वक्रतुंड संकष्टी चतुर्थी २९ ऑक्टोबरला; चंद्रोदय रात्री ८:१७ वाजता उगवण्याची शक्यता

ऑक्टोबर महिन्यातील संकष्टी चतुर्थी यंदा गुरुवार, २९ ऑक्टोबर रोजी आहे. या महिन्यात येणाऱ्या चतुर्थीला वक्रतुंड संकष्टी चतुर्थी असे म्हटले जाईल. पंचांगानुसार ही तारीख कार्तिक महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील चतुर्थीला येते. काही ठिकाणी याच दिवशी करवा चौथही साजरी केली जाणार आहे.

संकष्टी चतुर्थीचा उपवास दर महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील चतुर्थी तिथीला पाळला जातो. धार्मिक श्रद्धेनुसार, या दिवशी भगवान गणेशाची पूजा केली तर जीवनातले अडथळे दूर होतात आणि सुख-समृद्धी मिळते. म्हणूनच या दिवशी गणपतीची पूजा करण्याची आणि उपवास ठेवण्याची परंपरा चालत आलेली आहे.

आता तिथीची वेळ पाहू. पंचांगानुसार चतुर्थी तिथी गुरुवार, २९ ऑक्टोबर रोजी पहाटे अंदाजे १:०६ वाजता सुरू होईल. त्याच दिवशी रात्री अंदाजे १०:०९ वाजता ती संपेल. मात्र कॅलेंडर आणि गणना करण्याच्या पद्धतीनुसार तारखेत थोडा फरक पडू शकतो. त्यामुळे आपल्या स्थानिक कॅलेंडरप्रमाणे वेळ तपासून घेतलेली बरी.

पूजा कशी करायची, असा प्रश्न अनेकांना असतो. वक्रतुंड संकष्टी चतुर्थीला संध्याकाळी गणपतीची पूजा करण्याची प्रथा आहे. देवघरात किंवा घरातल्या एखाद्या स्वच्छ जागी गणपतीची मूर्ती किंवा चित्र ठेवावे. त्यानंतर दिवा लावावा आणि दुर्वा व फुले वाहावीत. फळे किंवा मोदकाचा नैवेद्य दाखवावा. पुढे गणेश मंत्राचा जप करावा आणि उपवासाची कथा वाचावी किंवा ऐकावी.

या दिवशीच्या पूजेचे महत्त्वही सांगितले जाते. धार्मिक श्रद्धेनुसार, वक्रतुंड संकष्टी चतुर्थीला भगवान गणेशाची पूजा भक्ती, ज्ञान, शांती आणि सुख मिळावे या इच्छेने केली जाते. भक्त आपापल्या श्रद्धेनुसार आणि घरच्या परंपरेनुसार उपवास करतात. उपवास करायचा की नाही, हे प्रत्येकाच्या वैयक्तिक श्रद्धेवर अवलंबून आहे. शिवाय आपले आरोग्य आणि सोय यांचाही विचार करणे महत्त्वाचे आहे.

संकष्टीच्या दिवशी चंद्रोदयाची वेळ महत्त्वाची मानली जाते. २९ ऑक्टोबर रोजी चंद्र अंदाजे रात्री ८:१७ वाजता उगवण्याची शक्यता आहे. इतर शहरांमध्ये ही वेळ वेगळी असू शकते. चंद्रदर्शन झाल्यावर चंद्राची पूजा करून प्रार्थना करण्याची परंपरा आहे. उपवास करणारे लोक आपापल्या भागातल्या चंद्रोदयाच्या वेळेनुसार हा विधी करू शकतात.

थोडक्यात, गुरुवारी २९ ऑक्टोबरला तिथी पहाटे सुरू होऊन रात्री संपेल, संध्याकाळी गणपतीची पूजा होईल आणि रात्री चंद्रोदयानंतर चंद्राची पूजा करून उपवासाची सांगता केली जाईल. धर्म, ज्योतिष आणि वास्तु यांसारख्या विषयांवरील ही माहिती केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहे. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.