अन्न व औषध प्रशासनाची रिलायन्स रिटेल आणि ब्लिंकिटवर कारवाई, परवाने निलंबित

महाराष्ट्राच्या अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) चाकण येथील Reliance Retail Limited आणि निघोजे येथील Blinkit Commerce Pvt. Ltd. यांना परवाना निलंबनाचे आदेश दिले आहेत. तपासणीत मुदत संपलेले आणि खराब झालेले अन्न आढळले, तसेच त्याच्या विल्हेवाटीच्या पडताळता येण्याजोग्या नोंदी नव्हत्या, असे निरीक्षकांनी नोंदवले. शुक्रवारी काढलेल्या प्रसिद्धिपत्रकात प्रशासनाने ही माहिती दिली. पुणे, 30 ऑक्टोबर 2026.

पुणे जिल्ह्यातील ही दोन्ही आस्थापने ऑक्टोबरमध्ये राबवलेल्या विशेष मोहिमेत आली होती. मुदत संपलेले, खराब, नाकारलेले किंवा नुकसान झालेले अन्न विल्हेवाटीच्या नावाखाली पुन्हा बाजारात येऊ नये, हा या मोहिमेचा हेतू होता. प्रशासनाने सांगितले की सहा परवाने तात्काळ प्रभावाने निलंबित केले, आणखी दोन आस्थापनांविरुद्ध निलंबनाचे आदेश निघाले आणि दोन FIR दाखल झाल्या.

चाकण आणि निघोजेतील आस्थापनांशी संबंधित साठ्याची एकत्रित किंमत 6.49 लाख रुपये असल्याचे प्रसिद्धिपत्रकात म्हटले आहे. ही रक्कम दोन ठिकाणी कशी विभागली आहे आणि निलंबनाचे आदेश कोणत्या तारखांना निघाले, हे त्यात सांगितलेले नाही.

कारवाई झालेल्या सर्व आस्थापनांचा मिळून साठा सुमारे 5 कोटी रुपयांचा असल्याचे पत्रकातील तक्त्यात दिले आहे. तक्त्यात ही जप्त केलेल्या साठ्याची किंमत म्हटली आहे. मात्र काही तपशीलवार नोंदींमध्ये साठा सापडला किंवा नोंदवला असे म्हटले आहे, तो जप्त केल्याचे स्पष्ट लिहिलेले नाही.

मुदत संपलेले आणि नाकारलेले अन्न आस्थापनातून बाहेर गेल्यावर त्याचे काय झाले, हे व्यावसायिकांना सिद्ध करता येते का, यावर तपासणीत भर होता, असे प्रशासनाने सांगितले. "मुदत संपलेला, खराब किंवा नाकारलेला साठा फक्त विल्हेवाट लावणाऱ्या विक्रेत्याकडे सोपवला, एवढे सांगणे पुरेसे नाही," असे प्रसिद्धिपत्रकात म्हटले आहे. वाहतूक, स्वीकार आणि अंतिम नष्ट करणे किंवा कायदेशीर विल्हेवाट यातून मालाचा प्रवास नोंदींमधून दिसला पाहिजे, असेही प्रशासनाने नमूद केले.

भिवंडीतील वडपे येथील Reliance Consumer Products Limited च्या गोदामात निरीक्षकांना सुमारे 4.92 लाख रुपयांचा मुदत संपलेला आणि खराब झालेला साठा आढळला. मालाचे प्रमाण, वाहतूक, स्वीकार आणि अंतिम विल्हेवाट याच्या नोंदी अपुऱ्या होत्या, असे प्रशासनाने सांगितले. सुनावणीनंतर 15 ऑक्टोबरला या आस्थापनाचा परवाना तात्काळ प्रभावाने निलंबित केला.

Reliance Retail Limited च्या वडपे येथील गोदामाचा परवानाही 15 ऑक्टोबरला निलंबित झाला. क्वारंटाइन विभागात सुमारे 300 किलो खराब आणि मुदत संपलेला साठा सापडला. अंतिम विल्हेवाटीचे प्रमाणपत्र, गाड्यांचा तपशील आणि वजनपावत्या सादर केल्या गेल्या नाहीत. प्रसिद्धिपत्रकात या साठ्याची किंमत 51,264 रुपये दिली आहे.

अंबरनाथजवळील उसाटणे येथील Zomato Hyperpure Pvt. Ltd. मध्ये खराब, मुदत संपलेली किंवा नाकारलेली 5,431 उत्पादने आढळली. त्यांचे वजन सुमारे 9,590 किलो आणि किंमत 7.81 लाख रुपये आहे. स्वच्छता, शीतसाखळी आणि वाहनांशी संबंधित त्रुटीही नोंदवल्या. सुनावणीनंतर 15 ऑक्टोबरला या आस्थापनाचा परवाना निलंबित झाला.

भिवंडीतील पिंपळास नव्हे, तर पागाव गावातील Blink Commerce Pvt. Ltd. च्या गोदामात मुदत संपलेले आणि खराब झालेले सुमारे 18,405 अन्नपदार्थ आढळले, ज्यांची किंमत 32.72 लाख रुपये आहे. प्रतिनिधीने विल्हेवाट एजन्सींशी झालेल्या करारांचा उल्लेख केला, पण वाहतूक, वजन, स्वीकार आणि अंतिम विल्हेवाटीच्या आवश्यक नोंदी अपुऱ्या होत्या, असे प्रशासनाने सांगितले. परवाना 22 ऑक्टोबरला निलंबित झाला आणि 23 ऑक्टोबरला भिवंडी तालुका पोलीस स्टेशनमध्ये FIR दाखल झाली.

भिवंडीत पडघा टोल नाक्याजवळील One K-Square Park मधील Cloudstore Retail Pvt. Ltd. वरही कारवाई झाली. तेथे मुदत संपलेले, खराब आणि नाकारलेले 7,566 अन्नपदार्थ आढळले, ज्यांची किंमत 6.88 लाख रुपये आहे. विल्हेवाट करणाऱ्या विक्रेत्याचा करार सादर झाला, पण मालाची वाहतूक आणि नष्ट करणे स्वतंत्रपणे तपासता येईल अशा पूर्ण नोंदी नव्हत्या, असे प्रशासनाने सांगितले. परवाना 26 ऑक्टोबरला निलंबित झाला आणि त्याच दिवशी पडघा पोलीस स्टेशनमध्ये FIR दाखल झाली.

नवी मुंबईत तुर्भे येथील Sawla Foods and Cold Storage Pvt. Ltd. मध्ये 24 आणि 25 ऑक्टोबरला झालेल्या तपासणीत सुमारे 4.13 कोटी रुपयांचे 91,353 किलो अन्न जप्त केले, असे प्रशासनाने सांगितले. या कोल्ड स्टोअरमध्ये विविध अन्न व्यावसायिकांचा माल होता. जप्त मालात सुमारे 17,144 किलो माल मुदत संपलेला म्हणून ओळखला गेला. लेबल नसलेले आणि चुकीचे लेबल असलेले अन्नही त्यात होते, असे प्रशासनाने म्हटले. अधिकाऱ्यांनी विश्लेषणासाठी 32 नमुने घेतले आणि आस्थापनाचा परवाना निलंबित केला.

भिवंडीतील नायगाव रोडवरील Discount Store मध्ये विक्रीसाठी ठेवल्याचा आरोप असलेले, सुमारे 80,575 रुपयांचे मुदत संपलेले, खराब आणि गळणारे अन्न निरीक्षकांनी जप्त केले. खरेदी बिले, आवक नोंदी आणि पुरवठादारांची कागदपत्रे उपलब्ध नव्हती, असे प्रशासनाने सांगितले.

भिवंडीतील चाविंद्रा येथे M/s Gulzar Abdul Mubin Khan मध्ये सुमारे 429 किलो खराब, मुदत संपलेले किंवा नुकसान झालेले अन्न आढळले, ज्याची किंमत 86,825 रुपये आहे. वैध नोंदणी किंवा परवान्याशिवाय अन्न साठवले आणि विकले जात होते, तसेच अस्वच्छ परिस्थिती होती, असे प्रशासनाने सांगितले. व्यवसाय बंद ठेवण्याचे निर्देश दिले आहेत.

भिवंडीतील खोणी आणि कांबा गावातील B. K. Dispose च्या जागेत मालाचा स्रोत, प्रमाण आणि प्रत्यक्ष विल्हेवाट याची पडताळणी सुरू आहे, असे प्रशासनाने सांगितले. आवक आणि जावक नोंदवह्या तसेच अंतिम विल्हेवाटीचा पुरावा या आवश्यक नोंदी उपलब्ध नसल्याचे सांगितले जाते. "विक्रेत्याचे नाव, करार किंवा कर बीजक असणे म्हणजे प्रत्यक्षात विल्हेवाट झाली असे सिद्ध होत नाही," असे प्रसिद्धिपत्रकात म्हटले आहे.

परवाना निलंबन ही प्रतिबंधात्मक नियामक कारवाई असल्याचे प्रशासनाने म्हटले आहे. गुन्हेगारी जबाबदारी तपास आणि न्यायालयीन प्रक्रियेतून ठरेल, असेही प्रशासनाने सांगितले. विल्हेवाटीच्या नोंदी नसणे एवढ्याने अन्नाची पुन्हा विक्री झाली असे सिद्ध होत नाही.