1 ऑक्टोबरपासून एलपीजी, एसबीआय एटीएम, एफडीसह दहा गोष्टींचे नियम बदलणार

सप्टेंबर महिना संपत आला आहे आणि 1 ऑक्टोबर 2026 पासून देशभरात अनेक महत्त्वाच्या नियमांत बदल होणार आहेत. यातले काही बदल बँकिंग आणि गुंतवणुकीशी जोडलेले आहेत, तर काहींचा थेट परिणाम घरच्या बजेटवर होणार आहे. एलपीजी सिलेंडरचे भाव आणि अनुदान, एसबीआयच्या एटीएममधून पैसे काढणे, एफडीचे व्याजदर आणि टीव्ही-एसीसारख्या वस्तूंच्या किमती अशा अनेक ठिकाणी फरक दिसणार आहे.

सगळ्यात आधी एलपीजीचा विषय. दर महिन्याच्या पहिल्या तारखेला इंधन कंपन्या एलपीजी सिलेंडरच्या किमतींचा आढावा घेतात. त्यामुळे 1 ऑक्टोबरला घरगुती आणि व्यावसायिक सिलेंडरचे नवीन दर जाहीर होऊ शकतात. भाव वाढो किंवा कमी होवो, त्याचा थेट परिणाम स्वयंपाकघराच्या बजेटवर होईल.

अनुदानित घरगुती सिलेंडर घेणाऱ्या ग्राहकांसाठी आधारवर आधारित बायोमेट्रिक प्रमाणीकरण म्हणजेच ई-केवायसी (e-KYC) अनिवार्य केले जात आहे. ज्यांनी ही प्रक्रिया आधीच पूर्ण केली आहे, त्यांना ती पुन्हा करावी लागणार नाही. तसेच 1 ऑक्टोबरपासून सिलेंडरच्या डिलिव्हरीच्या वेळी नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांकावर येणाऱ्या वन टाईम पासवर्डने (OTP) पडताळणी करण्याची व्यवस्था सुरू होण्याची माहिती आहे. म्हणजे सिलेंडर घेताना ग्राहकाला मोबाईलवर आलेला ओटीपी सांगावा लागू शकतो.

स्टेट बँक ऑफ इंडियाच्या (SBI) काही खातेदारांसाठी एटीएममधून पैसे काढण्याचे नियम बदलत आहेत. बेसिक सेव्हिंग्स बँक डिपॉझिट (BSBD) खात्यात महिन्यातून 4 वेळा पैसे काढणे मोफत असेल. त्यानंतरच्या प्रत्येक जादा व्यवहारावर 15 रुपये आणि लागू जीएसटी भरावा लागेल. पगारदार खातेदारांसाठीही मोफत व्यवहारांच्या मर्यादेत बदल सांगण्यात आले आहेत.

एफडीच्या व्याजदरांबाबतही 1 ऑक्टोबरपासून नवीन नियम लागू होतील. बँकांना ठेवींवरील व्याजदरांची माहिती आपल्या वेबसाईटवर अपडेट ठेवावी लागेल. मोठ्या रकमेच्या म्हणजेच बल्क डिपॉझिटवरील दरांची माहितीही ठरलेल्या वेळेत उपलब्ध करून देण्याची व्यवस्था करण्यात आली आहे. बल्क डिपॉझिट म्हणजे 3 कोटी रुपये किंवा त्याहून जास्त रकमेच्या ठेवी. मोठ्या ठेवींवर व्याजदर ठरवताना बँकांना जास्त लवचिकता देणे आणि ग्राहकांना दरांची स्पष्ट माहिती देणे, हा या नियमांचा मुख्य उद्देश आहे.

एनआरआयकडून स्थावर मालमत्ता विकत घेणाऱ्या निवासी व्यक्ती आणि हिंदू अविभाजित कुटुंबासाठी (HUF) टीडीएसची प्रक्रिया बदलत आहे. नवीन नियमानुसार वेगळा टॅक्स डिडक्शन अकाउंट नंबर (TAN) घेण्याऐवजी पॅनचा (PAN) वापर करून टीडीएसशी संबंधित प्रक्रिया पूर्ण करता येईल.

जन्म किंवा मृत्यूच्या नोंदणीत उशीर झाल्यास लागू होणारे नियम कडक केले जात आहेत. 21 दिवसांच्या आत नोंदणी करणे ही नेहमीची प्रक्रिया असेल. मात्र 21 दिवसांनंतर उशीर झाला, तर जादा कागदपत्रे आणि शुल्क लागू शकते.

सणासुदीच्या काळात टीव्ही, फ्रिज, एसी आणि इतर घरगुती इलेक्ट्रॉनिक वस्तू महाग होण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. अहवालानुसार कच्चा माल आणि मालवाहतुकीचा खर्च वाढल्याने कंपन्या किमती 5 ते 8 टक्क्यांपर्यंत वाढवू शकतात.

शेवटी बँकांच्या सुट्ट्या. ऑक्टोबरमध्ये साप्ताहिक सुट्ट्या आणि सणवार मिळून बँकांच्या शाखा एकूण 16 दिवस बंद राहू शकतात. बँकेत जाऊन काही महत्त्वाचे काम करायचे असेल, तर आपल्या शहरातील बँकेच्या सुट्ट्यांची यादी आधी तपासून घ्या. ऑनलाईन बँकिंग आणि डिजिटल सेवा मात्र सुट्ट्यांच्या काळातही सुरू राहतील.