेदीवर त्याचा नेमका परिणाम स्पष्ट होईल.