वाढलेल्या मतदानाचा कौल कुणाला? पदवीधरमध्ये सोलापूर पुढे, शिक्षकमध्ये सातारा

पुणे विभागातील पदवीधर आणि शिक्षक मतदारसंघांसाठी झालेल्या मतदानाचा निकाल २७ ऑक्टोबरला जाहीर होणार आहे. त्याआधी पश्चिम महाराष्ट्रातील पाचही जिल्ह्यांत मतदानाचे वेगवेगळे चित्र समोर आले आहे.

पदवीधर मतदारसंघात सोलापूर जिल्ह्याने बाजी मारली आणि सर्वाधिक मतदान नोंदवले, तर सांगलीत सर्वात कमी मतदान झाले. राजकीय विश्लेषकांसाठी हा फरक चर्चेचा विषय ठरला आहे. शिक्षक मतदारसंघात मात्र सातारा जिल्हा आघाडीवर राहिला. या मतदारसंघात सातारा आणि सोलापूरमध्ये मतदान जास्त झाले, तर पुण्यात ते तुलनेने कमी राहिले. दोन्ही मतदारसंघांत पुणे जिल्ह्याची टक्केवारी सर्वात कमी आहे.

या आकडेवारीचा निकालावर काय परिणाम होणार, याबद्दल राजकीय वर्तुळात प्रचंड उत्सुकता आहे. जिल्ह्यांतला मतदानाचा कल, स्थानिक राजकीय गणिते आणि वेगवेगळ्या पक्षांची संघटनेची ताकद, या सगळ्याकडे लोक पाहत आहेत. पुणे विभागातल्या पाचही जिल्ह्यांत स्थानिक नेतृत्व, शैक्षणिक संस्था, सहकारी क्षेत्र आणि पक्षांच्या संघटनांचे जाळे राजकीयदृष्ट्या खूप महत्त्वाचे मानले जाते.

पश्चिम महाराष्ट्रातील पारंपरिक राजकीय गणितांच्या पार्श्वभूमीवर काँग्रेस, राष्ट्रवादी काँग्रेसचे वेगवेगळे गट आणि भाजप, या सगळ्यांनी निवडणुकीत ताकद लावली. म्हणूनच फक्त मतदानाची टक्केवारी नाही, तर उमेदवारांचा वैयक्तिक जनसंपर्क, स्थानिक नेत्यांचा प्रभाव आणि पक्षांचे संघटनेचे नियोजन हेही निकालात निर्णायक ठरणार आहे.

पदवीधर मतदारसंघात राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरदचंद्र पवार) पक्षाच्या हर्षदा देशमुख-जाधव आणि भाजपच्या डॉ. स्मिता जाधव यांच्यात थेट लढत आहे, आणि सगळ्यांचे लक्ष तिकडे लागले आहे. शिक्षक मतदारसंघात काँग्रेसचे विद्यमान आमदार जयंत आसगावकर, भाजपचे कौस्तुभ गावडे आणि इतर अपक्ष उमेदवार रिंगणात असल्याने लढत बहुरंगी आणि चुरशीची झाली आहे. प्रमुख पक्षांची संघटनेची ताकद आणि उमेदवारांचा वैयक्तिक संपर्क यांची या निवडणुकीत खरी कसोटी लागली आहे.

जिल्ह्यांतल्या मतदानातील फरकामागे मतदारांचा निरुत्साह, स्थानिक प्रचार यंत्रणेतल्या त्रुटी, उमेदवारांचा संपर्क आणि पक्षांची संघटनेतली सक्रियता असे अनेक घटक कारणीभूत असू शकतात. तरीही फक्त मतदानाच्या टक्केवारीवरून कोणत्या पक्षाला जास्त पाठिंबा मिळाला, असा थेट निष्कर्ष काढता येणार नाही. मतांची विभागणी, उमेदवारांचा स्थानिक प्रभाव आणि पसंतीक्रमानुसार होणारी मतमोजणी हे मुद्दे निकालासाठी महत्त्वाचे ठरतील.

त्यामुळे २७ ऑक्टोबरला होणाऱ्या मतमोजणीकडे उमेदवारांसह राजकीय पक्षांचे लक्ष लागले आहे. जिल्हानिहाय मतदानाचे हे वेगवेगळे चित्र नेमके कुणाच्या बाजूने कौल देणार, याचे उत्तर मतमोजणीनंतरच स्पष्ट होईल.