तिशीतच वाढतोय ब्लड प्रेशर, लक्षणं दिसत नाहीत म्हणून धोका जास्त

तिशीत असलेल्या तरुणांनाही आता हाय बीपीचा त्रास होऊ लागलाय, आणि यातली सगळ्यात मोठी अडचण म्हणजे या आजाराची कुठलीच लक्षणं दिसत नाहीत. गुरुग्रामच्या मेदांता हॉस्पिटलमधले हार्टचे मोठे डॉक्टर डॉ. गगनदीप एस यांनी याबद्दल सविस्तर सांगितलंय. त्यांच्या मते हाय बीपीची खरी समस्या हीच आहे की हा आजार बाहेरून काहीच लक्षण दाखवत नाही.

बीपी वाढला की छाती दुखेल किंवा धाप लागेल असं अनेकांना वाटतं, पण प्रत्यक्षात तसं काहीच होत नाही. माणूस दिवसभर नेहमीसारखं काम करत राहतो आणि आपण एकदम ठीक आहोत असं त्याला वाटतं. पण त्याचवेळी शरीरात रक्तवाहिन्यांवर हळूहळू परिणाम होत असतो. हृदयाला प्रत्येक ठोक्याला जास्त जोर लावावा लागतो आणि नसा कडक व्हायला लागतात. म्हणूनच डॉक्टर हाय बीपीला सायलेंट किलर म्हणजे शांतपणे मारणारा आजार म्हणतात. बाहेरून काहीच दिसत नाही, पण आतून शरीर पोखरलं जात असतं.

डॉ. गगनदीप सांगतात की आता 30 ते 32 वर्षांची तरुण मुलं त्यांच्याकडे येतात. दिसायला एकदम फिट, जिमला जाणारी, रोज ऑफिसला जाणारी, पण तपासलं की बीपी वाढलेला दिसतो. काही जणांना तर औषधं सुरू करावी लागतात. याचं मुख्य कारण म्हणजे आजची लाईफस्टाईल. दिवसभर लॅपटॉपसमोर बसणं, रात्री उशिरापर्यंत मोबाईल बघत बसणं, नीट झोप न होणं, जेवणात जास्त मीठ, बाहेरचं फास्ट फूड आणि पॅकेटमधलं खाणं, त्यात कामाचा स्ट्रेस, या सगळ्यामुळे लहान वयातच बीपी वाढू लागतो. बीपी एका दिवसात वाढत नाही, तो काही महिने किंवा वर्षभरात हळूहळू वाढत जातो, त्यामुळे लगेच लक्षात येत नाही. आणि लक्षात येईपर्यंत उशीर झालेला असतो. वेळेत लक्ष दिलं नाही तर पुढे जाऊन हार्ट अटॅक, स्ट्रोक किंवा किडनी खराब होण्याचा मोठा धोका असतो.

बीपी फक्त पन्नाशीनंतर तपासायचा असतो हा एक मोठा गैरसमज आहे. डॉक्टरांच्या मते तिशीच्या व्यक्तीनेही वर्षातून कमीत कमी 5 ते 10 वेळा तरी बीपी तपासला पाहिजे. बीपी तपासायला जेमतेम दोन मिनिटं लागतात, पण त्यामुळे एखादा प्रॉब्लेम आधीच लक्षात येऊ शकतो. एक गोष्ट लक्षात ठेवायला हवी, एकदा बीपी जास्त आला म्हणजे लगेच हाय बीपीचा आजार आहे असं समजायचं कारण नाही, कधी कधी टेन्शनमुळेही बीपी वाढतो. त्यामुळे एक-दोन आठवडे रोज तपासा आणि सारखाच जास्त येत असेल तरच डॉक्टरकडे जा.

बीपीपासून लांब राहण्यासाठी काही मोठं करायची गरज नाही, फक्त रोजच्या सवयी बदलायला हव्यात. सगळ्यात आधी खाणं सुधारा, जास्त मीठ असलेलं बाहेरचं खाणं, फास्ट फूड, चिप्स, कुरकुरे कमी करा आणि घरचं साधं जेवण खा. दिवसभर बसून न राहता चालायला लागा, रोज कमीत कमी दोन ते तीन हजार पावलं चाला, जिम शक्य नसेल तरी चालणं चुकवू नका. रोज सहा ते आठ तास शांत झोप घ्या आणि रात्री उशिरापर्यंत मोबाईल बघत बसू नका. आणि सगळ्यात महत्त्वाचं म्हणजे स्ट्रेस कमी करा, कामाचा ताण सतत डोक्यावर घेऊ नका, स्वतःसाठी थोडा वेळ काढा. तिशीचं वय म्हणजे म्हातारपण नाही, पण शरीराची काळजी घ्यायला सुरुवात करण्यासाठी हेच योग्य वय आहे.