आदर्श शिक्षक पुरस्काराची रक्कम पुढील वर्षापासून २५ हजार, महापौर ऋतू तावडे यांची घोषणा

मुंबईच्या महापौर ऋतू तावडे यांनी शनिवारी, २४ ऑक्टोबर रोजी बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या (BMC) आदर्श शिक्षक पुरस्काराची रक्कम पुढील वर्षापासून ११ हजार रुपयांवरून २५ हजार रुपये करण्याची घोषणा केली. महापौर शिक्षक पुरस्कार सोहळ्यात त्या बोलत होत्या. शिक्षणातील योगदानाबद्दल आणि विद्यार्थ्यांचे शिकणे अधिक चांगले व्हावे म्हणून राबवलेल्या नव्या उपक्रमांबद्दल या सोहळ्यात ५० शिक्षकांचा सन्मान करण्यात आला.

आदर्श शिक्षक महापौर पुरस्कार २०२५-२६ चा हा सोहळा भायखळ्यातील वीरमाता जिजाबाई भोसले उद्यान आणि प्राणिसंग्रहालयातील पेंग्विन सभागृहात झाला. BMC च्या प्राथमिक आणि विशेष शाळा, माध्यमिक शाळा, खासगी अनुदानित तसेच विनाअनुदानित शाळांमधील शिक्षकांची मुलाखतींनंतर निवड करण्यात आली होती.

तावडे म्हणाल्या की, विद्यार्थ्यांची बौद्धिक वाढ घडवण्यात आणि त्यांच्यात नैतिक मूल्ये रुजवण्यात शिक्षकांची भूमिका मोठी असते. देशाचा बौद्धिक आणि नैतिक पाया उभा करण्यात आणि पुढच्या पिढ्यांना समाजासाठी योगदान देण्यासाठी तयार करण्यात शिक्षक महत्त्वाचे काम करतात, असे त्यांनी सांगितले.

तंत्रज्ञानाच्या वेगवान प्रगतीमुळे मुलांना माहिती मिळवण्याची पद्धत बदलली आहे, असेही त्या म्हणाल्या. कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), कॉम्प्युटर आणि सोशल मीडियामुळे प्रचंड माहिती सहज उपलब्ध झाली आहे. "जगातल्या सगळ्या पुस्तकांतली माहिती तंत्रज्ञान काही सेकंदांत देईल, पण अस्वस्थ मुलाचे अश्रू पुसून त्याच्या पाठीवर धीराचा हात ठेवत 'तू हे करू शकतोस' असे सांगण्याचे काम जगातला कोणताही अल्गोरिदम करू शकत नाही. यंत्रे माहिती देऊ शकतात, पण जीवनाला शहाणपण आणि माणुसकी देण्याची ताकद फक्त शिक्षकांमध्येच आहे," असे त्या म्हणाल्या.

२०४७ मध्ये देशाला स्वातंत्र्याची १०० वर्षे पूर्ण होतील, तेव्हाच्या तंत्रज्ञानात पुढारलेल्या भारतासाठी विद्यार्थ्यांना तयार करणाऱ्या शिक्षकांनी केवळ परीक्षा आणि पाठांतरावर भर न देता सर्जनशील विचारांना प्रोत्साहन द्यावे, असे महापौरांनी सांगितले. शिक्षण म्हणजे फक्त गुणांची स्पर्धा नको, असेही त्यांनी स्पष्ट केले. विद्यार्थ्यांचे मानसिक आरोग्य, आनंद आणि भावनिक स्वास्थ्य यांनाही तितकेच लक्ष मिळायला हवे, असे तावडे यांचे म्हणणे होते.

BMC शाळांतून बाहेर पडणारे विद्यार्थी ज्ञानी, संवेदनशील आणि आत्मविश्वासू नागरिक व्हावेत, अभ्यासाचा अतिरिक्त ताण न घेता त्यांना समाधानी आयुष्य जगता यावे, यासाठी शिक्षकांनी प्रयत्न करावेत, असे आवाहन त्यांनी केले. BMC च्या शिक्षण समितीच्या अध्यक्ष असताना सुरू केलेल्या शैक्षणिक उपक्रमांचाही त्यांनी उल्लेख केला.

सध्या महापौर शिक्षक पुरस्कारासाठी निवड झालेल्या प्रत्येक शिक्षकाला BMC कडून ११ हजार रुपयांचे मानधन दिले जाते. ही रक्कम इलेक्ट्रॉनिक क्लिअरिंग सर्व्हिसद्वारे (ECS) दिली जाते. सोहळ्यात शिक्षण समितीच्या अध्यक्ष राजेश्री शिरवाडकर यांनी पुरस्काराची रक्कम वाढवावी, अशी विनंती केली. त्यावर तावडे यांनी पुढील वर्षापासून ही रक्कम २५ हजार रुपये होईल, असे जाहीर केले. या घोषणेनंतर उपस्थित शिक्षकांनी टाळ्या वाजवल्या.

उपमहापौर संजय घाडी म्हणाले की, शहरे, गावे आणि देशाच्या विकासात शिक्षकांची भूमिका महत्त्वाची असते. मुंबईच्या विकासात BMC शाळांतील शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांचे योगदान आहे, असे सांगत त्यांनी पुरस्कारप्राप्त शिक्षकांचे आणि त्यांच्या कुटुंबीयांचे अभिनंदन केले.

शिरवाडकर यांनी शिक्षकांचे वर्णन विद्यार्थ्यांच्या आयुष्यातील मार्गदर्शक आणि पालक असे केले. कृत्रिम बुद्धिमत्ता कितीही पुढे गेली तरी तंत्रज्ञान शिक्षकांची जागा घेऊ शकत नाही, असे त्या म्हणाल्या. पुरस्कारार्थींच्या निवडीसाठी घेतलेल्या मुलाखतींबद्दल त्यांनी माहिती दिली आणि उमेदवारांनी सादर केलेल्या शैक्षणिक उपक्रमांचे कौतुक केले.

सुधार समिती (शहर) च्या अध्यक्ष यामिनी जाधव यांनी सांगितले की, महापालिका शाळांतील शिक्षक विद्यार्थ्यांचे शिक्षण आणि सर्वांगीण विकास सुधारण्यासाठी काम करतात. BMC शाळांतील विद्यार्थी विविध व्यावसायिक क्षेत्रांत वरिष्ठ पदांवर पोहोचले आहेत, असेही त्यांनी नमूद केले. उपआयुक्त (शिक्षण) डॉ. प्राची जांभेकर यांनीही शाळा सुधारण्यासाठी आणि विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी शिक्षकांनी घेतलेल्या पुढाकारांचे कौतुक केले आणि इतर शिक्षकांनी त्यातून शिकावे, असे आवाहन केले.

शैक्षणिक वर्ष २०२५-२६ साठी एकूण ५० शिक्षकांना महापौर शिक्षक पुरस्कार मिळाला. BMC च्या आणि इतर शाळांच्या वेगवेगळ्या गटांतील शिक्षकांच्या मुलाखती निवड प्रक्रियेत घेण्यात आल्या. शिकवण्याच्या नव्या पद्धती आणि शिक्षण सुधारण्यासाठी व विद्यार्थ्यांच्या विकासासाठी राबवलेले उपक्रम यांबद्दल हे पुरस्कार देण्यात आले.

सोहळ्याला उपमहापौर संजय घाडी, शिक्षण समिती अध्यक्ष राजेश्री शिरवाडकर, सुधार समिती (शहर) अध्यक्ष यामिनी जाधव, सी आणि डी प्रभाग समितीचे अध्यक्ष आकाश पुरोहित, तसेच नगरसेवक उर्मिला पांचाळ, राजेश्री भाटणकर आणि मेहजबीन अतिक अहमद खान उपस्थित होते. राष्ट्रपती पुरस्कारप्राप्त शिक्षक दत्तात्रय वारे गुरुजी, उपआयुक्त (शिक्षण) डॉ. प्राची जांभेकर, शिक्षणाधिकारी सुजाता खरे आणि कीर्तिवर्धन किरीटकुडवे हेही कार्यक्रमाला हजर होते.