आयात आणि मालवाहतूक महागली, दिवाळीत सुकामेवा चढ्या भावात; वाशी APMC मध्ये विक्री घटली

यंदाच्या दिवाळीत अनेकांच्या खरेदीच्या पिशवीतून सुकामेव्याचा पारंपरिक बॉक्स गायब होण्याची शक्यता आहे. आयात आणि वाहतुकीचा खर्च वाढल्याने सणासुदीतले हे आवडते पदार्थ दिवसेंदिवस महाग होत आहेत. नवी मुंबईतील APMC घाऊक बाजारात व्यापारी सणाच्या व्यवसायात मोठी घसरण झाल्याचे सांगतात. दिवाळीत नेहमी जितकी विक्री होते, त्याच्या अवघी १० ते १५ टक्के विक्री सध्या होत आहे.

भाववाढ सर्वात जास्त बदाम आणि पिस्त्यात दिसते. गेल्या वर्षी बदाम सुमारे ७५० रुपये किलोने मिळत होता, तो आता ९५० रुपये किलो झाला आहे, म्हणजे २०० रुपयांची वाढ. पिस्ता गेल्या वर्षी सुमारे १२०० रुपये किलो होता, तो आता १५०० रुपये किलोवर गेला आहे. मात्र सगळ्या प्रकारांमध्ये एकसारखी वाढ झालेली नाही.

काही उच्च दर्जाचा आयात केलेला सुकामेवा बराच महाग झाला आहे, हे खरे. पण सोशल मीडियावर सगळ्याच सुकामेव्याचे भाव गगनाला भिडले आहेत असे सांगितले जाते, ते दिशाभूल करणारे आहे, असे व्यापारी म्हणतात.

मुंबईतील भागीरथ मुठा अँड कंपनीचे भागीदार गोपाल मुठा यांच्या म्हणण्यानुसार भाव वाढण्यामागे तीन कारणे आहेत. पहिले कारण इराणमधील संघर्ष. भू-राजकीय तणावामुळे आंतरराष्ट्रीय पुरवठा साखळी आणि आयात मालाची ने-आण यावर परिणाम झाला आहे. दुसरे कारण उत्पादनातील घट. पिकाचे उत्पादन अंदाजे ३० टक्क्यांनी कमी झाल्याचे व्यापारी सांगतात, त्यामुळे पुरवठ्यावर ताण आला आहे. तिसरे कारण मालवाहतुकीचा खर्च. आंतरराष्ट्रीय मालवाहतुकीचे दर आधी ५०० ते ८०० डॉलरच्या दरम्यान होते, ते आता जवळपास ८००० डॉलरवर गेले आहेत, असे मुठा यांनी सांगितले.

किरकोळ विक्रेत्यांना सर्वात मोठी चिंता सणाच्या विक्रीची आहे. बदाम, काजू, किशमिश, पिस्ता, अँप्रिकॉट आणि अंजीर यांना दिवाळीत घरी वापरण्यासाठी आणि भेट देण्यासाठी नेहमीच चांगली मागणी असते. पण उच्च दर्जाचे सुकामेव्याचे बॉक्स महाग झाल्याने ग्राहक कमी प्रमाणात खरेदी करत आहेत किंवा स्वस्त पर्याय निवडत आहेत.

वाशीतील APMC बाजारातील कंधार ट्रेडर्सचे व्यापारी दिनेश रमेशलाल डांग म्हणाले, \"अफगाणिस्तानातून येणाऱ्या सुकामेव्याला आधी २० ते २५ दिवस लागायचे, आता जवळपास तीन महिने लागत आहेत. इराणमधील संघर्ष, वाढलेला मालवाहतुकीचा खर्च आणि आयातीचा वाढलेला खर्च यांचा पुरवठा साखळीवर परिणाम झाला आहे. भाव वाढल्याने ग्राहक दिवाळीत नेहमी जितका सुकामेवा घेतात तितका घ्यायला तयार नाहीत. यंदाच्या सणात विक्री नेहमीच्या व्यवसायाच्या फक्त १० ते १५ टक्क्यांवर आली आहे.\"

ग्राहकांची पसंती बदलत असल्याचे भेटवस्तूंमध्येही दिसते. जे लोक आधी उच्च दर्जाच्या सुकामेव्याचे बॉक्स घ्यायचे, ते आता ब्लूबेरी, स्ट्रॉबेरी, ब्लॅकबेरी, घरी केलेली चॉकलेट्स आणि पारंपरिक दिवाळी फराळाकडे वळत आहेत.