३४ ट्रिलियन डॉलर्सचे कर्ज असूनही अमेरिकेत परदेशी गुंतवणुकीचा विक्रम, एआय तेजीमुळे गुंतवणूकदारांची पसंती

जगभरात सध्या मोठ्या प्रमाणावर उलथापालथ सुरू आहे. युद्धजन्य परिस्थितीचा फटका जवळपास सगळ्याच देशांना बसतो आहे आणि अमेरिकाही याला अपवाद नाही. अमेरिकेवरचं कर्ज सतत वाढत चाललंय, ३४ ट्रिलियन डॉलर्सपर्यंत पोहोचलंय. तरीही इतर देशांच्या तुलनेत अमेरिकेची परिस्थिती वेगळी दिसते, कारण याच काळात परदेशी गुंतवणूकदारांनी अमेरिकन इक्विटीत ओतलेला पैसा विक्रमी पातळीवर गेलाय. एवढं मोठं कर्ज असूनही अमेरिकेत परदेशातून येणारा पैसा कमी झालेला नाही, उलट तो वाढतच चालला आहे, हे या आकडेवारीतून समोर येतं.

जुलै महिन्याच्या आकडेवारीनुसार परदेशी गुंतवणूकदारांकडे अमेरिकन इक्विटीमध्ये तब्बल २४.३२ ट्रिलियन डॉलर्सची गुंतवणूक होती. इतिहासात ही तिसरी सर्वाधिक रक्कम ठरली आहे, म्हणजे यापूर्वी फक्त दोनदाच परदेशी गुंतवणूकदारांनी यापेक्षा जास्त रक्कम अमेरिकन इक्विटीत गुंतवलेली होती. वर्षाच्या सुरुवातीपासून पाहिलं तर अमेरिकन इक्विटीतील परदेशी गुंतवणूक २.२२ ट्रिलियन डॉलर्सने, म्हणजेच १०% ने वाढलेली आहे. थोडक्यात, या वर्षाच्या सुरुवातीला जेवढी गुंतवणूक होती, त्यात काही महिन्यांतच लक्षणीय भर पडली आहे.

ही वाढ फक्त यंदाच्या वर्षापुरती मर्यादित नाही. २०२२ पासूनचा आकडा बघितला, तर तो १२.३ ट्रिलियन डॉलर्सवर पोहोचला आहे, म्हणजे तब्बल १०३% ची वाढ झाली आहे. या काळात परदेशी गुंतवणूकदारांची अमेरिकन इक्विटीतील गुंतवणूक जवळपास दुप्पट झाल्याचं यावरून स्पष्ट होतं. यामुळे अमेरिकन इक्विटीतील परदेशी गुंतवणूक आता अमेरिकेच्या एकूण आर्थिक मालमत्तेच्या ६०% पर्यंत पोहोचली असून हा एक विक्रम आहे. गंमत म्हणजे हे प्रमाण २००० सालच्या डॉट-कॉम बबलच्या वेळी जेवढं होतं, त्यापेक्षाही जवळपास ६ टक्के पॉइंट्सने जास्त आहे. त्या काळातही तंत्रज्ञान क्षेत्रातील कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये मोठी तेजी आली होती आणि गुंतवणूकदारांचा ओढा वाढला होता, पण आताचं प्रमाण त्यापेक्षाही जास्त आहे. यावरूनच सध्या परदेशी गुंतवणूकदारांना अमेरिकन इक्विटीत किती रस आहे, हे स्पष्ट होतं.

या मागचं मुख्य कारण म्हणजे अमेरिकेने आर्टिफिशियल इंटेलिजन्समध्ये (एआय) केलेली मोठी गुंतवणूक. जगभरात एआयशी संबंधित शेअर्समध्ये अलीकडच्या काळात लक्षणीय तेजी दिसून आली आहे. त्यामुळे जागतिक गुंतवणूकदार अमेरिकेच्या या एआय तेजीत उतरत आहेत. याला कारणंही तशीच आहेत, कारण अमेरिकेकडे जगातली सगळ्यात मजबूत तांत्रिक पायाभूत सुविधा आहे, मोठी आर्थिक बाजारपेठ आहे आणि उत्पादकता वाढण्याबाबत मोठ्या अपेक्षाही आहेत. म्हणजेच केवळ सध्याची कामगिरी नव्हे, तर पुढे उत्पादकता आणखी वाढेल या अपेक्षेमुळेही गुंतवणूकदार अमेरिकेकडे आकर्षित होत आहेत.

माइक्रोसॉफ्ट, अल्फाबेट, मेटा आणि ॲमेझॉनसारख्या मोठ्या कंपन्या अमेरिकेत एआयवर मोठी बाजी लावत आहेत. एनव्हिडियासारख्या हार्डवेअर क्षेत्रातल्या दिग्गज कंपन्यांचं जागतिक कृत्रिम बुद्धिमत्ता पायाभूत सुविधांवर नियंत्रण आहे. अमेरिकेतल्या चिप उत्पादक आणि डिजिटल पायाभूत सुविधा कंपन्या विक्रमी नफा कमावत असून प्रति शेअर कमाईही मजबूत आहे. याच कारणांमुळे जगभरातले गुंतवणूकदार सध्या अमेरिकेत गुंतवणूक करण्याला प्राधान्य देत आहेत.