रिझर्व्ह बँकेने रेपो रेट 5.50% वर नेला, कर्जाचे हप्ते वाढणार
आरबीआयच्या मौद्रिक धोरण समितीने रेपो रेट 25 बेसिस पॉईंट्सनी वाढवला असून होम, कार आणि पर्सनल लोनचा ईएमआय वाढणार आहे.
छायाचित्रे सत्यापित केलेली नाहीत
वाढती महागाई, कच्च्या तेलाचे उच्चांकी दर आणि रुपयाचे घसरते मूल्य या पार्श्वभूमीवर रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) कर्ज घेणाऱ्यांना मोठा धक्का दिला आहे. बँकेच्या मौद्रिक धोरण समितीने (MPC) आज झालेल्या बैठकीत रेपो रेट 25 बेसिस पॉईंट्सनी (0.25%) वाढवण्याचा निर्णय एकमताने घेतला.
या निर्णयामुळे रेपो रेट 5.25% वरून 5.50% वर पोहोचला आहे. फेब्रुवारी 2023 नंतर तब्बल साडेतीन वर्षांनी आरबीआयने केलेली ही रेपो रेटमधील पहिलीच वाढ आहे.
गव्हर्नर संजय मल्होत्रा यांच्या अध्यक्षतेखाली तीन दिवस चाललेल्या एमपीसी बैठकीनंतर या निर्णयाची अधिकृत घोषणा करण्यात आली. रेपो रेट वाढल्यानंतर स्टँडिंग डिपॉझिट फॅसिलिटी (SDF) दर 5.25% आहे, तर मार्जिनल स्टँडिंग फॅसिलिटी (MSF) दर आणि बँक दर (Bank Rate) 5.75% वर गेले आहेत. पुढील आर्थिक स्थितीसाठी समितीने आपले धोरण 'तटस्थ' (Neutral) ठेवले आहे, त्यामुळे बाजाराला काहीसा दिलासा मिळाला आहे.
ज्यांनी फ्लोटिंग व्याजदरावर (Floating Interest Rate) होम लोन, कार लोन किंवा पर्सनल लोन घेतले आहे, त्यांना या निर्णयाचा थेट फटका बसणार आहे. मात्र आरबीआयने दर वाढवला की सर्वच बँकांचा ईएमआय त्याच दिवशी वाढतो, असे नाही. प्रत्यक्षात किती परिणाम होतो, हे प्रत्येक बँकेचा लेंडिंग रेट आणि कर्जाची रीसेट सायकल यावर अवलंबून असते.
उदाहरणच घ्यायचे तर, एखाद्याने 50 लाख रुपयांचे गृहकर्ज 20 वर्षांसाठी 8.50% व्याजदराने घेतले असेल आणि हा दर 25 बेसिस पॉईंट्सनी वाढून 8.75% झाला, तर महिन्याचा ईएमआय 43,391 रुपयांवरून 44,186 रुपये होईल. म्हणजे दरमहा सुमारे 794 रुपयांचा अतिरिक्त खर्च वाढेल. पुढील 20 वर्षे हाच दर कायम राहिला, तर एकूण व्याजाचा खर्च 1.9 लाख रुपयांहून अधिक वाढेल.
आणखी एक उदाहरण 30 लाख रुपयांच्या होम लोनचे आहे. हे कर्ज 15 वर्षांसाठी 8.50% दराने घेतले असेल आणि दर 8.75% झाला, तर ईएमआय 29,542 रुपयांवरून 29,983 रुपये होईल. अशा कर्जदाराला दरमहा सुमारे 441 रुपये जास्त मोजावे लागतील, आणि वर्षाचा अतिरिक्त भार सुमारे 5,300 रुपये असेल.
फक्त गृहकर्जच नाही, तर कार लोन आणि वैयक्तिक कर्ज घेणाऱ्यांनाही या दरवाढीचा फटका बसणार आहे. 20 लाख रुपयांचे 5 वर्षांचे कर्ज असेल आणि व्याजदर 25 बेसिस पॉईंट्सनी वाढून 10.50% वरून 10.75% झाला, तर ईएमआय 43,000 रुपयांवरून 43,236 रुपये होईल. त्यामुळे ग्राहकांवर दरमहा सुमारे 240 ते 250 रुपयांचा अतिरिक्त बोजा पडणार आहे.
थोडक्यात, महागाई, कच्च्या तेलाचे दर आणि रुपयाची घसरण या तिन्ही गोष्टींच्या पार्श्वभूमीवर एमपीसीने रेपो रेट 5.50% वर नेला असून, त्याचा परिणाम होम, कार आणि पर्सनल लोन घेतलेल्या सर्वांच्या मासिक हप्त्यावर टप्प्याटप्प्याने दिसणार आहे.
