सायन, विद्याविहार आणि गोरेगाव-मुलुंडमधील तीन नवे पूल गुरुवारी खुले होणार, महापालिकेची माहिती

मुंबईतील सायन, विद्याविहार आणि गोरेगाव-मुलुंड येथील तीन पुलांचे उद्घाटन गुरुवारी होणार असल्याचे बृहन्मुंबई महापालिकेने (BMC) बुधवारी जाहीर केले. या तिन्ही पुलांच्या संयुक्त उद्घाटनासाठी एखाद्या व्हीआयपीच्या वेळेची वाट पाहिली जात असल्याचे १५ ऑक्टोबरला समोर आले होते.

महापालिकेच्या अधिकृत निवेदनानुसार, मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस हे तिन्ही पुलांचे उद्घाटन दुपारी एक वाजता ऑनलाइन पद्धतीने करतील. उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आणि सुनेत्रा पवार यावेळी उपस्थित असतील. महापौर रितू तावडे या कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी असतील, आणि तिन्ही ठिकाणी थेट प्रक्षेपणाची व्यवस्था केली जाणार आहे. या प्रकल्पांमुळे शहरातील रस्ते आणि रेल्वेची जोडणी सुधारेल, वाहतूक कोंडी कमी होईल, पूर्व-पश्चिम प्रवास सोपा होईल, वाहनचालकांचा वेळ वाचेल आणि मुंबईच्या उपनगरी रेल्वेचा विस्तार करण्यासही मदत होईल, अशी अपेक्षा आहे.

सायन स्टेशनजवळ पुन्हा बांधलेला रेल्वे उड्डाणपूल हा पश्चिमेकडील धारावी, वांद्रे, वांद्रे-कुर्ला कॉम्प्लेक्स आणि कुर्ला यांना पूर्वेकडील डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर रोड आणि ईस्टर्न एक्सप्रेस हायवेशी जोडणारा महत्त्वाचा दुवा असल्याचे महापालिकेने सांगितले. १२ वर्षांचा नव्हे, तर ११२ वर्षे जुना हा पूल असुरक्षित जाहीर करण्यात आला होता, म्हणून तो नव्याने बांधावा लागला. छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस (CSMT) ते कुर्ला दरम्यान मुंबई अर्बन ट्रान्सपोर्ट प्रकल्प-२ अंतर्गत प्रस्तावित पाचव्या आणि सहाव्या रेल्वे मार्गिकांसाठी जागा करून देण्यासाठीही हे काम गरजेचे होते.

रेल्वे रुळांवरील मुख्य पूल मध्य रेल्वेने बांधला. महापालिकेच्या पूल विभागाने रेल्वे प्रशासनाशी समन्वय साधून जोडरस्त्यांची दुरुस्ती आणि मजबुती केली. नव्या पुलात प्रत्येकी ४९६ टन वजनाचे, ५४.५ मीटर लांब आणि २६ मीटर रुंद असे दोन स्टीलचे गर्डर वापरले आहेत. कुर्ल्याच्या दिशेने लाल बहादूर शास्त्री रोड, धारावीकडे संत रोहिदास रोड आणि पूर्वेला डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर रोड असे जोडरस्ते तयार केले आहेत.

हा प्रकल्प मूळ फेब्रुवारी २०२७ मध्ये पूर्ण होणे अपेक्षित होते, पण तो चार महिने आधी पूर्ण झाला. वीज-पाण्याच्या वाहिन्या हलवणे, बाधित झाडे आणि सार्वजनिक शौचालये यांसारख्या अडचणी असूनही हे काम झाले. संपूर्ण खर्च रेल्वे खात्याने केला. जुन्या पुलाचे खांब रुळांच्या मधोमध असल्याने पाचवी आणि सहावी मार्गिका टाकण्यात अडथळा होत होता; नव्या पुलाच्या रचनेमुळे विस्ताराला जास्तीची जागा मिळते. या अतिरिक्त मार्गिकांमुळे उपनगरी गाड्यांचे संचालन सुधारेल आणि लांब पल्ल्याच्या गाड्यांची ये-जा सुलभ होईल. या कामाशी संबंधित दोन पादचारी भुयारी मार्गही तयार झाले आहेत. पश्चिमेला लाल बहादूर शास्त्री रोडखालील नवा भुयारी मार्ग २० फेब्रुवारी २०२६ रोजी, तर संत रोहिदास रोडखालील स्थलांतरित आणि पुन्हा बांधलेला मार्ग १४ जुलै २०२६ रोजी खुला झाला.

विद्याविहार स्टेशनजवळचा नवा उड्डाणपूल घाटकोपर परिसरात पूर्वेकडील रामचंद्र चेंबूरकर मार्ग आणि पश्चिमेकडील लाल बहादूर शास्त्री मार्ग यांना जोडेल. महापालिकेच्या म्हणण्यानुसार, दोन्ही बाजूंमधील प्रवासाचा वेळ सुमारे ३० मिनिटांवरून १० मिनिटांवर येईल आणि घाटकोपर स्टेशनजवळच्या उड्डाणपुलावरील कोंडीही कमी होईल. या प्रकल्पाची एकूण लांबी सुमारे ६५० मीटर आहे. त्यात रुळांवरील १०० मीटरचा भाग, पूर्वेकडील २२० मीटरचा जोडरस्ता आणि पश्चिमेकडील ३३० मीटरचा जोडरस्ता यांचा समावेश आहे.

पुलाला वाहतुकीच्या दोन मार्गिका असून रुंदी १५.५ ते १७.५ मीटर आहे. रेल्वे भागात ९९.३४ मीटर लांब आणि २४.५ मीटर रुंद असे दोन गर्डर आहेत. रेल्वेच्या सुविधा हलवणे, दोन्ही बाजूंना सर्व्हिस रोड बांधणे, सोमय्या नाल्याचे रुंदीकरण आणि मध्य रेल्वेच्या सुविधा स्थलांतरित करणे ही कामे ३० सप्टेंबर २०२६ पर्यंत पूर्ण झाली. स्टेशनच्या प्लॅटफॉर्मनाही जोडणी दिली असून तिकीट खिडक्या, स्टेशन मास्तरांचे कार्यालय आणि जिने पुन्हा बांधले आहेत.

तिसरा उड्डाणपूल गोरेगाव-मुलुंड लिंक रोड (GMLR) प्रकल्पाचा भाग आहे. ईस्टर्न एक्सप्रेस हायवे आणि वेस्टर्न एक्सप्रेस हायवे जोडून पूर्व-पश्चिम उपनगरांमधील प्रवास सुलभ करणे हा त्याचा उद्देश आहे. गोरेगाव पूर्वेतील हॉटेल रत्नागिरीजवळच्या जंक्शनवर १.२६ किलोमीटर लांबीचा, तीन गुणिले तीन मार्गिकांचा हा उड्डाणपूल तयार झाला आहे. तो जनरल अरुण कुमार वैद्य मार्गापासून दादासाहेब फाळके चित्रनगरी रस्त्यावरील संतोष नगरपर्यंत जातो. त्यामुळे जनरल अरुण कुमार वैद्य मार्ग, दिंडोशी कोर्ट, हॉटेल रत्नागिरी जंक्शन आणि वालभट नदी जंक्शन परिसरातील कोंडी कमी होईल, असे महापालिकेने म्हटले आहे.

हा उड्डाणपूल प्रिकास्ट काँक्रीटच्या खोक्याच्या आकाराच्या भागांतून बांधला आहे. जंक्शनची गुंतागुंतीची रचना सांभाळण्यासाठी P7 ते P11 या खांबांदरम्यान वक्राकार स्टीलची रचना वापरली आहे. वळणदार स्पॅन, जोडणारे अनेक उड्डाणपूल, स्थानिक भूगर्भीय स्थितीनुसार पाया आणि उतरते जोडरस्ते हे त्याच्या रचनेचे भाग आहेत. जुळे बोगदे असलेल्या GMLR च्या व्यापक प्रकल्पातील हा महत्त्वाचा घटक असून गोरेगाव पूर्वेतील वाहतूक कोंडी कमी करण्यास तो मदत करेल, असे महापालिकेने सांगितले.