मुंबई पोलिसांच्या श्वान पथकात बेल्जियन मॅलिनोईसच्या सहा कुत्र्यांची भर

व्हीआयपींच्या भेटींपूर्वी स्फोटकांचा शोध आणि सुरक्षा व्यवस्था अधिक चांगली करण्यासाठी मुंबई पोलीस आपल्या श्वान पथकात सहा बेल्जियन मॅलिनोईस कुत्र्यांची भर घालत आहेत. नव्याने दाखल झालेल्या या सहा कुत्र्यांपैकी एकाने आपले प्रशिक्षण पूर्ण केले आहे. उरलेले पाच कुत्रे सध्या पुण्यातील शिवाजीनगर प्रशिक्षण केंद्रात विशेष प्रशिक्षण घेत आहेत.

संवेदनशील ठिकाणे, हाय-प्रोफाइल ठिकाणे आणि व्हीआयपींचा दौरा असलेल्या परिसरात आधीच प्रतिबंधात्मक सुरक्षा तपासणी करण्याची पोलिसांची क्षमता वाढवणे, हा या निर्णयाचा उद्देश आहे.

नव्याने आलेल्या बेल्जियन मॅलिनोईस कुत्र्यांना स्फोटकांचा शोध घेण्यासाठी आणि सुरक्षा तपासणीच्या वेळी पोलिसांना मदत करण्यासाठी तयार केले जात आहे. बॅगांची तपासणी करणे, खोल्यांची झडती घेणे आणि संभाव्य धोक्यांसाठी मोकळ्या जागा तपासणे, अशी कामे त्यांच्याकडे असतील.

व्हीआयपींच्या भेटीआधी हे प्रशिक्षित कुत्रे सुरक्षा पथकांना जागा आणि आजूबाजूचा परिसर मोकळा करून घेण्यात मदत करतील. मोठ्या सुरक्षा व्यवस्थेचा भाग म्हणून प्रवेशाच्या जागा आणि इतर संवेदनशील ठिकाणांच्या तपासणीतही ते मदत करतील.

वेग, दमछाक सहन करण्याची ताकद, सतर्कता आणि आज्ञा पाळण्याची क्षमता यासाठी बेल्जियन मॅलिनोईस कुत्रे ओळखले जातात. त्यामुळे अवघड सुरक्षा कामांसाठी ते खूप चांगले ठरतात. त्यांची चपळाई आणि नेमक्या गोष्टीवर लक्ष केंद्रित करून शोध घेण्याचे कौशल्य, कमी वेळात पूर्ण तपासणी करावी लागते अशा मोहिमांमध्ये त्यांना मोलाचे बनवते.

मुंबई पोलिसांच्या श्वान पथकात सध्या चार जातींचे ३० कुत्रे आहेत. यात बेल्जियन मॅलिनोईस, लॅब्राडोर, जर्मन शेफर्ड आणि डॉबरमन यांचा समावेश आहे.

पोलीस दल केवळ बेल्जियन मॅलिनोईस कुत्र्यांचे पथक करण्याच्या दिशेने जाण्याचाही विचार करत आहे. प्रस्तावित पद्धतीनुसार, इतर जातींचे कुत्रे हळूहळू कमी केले जाऊ शकतात. त्यामुळे विशेष सुरक्षा आणि शोध कामांसाठी एकाच जातीवर अधिक भर देता येईल. मात्र हा प्रस्तावित बदल अजूनही विचाराधीन आहे. तो लागू झाल्यास मुंबई पोलिसांच्या श्वान विभागाच्या रचनेत तो मोठा बदल ठरेल.

यापूर्वी मुंबई पोलिसांनी जानेवारी २०१९ मध्ये पहिल्यांदा आपल्या श्वान पथकात पाच बेल्जियन मॅलिनोईस कुत्र्यांना सामील केले होते. स्फोटकांचा शोध आणि प्रतिबंधात्मक सुरक्षा कारवायांमध्ये आपली क्षमता वाढवण्याची दलाची इच्छा आहे आणि ही नवी भर त्याच अनुभवावर आधारित आहे.

संवेदनशील ठिकाणे, सार्वजनिक सभा आणि हाय-प्रोफाइल कार्यक्रमांच्या सुरक्षा नियोजनात श्वान पथके महत्त्वाची भूमिका बजावतात. एखादा कार्यक्रम किंवा व्हीआयपींची हालचाल सुरू होण्यापूर्वी संभाव्य धोके ओळखण्यासाठी गाड्या, खोल्या, प्रवेशाच्या जागा आणि मोकळ्या जागा तपासताना प्रशिक्षित कुत्रे अधिकाऱ्यांना खास मदत करू शकतात.