अजनी रेल्वे स्टेशनच्या पुनर्विकासाला वेग, नागपूरचे सॅटेलाइट टर्मिनल होणार

नागपूर: अमृत भारत स्टेशन योजनेअंतर्गत सुरू असलेल्या अजनी रेल्वे स्टेशनच्या पुनर्विकासाच्या कामाला वेग आला आहे. स्टेशनच्या पूर्व आणि पश्चिम अशा दोन्ही बाजूंना मोठी बांधकामे सुरू आहेत. हे काम पूर्ण झाले की अजनी हे नागपूरचे आधुनिक सॅटेलाइट टर्मिनल बनणार आहे. प्रवाशांसाठी चांगल्या सुविधा, सोपा प्रवेश आणि मेट्रो नेटवर्कशी थेट जोडणी असे त्याचे स्वरूप असेल.

पूर्वेकडे जी+३ मजल्यांची स्टेशन इमारत पूर्णत्वाच्या जवळ आली आहे. तळमजल्यावरील तिकीट काउंटरचे काम झाले आहे, तर फिनिशिंग आणि दर्शनी भागाचे (फसाड) काम सध्या सुरू आहे. ही इमारत सुरू झाल्यावर प्रवाशांना पूर्वेकडून थेट स्टेशनमध्ये जाता येईल. स्टेशनपर्यंत पोहोचण्याचा त्रास कमी होईल आणि आत जाणे-बाहेर पडणे अधिक सोयीचे होईल.

पुनर्विकासाचा मुख्य भाग म्हणजे ७२ मीटर रुंदीचा उंचावरचा वातानुकूलित कॉन्कोर्स. सर्व प्लॅटफॉर्मवरील प्रवाशांची ये-जा, प्रतीक्षा आणि थांबण्यासाठीची मुख्य जागा म्हणून तो उभारला जात आहे.

या उंच कॉन्कोर्सचे काम पुढच्या टप्प्यात पोहोचले आहे. २७ ऑगस्ट २०२६ पर्यंत रेल्वे रुळांच्या वर जड स्टील गर्डर बसवण्यात आले होते. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की पायाभरणीचा पहिला स्तर पूर्ण झाला असून स्लॅबचे बांधकाम आणि छप्पर चढवण्याचे काम सुरू आहे. पूर्ण झाल्यावर हा कॉन्कोर्स सर्व प्लॅटफॉर्मवर पसरलेला असेल. त्यामुळे प्रवाशांना स्टेशनमध्ये फिरणे सोपे होईल आणि प्रतीक्षेसाठी तसेच इतर कामांसाठी ऊन-पावसापासून संरक्षण देणारी प्रशस्त जागा मिळेल.

रेल लँड डेव्हलपमेंट अथॉरिटीचे (RLDA) मुख्य प्रकल्प अधिकारी पवन कुमार पाटील यांनी सांगितले की, उंच कॉन्कोर्स हा अजनी पुनर्विकास प्रकल्पाचा गाभा आहे. ते म्हणाले, "Founding Level 1 is complete and slab and roof launching is in progress. Once commissioned, it will integrate East and West sides and provide world-class amenities to passengers. Ajni will emerge as a major satellite terminal for Nagpur." या एकत्रित रचनेमुळे प्रवाशांची हालचाल सुधारेल आणि परिसरातील वाढत्या रेल्वे वाहतुकीला तोंड देणे स्टेशनला शक्य होईल, अशी अपेक्षा आहे.

सध्या तीन प्लॅटफॉर्म सुरू आहेत. प्रकल्पाच्या तपशिलानुसार, सध्याच्या रचनेच्या दोन्ही बाजूंना प्रत्येकी दोन असे आणखी चार प्लॅटफॉर्म उभारण्याचे काम सुरू आहे. पुनर्विकासाचे काम सुरू असतानाही प्रवासी सेवा खंडित होऊ नयेत म्हणून गाड्यांचे संचालन सध्या पश्चिम बाजूकडून, प्लॅटफॉर्म १ आणि २ वरून केले जात आहे.

मात्र पश्चिमेकडील गर्डर बसवण्याचे काही काम बाकी आहे. अजनी स्टेशनसमोरचा भुयारी रस्ता, म्हणजेच रोड अंडरब्रिज (RUB), अजून बांधकामाधीन आहे, हे त्यामागचे कारण आहे. रस्त्याचे काम पूर्ण झाल्यानंतर उरलेले गर्डर बसवण्याचे काम हाती घेतले जाईल, असे अधिकाऱ्यांनी सांगितले. रेल्वेचे बांधकाम आणि रस्त्याची कामे यांचा ताळमेळ या पुनर्विकासात महत्त्वाचा आहे, कारण पूर्ण झालेल्या सुविधांमुळे स्टेशनपर्यंत दोन्ही बाजूंनी पोहोचणे सोपे व्हावे, असा हेतू आहे.

पश्चिमेकडे जी+१ मजल्यांची स्टेशन इमारतही उभी राहत आहे. ही इमारत काँग्रेस नगर मेट्रो स्टेशनशी जोडून एकत्रित सुविधा म्हणून विकसित केली जात आहे. त्यामुळे भारतीय रेल्वे आणि नागपूर मेट्रो यांच्यात थेट जोडणी तयार होईल. रेल्वे आणि मेट्रो यांच्यात बदल करणे प्रवाशांना सोपे जाईल, तसेच शहराच्या वेगवेगळ्या भागांतून अजनीला येणाऱ्यांनाही पोहोचणे सोयीचे होईल, अशी अपेक्षा आहे.

पूर्व आणि पश्चिम अशा दोन्ही बाजूंनी प्रवेश, उंच प्रशस्त कॉन्कोर्स, जादा प्लॅटफॉर्म आणि मेट्रोशी जोडणी यामुळे पुनर्विकसित स्टेशनवर प्रवाशांचा अनुभव बराच सुधारेल, अशी अपेक्षा आहे. नागपूरच्या मुख्य रेल्वे स्टेशनला पूरक म्हणून सॅटेलाइट टर्मिनलच्या रूपात शहरातील रेल्वे वाहतूक सांभाळण्यात अजनीची भूमिका मोठी करण्याचा या पुनर्विकासाचा उद्देश आहे. आधुनिक स्टेशन इमारती, वाढलेले प्लॅटफॉर्म, वातानुकूलित कॉन्कोर्स आणि रेल्वे, रस्ता व मेट्रोची जोडणी यामुळे प्रवाशांची गर्दी कमी होईल, असे अपेक्षित आहे.

बांधकाम पुढे सरकत असताना मुख्य संरचनात्मक कामे पूर्ण करण्यावर भर आहे आणि त्याच वेळी गाड्यांचे संचालन सुरळीत ठेवले जात आहे. सुविधा सुरू झाल्यानंतर अजनी रेल्वे स्टेशन हे आधुनिक वाहतूक केंद्र बनेल, अशी अपेक्षा आहे.