राणीबागेला १२ वर्षांनी मिळणार चार आशियाई सिंह? गुजरातशी अदलाबदलीची चर्चा पुढे सरकली

मुंबईतील प्रसिद्ध भायखळा प्राणिसंग्रहालय, ज्याला राणीबाग म्हणून ओळखले जाते, दहा वर्षांपेक्षा जास्त काळानंतर गुजरातमधून चार आशियाई सिंह मिळवण्याच्या जवळ पोहोचले आहे.

4 नोव्हेंबर रोजी गांधीनगर येथे मुंबईच्या महापौर रितू तावडे आणि गुजरातचे मुख्यमंत्री भूपेंद्र पटेल यांची बैठक झाली. या बैठकीनंतर ही प्रगती झाली आहे. पटेल यांनी गुजरातच्या अधिकाऱ्यांना प्रशासकीय औपचारिकता वेगाने पूर्ण करण्याचे निर्देश दिले आहेत. तसेच प्राण्यांच्या प्रस्तावित अदलाबदलीसाठी सामंजस्य करार (MoU) तयार करण्यासही त्यांनी सांगितले आहे.

प्रस्तावानुसार जुनागढ येथील सक्करबाग प्राणिसंग्रहालय मुंबईच्या वीरमाता जिजाबाई भोसले बॉटनिकल उद्यान आणि प्राणिसंग्रहालयाला चार आशियाई सिंह देणार आहे. त्यात दोन नर आणि दोन माद्या असतील. त्या बदल्यात मुंबईचे प्राणिसंग्रहालय गुजरातच्या प्राणिसंग्रहालयाला टफ्टेड कॅपुचिन माकडांच्या तीन जोड्या देईल. या प्रस्तावित अदलाबदलीला दोन्ही प्राणिसंग्रहालये तयार झाल्याचे समजते.

भायखळा प्राणिसंग्रहालय आता 12 वर्षांनंतर सिंहांची वाट पाहत आहे. 2014 पासून तिथे एकही सिंह नाही. तेव्हा तिथला शेवटचा जिवंत मोठा मांजरवर्गीय प्राणी जिमी हा प्रदीर्घ आजारानंतर मरण पावला होता. गेल्या काही वर्षांत BMC ने गुजरातमधून आशियाई सिंह आणण्याचे अनेक प्रयत्न केले. मात्र प्राण्यांची अदलाबदल आणि प्रशासकीय मंजुरी यातील अडचणींमुळे आधीचे प्रस्ताव पूर्ण होऊ शकले नाहीत.

सिंहांसाठीचा बंदिस्त परिसर मात्र आधीच तयार आहे. सेंट्रल झू अथॉरिटीने मंजूर केलेल्या मास्टर प्लॅननुसार प्राणिसंग्रहालयाने आशियाई सिंहांसाठी खास रचना केलेला बंदिस्त परिसर आधीच उभारला आहे. गीर परिसरातील नैसर्गिक वातावरणासारखा हा अधिवास तयार केला आहे. त्यात गुहा, पाण्याच्या सोयी, सावलीतील विश्रांतीच्या जागा, झाडे आणि सिंहांना फिरता येईल अशा मोकळ्या जागा आहेत.

आता पुढे काय होणार, हा प्रश्न आहे. गुजरातच्या मुख्यमंत्र्यांच्या निर्देशांनंतर प्रशासकीय प्रक्रिया पुढे सरकण्याची अपेक्षा आहे. BMC ला अधिकृत लेखी मंजुरी आणि MoU चा मसुदा यांची प्रतीक्षा आहे. तरीही सिंहांचे स्थलांतर आवश्यक प्रशासकीय आणि नियामक औपचारिकता पूर्ण होण्यावर अवलंबून आहे.

ही प्रक्रिया एकदा पूर्ण झाली, की चार आशियाई सिंहांचे आगमन भायखळा प्राणिसंग्रहालयात येणाऱ्या पर्यटकांसाठी मोठे आकर्षण ठरू शकते. असे झाले तर 12 वर्षांच्या खंडानंतर हे देखणे सिंह पुन्हा मुंबईत परततील.